Ο Βασίλης Μιχαήλογλου, C.O. Εκδόσεων Γλαύκα, μιλάει στην Μαίρη Γκιώνη – Λαρεντζάκη
Ο Βασίλης Μιχαήλογλου γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Αποφοίτησε από την Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού και ταξίδεψε ως αξιωματικός στην ποντοπόρο ναυτιλία. Στη δεκαετία του ΄80 υπήρξε στέλεχος και διευθυντής πολυεθνικών εταιρειών. Στη δεκαετία του ΄90 ασχολήθηκε με τα συστήματα πιστοποίησης ISO και μελέτες επιδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σήμερα είναι ο C.O. των εκδόσεων Γλαύκα, οι οποίες ξεκίνησαν τη δραστηριότητά τους τον Μάιο του 2023. Διαβάζουμε από το σημείωμα των εκδόσεων: «Ο κύριος λόγος της έναρξης αυτής της επιχείρησης ήταν να σταματήσει το δουλεμπόριο μεταξύ εκδοτών και δημιουργών, σχετικά με την παρακράτηση των πνευματικών δικαιωμάτων, αυτό άλλωστε αναφέρεται και στην πρώτη σελίδα της ίδρυσης του σάιτ της εταιρίας www. ekdoseisglauka.gr. Ο δεύτερος λόγος ήταν για να σταματήσει η αιχμαλωσία των δημιουργών σχετικά με τη βούληση τους, αν μπορούν να μεταπηδήσουν σε άλλον εκδοτικό οίκο ή όχι, για μεγάλο χρονικό διάστημα. Έτσι, επειδή και οι δυο κύριοι παράγοντες της επιχείρησης – η κυρία Μαρία Σταυρίδου και ο κύριος Βασίλης Μιχαήλογλου – είναι και οι ίδιοι “εραστές” της δημιουργικής γραφής και επειδή ταλαιπωρήκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα, από “τάχα” σοβαρούς εκδότες, αποφάσισαν να ιδρύσουν τον δικό τους εκδοτικό οίκο, για να διευκολυνθούν όλοι οι νέοι δημιουργοί.»
«ΠΑΛΜΟΣ»: Σε ποιο περιβάλλον μεγαλώσατε και πώς ήταν τα παιδικά σας χρόνια στην Θεσσαλονίκη;
ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΧΑΗΛΟΓΛΟΥ: Μεγάλωσα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, στην περιοχή Διαγώνιο. Εκεί έκανα φιλίες ζωής. Τα παιδικά και εφηβικά μου χρόνια ήταν θα έλεγα σε συνθήκες ιδανικές, από άποψη παιχνιδιού – περιπέτειας στις αλάνες της γειτονιάς, μόρφωσης, διαπαιδαγώγησης και ανθρωπιάς.
«Π»: Ως αξιωματικός στην ποντοπόρο ναυτιλία, ταξιδέψατε στον κόσμο. Τί σας έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση;
Β.Μ.: Μεγαλύτερη εντύπωση μου έκανε η κουλτούρα της Λατινικής Αμερικής, όπου η ψυχολογία του κόσμου θα έλεγα ότι μετουσιώνεται σε μία και μόνο λέξη που είναι η «αλεγκρία» – μια ελεύθερη μετάφραση που μπορούμε να κάνουμε στη γλώσσα μας είναι η «ευθυμία», αλλά παράλληλα και η θέληση του κόσμου για ζωή.
«Π»: Μιλήστε μας για τον εκδοτικό οργανισμό Γλύκα.
Β.Μ.: Ο πρωταρχικός λόγος της ίδρυσης της επιχείρησης ήταν η ταλαιπωρία που υποστήκαμε από τους εκδοτικούς οίκους, γιατί έτυχε να «γράφουμε» κι εγώ και η κυρία Μαρία Σταυρίδου – η σύντροφος και συνεργάτιδά μου – κυρίως για τις απαράδεκτες απαιτήσεις τους σχετικά με την παρακράτηση των πνευματικών δικαιωμάτων και τον υποχρεωτικό χρόνο δέσμευσης των δημιουργών για συνεργασία.
«Π»: Πνευματικά δικαιώματα και η αιχμαλωσία των δημιουργών. Πώς τ’ αντιμετωπίσατε ;
Β.Μ.: Πολύ απλά, στα συμβόλαιά μας δεν αναφέρεται καμία δέσμευση δημιουργού, σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματά τους. Επίσης στο σάιτ της εταιρίας – www.ekdoseisglauka.gr – το δηλώνουμε ως προμετωπίδα, για να διώξουμε τις υποψίες των δημιουργών που μας προσεγγίζουν για έκδοση του έργου τους. Γι΄ αυτό άλλωστε δεν παραλαμβάνουμε κείμενα, αν προηγουμένως οι δημιουργοί, δεν έχουν κατοχυρώσει τα πνευματικά δικαιώματα τους και αυτό προτείνουμε να το εφαρμόζει κάθε δημιουργός, όπου στέλνει κείμενα. Να υπογραμίσουμε μάλιστα, ότι όσοι δεν γνωρίζουν, τους ενημερώνουμε για τους τρόπους κατοχύρωσης κειμένων.
«Π»: Τί είναι για εσάς λογοτεχνία;
Β.Μ.: Όπως το λέει και η λέξη είναι «η τέχνη του λόγου», η οποία βέβαια στις μέρες μας έχει παρεξηγηθεί και με την εκφορά της. Το μυαλό της νέας γενιάς μεταφέρεται στην τεχνολογία, στα γκάτζετ και στα ηλεκτρομηχανολογικά προϊόντα. Ενώ στην πραγματικότητα, με την τέχνη του λόγου, δημιουργούμε έργα που το νόημά τους είναι αξιοθαύμαστο και μένει ως μνημείο στους αιώνες. Άπειρα τα παραδείγματα.
«Π»: Υπάρχει ενδιαφέρον από τους νέους για τη δημιουργική γραφή;
Β.Μ.: Είμαι βέβαιος ότι οι νέοι σήμερα είναι πολλών ταχυτήτων και διαβαθμίσεων.
Οι νέοι που είναι περιθωριακοί και εκτός του δημιουργικού ιστού.
Οι νέοι ημιμαθείς και άτεχνοι, που επιβιώνουν από την υποστήριξη γονέων και επιδομάτων.
Νέοι άνεργοι – πτυχιούχοι, ταλαντευόμενοι μεταξύ σφύρας και άκμονος, αν θα μείνουν ή θα φύγουν από την πατρίδα και
Νέοι που έχουν ενταχθεί στην παραγωγή, αλλά έχουν αμφιβολίες και αναζητήσεις, για πολλές πτυχές της ζωής και είναι αυτοί που ασχολούνται με τη δημιουργική γραφή.
«Π»: Πιστεύετε ότι σήμερα οι εκδοτικοί οίκοι γενικότερα εκδίδουν βιβλία πρωτοεμφανιζόμενων συγγραφέων;
Β.Μ.: Ναι, γιατί παρότι η ελληνική κοινωνία εκπίπτει από τις παραδοσιακές αξίες, υπάρχουν ακόμα οικογένειες που έχουν μεγαλώσει τα παιδιά τους με μόρφωση και ήθος και τα παιδιά αυτά μας επιστρέφουν τις σκέψεις τους σαν …πληρωμή για τον κόπο των οικογενειών τους.
«Π»: Είναι εύκολη σήμερα η έκδοση ενος βιβλίου; Επίσης, θεωρείτε ότι έχουν προσιτή τιμή τα βιβλία για τον αναγνώστη;
Β.Μ.: Ναι, είναι εύκολη εάν προσεγγίσουν τον κατάλληλο εκδοτικό οίκο. Θα συμβούλευα τους υποψήφιους δημιουργούς να μην υπογράφουν κανενός είδους συμβόλαιο, εάν δεν πάρουν προηγουμένως νομικές συμβουλές.
Σχετικά με τις τιμές των βιβλίων, εάν εξαιρέσουμε τα άκρως εξειδικευμένα και επιστημονικά, ναι, οι τιμές τους είναι προσιτές.
Για να συνοψίσουμε την ερώτηση θα έλεγα ότι η διαδικασία έκδοσης ενός βιβλίου σήμερα είναι πολύ ευκολότερη από το παρελθόν, η δε τιμή του βιβλίου είναι αντίστοιχα πολλές φορές φθηνότερη από το παρελθόν. Αξίζει να θυμηθούμε, ότι πριν από εκατό χρόνια, υπήρχαν περιφερειακές βιβλιοθήκες, με λίγες δεκάδες βιβλία.
«Π»: Τί ζητά ο αναγνώστης;
Β.Μ.: Πιστεύω ότι οι αναγνώστες είναι λιγότεροι από τους δημιουργούς. Κάποιοι, μικρότερης μόρφωσης, ικανοποιούνται με βιβλία που περνάνε ευχάριστα την ώρα τους και κάποιοι, με περισσότερες απαιτήσεις, ψάχνουν να πάρουν γνώσεις, για να συμπληρώσουν κενά, που τους προβληματίζουν ή να ταυτίσουν τις απόψεις τους με τον δημιουργό του βιβλίου.
«Π»: Ποιά είναι η δουλειά του επιμελητή βιβλίου;
Β.Μ.: Θα μπορούσα να παρομοιάσω τον επιμελητή μ΄ έναν τεχνίτη ξύλου, όπου παίρνει ένα έπιπλο, το ραφινάρει, το λουστράρει και το εκθέτει στην προθήκη μιας έκθεσης. Η βάσανος του επιμελητή, είναι αυτή που θ΄ αναδείξει το έργο του δημιουργού. Πετυχημένος επιμελητής είναι αυτός που εκπλήσσει τον δημιουργό του έργου.
«Π»: Είστε ευχαριστημένοι απο την πορεία στον χρόνο του εκδοτικού σας οργανισμού;
Β.Μ.: Θα έλεγα απόλυτα, γιατί στο διάστημα των δεκαπέντε μηνών λειτουργίας έχουμε ήδη εκδώσει δεκαπέντε έργα: παραμύθια, ποιητικές συλλογές, μυθιστορήματα, αυτοβελτίωσης.
Δημιουργήσαμε μια θετική εκδοτική αύρα και υπάρχει μια λίστα αναμονής εκλεκτών δημιουργών προς έκδοση. Και με τον κίνδυνο να επαναληφθώ, θα τονίσω πάλι πως μεγάλο ρόλο έπαιξε η μη παρακράτηση πνευματικών δικαιωμάτων!
«Π»: Ποιά είναι η διαδικασία επιλογής ενός βιβλίου που θα εκδώσετε;
Β.Μ.: Η διαδικασία είναι απλή:
Κάνουμε την πρώτη ανάγνωση του βιβλίου, αφού προηγουμένως έχουμε ενημερώσει τον δημιουργό να κατοχυρώσει τα πνευματικά του δικαιώματα.
Εάν θεωρήσουμε αξιόλογο το περιεχόμενο, σε συνεννόηση με τον δημιουργό ξεκινάμε τη διαδικασία του εξωφύλλου, με το γραφιστικό τμήμα.
Το κείμενο στέλνεται προς διόρθωση στον επιμελητή.
Αποστέλεται εξώφυλλο και κείμενο, για την τελική συναίνεση του δημιουργού και το βιβλίο πάει στον τυπογράφο για το δοκίμιο.
Μετά τον έλεγχο του δοκιμίου, δίνεται η εντολή στον τυπογράφο, για την εκτύπωση των αντιτύπων.
Τέλος ακολουθεί η προώθηση του βιβλίου.
«Π»: Πώς δημιουργούνται οι τίτλοι βιβλίων; Είναι δική σας υπόθεση;
Β.Μ.: Είναι κάποιοι δημιουργοί όπου αδιαπραγμάτευτα μας δηλώνουν τη βούλησή τους για τον τίτλο του έργου τους.
Κάποιοι άλλοι ζητάνε βοήθεια από εμάς και τον μαρκετίστα και επιλέγουν τον τελικό τίτλο μέσα από ένα μενού τριών έως πέντε εκδοχών.
«Π»: Υπάρχει συνταγή για την επιτυχία ενός βιβλίου;
Β.Μ.: Δυστυχώς στις μέρες μας το βιβλίο είναι προϊόν μάρκετιγκ και όχι περιεχομένου. Πασιφανής απόδειξη είναι ότι τα βιβλία κάποιων συγγραφέων, χαμηλού περιεχομένου, έχουν γίνει best seller πριν καν κυκλοφορήσουν. Κάποια τέτοια βιβλία στην πατρίδα μας έχουν περισσότερη κυκλοφορία από όλους μαζί τους τίτλους της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
«Π»: Πώς συνάδουν εμπορικότητα και ποιότητα;
Β.Μ.: Η εμπορικότητα πάντα συνάδει με την ποιότητα, αλλά με μια πολυετή διαφορά φάσης. Οι μεγάλοι συγγραφείς και ποιητές έκαναν πωλήσεις μετά τον θάνατό τους και έκαναν πλούσιους απογόνους και επιγόνους.
Στην επικαιρότητα όμως, σπανίως συνάδει η ποιότητα με την εμπορικότητα, γιατί εκεί παίζει ρόλο το μέγεθος διαφήμισης και προώθησης.
«Π»: Οι Έλληνες γράφουμε; Διαβάζουμε;
Β.Μ.: Ναι, υπάρχουν πολλοί Έλληνες που γράφουν, ενώ δεν διαβάζουν. Υπάρχουν και πολλοί που γράφουν μη αξιόλογα κείμενα, μόνο και μόνο για να εκδόσουν και να «δοξαστούν» – έχουν απωθημένα να βγάλουν card-visit με τίτλο ποιητού ή συγγραφέα, ενώ δεν έχουν καμία άλλη ειδικότητα. Δεν έχουν καταλάβει ότι όσο περισσότερο διαβάζουν, αξιόλογους δημιουργούς, τόσο πιο εύκολα θα εξελιχθούν.
Αντιμετωπίζω κάποιους γελοίους, οι οποίοι μου απαγορεύουν να κάνω επιμέλεια στα κείμενά τους, γιατί νομίζουν ότι είναι αλάνθαστοι. Εννοείται, ότι σ΄ αυτούς χρησιμοποιώ το επιχείρημα: «Δυστυχώς δεν θα μπορέσουμε να συνεργαστούμε, γιατί έχουμε μια λίστα αναμονής τριών ετών».
Αυτοί που είναι βιβλιοφάγοι είναι συνήθως και οι αξιολογότεροι δημιουργοί.
«Π»: Παρακολουθείτε τα πράγματα και στο εξωτερικό, τις τάσεις, τα νέα βιβλία ή τους νέους συγγραφείς, το τί κάνει ξεχωριστό ένα βιβλίο;
Β.Μ.: Καμία σχέση η ελληνική αγορά με την αγορά του εξωτερικού. Η ελληνική αγορά είναι μικρή και ο δημιουργός δεν μπορεί να βιοποριστεί από τα κέρδη των έργων του. Σ΄ αντίθεση με τις αγορές του εξωτερικού όπου συγγραφείς ακόμη και ενός τίτλου έγιναν πάμπλουτοι.
Οι Εκδόσεις Γλαύκα στο μικρό χρόνο λειτουργίας τους προωθούν έργα δημιουργών στη Γερμανία – Αμερική και Καναδά, μέσω συνεργατών. Ένα βιβλίο ξεχωρίζει πρώτα από τον έξυπνο και ευφάνταστο τίτλο του, δεύτερον από την καλαίσθητη εμφάνισή του και τρίτον και σημαντικότερο, από το πεδίο που πραγματεύεται.
Υπάρχει βέβαια και η παγκόσμια τάση για βιβλία ψυχολογίας και αυτοβελτίωσης.
«Π»: Ποιό είναι το όραμά σας;
Β.Μ.: Χωρίς να έχω κόμπλεξ κατωτερότητος, θα έλεγα όχι δεν έχω όραμα αλλά στόχο και αυτός είναι να μπορέσω να κάνω πράξη το όνειρο νέων δημιουργών, που δεν είχαν διανοηθεί ποτέ, ότι θα μπορούσαν να εκπληρώσουν τη φαντασίωση τους, να εκδώσουν ένα βιβλίο.
«Π»: Τί σας στενοχωρεί;
Β.Μ.: Με στεναχωρεί το ψέμα και το δήθεν. Υπάρχουν υποτιθέμενοι δημιουργοί, που κραδαίνουν τίτλους ανύπαρκτους, δημοσιοποιούν άρθρα και «πονήματα» καθαρά τεχνιτής νοημοσύνης, όπου με δολοπλοκίες, ίντριγκες, μακιαβελισμούς και ματζαβινισμούς, δυστυχώς – πρόσκαιρα – επιβάλλονται. Ενώ κάποιοι αξιόλογοι και σεμνοί δημιουργοί χαράσουν πορεία με δυσανάλογο κόπο.
«Π»: Το 2024-2025 βλέπετε ν’ αλλάζει κάτι στον χώρο των εκδόσεων;
Β.Μ.: Ο χώρος των εκδόσεων θα παραμείνει ύποπτος και σάπιος, γιατί έχει ένα πάρα πολύ κακό παρελθόν και παρόν. Πίσω από τον τίτλο εκδότης, κρύβονται άνθρωποι ύποπτοι και διαπλεκόμενοι. Γι΄αυτό και είμαι απαισιόδοξος. Εδώ θα έλεγα πως οι αισιόδοξοι είναι απλώς άσχημα πληροφορημένοι.
