Έπεσε η αυλαία του προσυνεδριακού διαλόγου που πραγματοποιεί η ΚΕΔΕ (Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας) ενόψει του Ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου της, που θα διεξαχθεί στη Ρόδο 7-9 Νοεμβρίου, με δύο διαδοχικές συναντήσεις στην Αθήνα και τη συμμετοχή στην πρώτη των αιρετών Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και στη δεύτερη των αιρετών Αττικής. Οι θεματικές ενότητες που συζητήθηκαν αφορούσαν στη νησιωτική πολιτική, την τουριστική ανάπτυξη και το μεταναστευτικό – προσφυγικό στην πρώτη και στη δεύτερη στην ενέργεια, την πολιτική προστασία, την κλιματική κρίση, τη διαχείριση υδάτων και την κυκλική οικονομία.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου, αναφερόμενος στον προσυνεδριακό διάλογο που διεξάγεται για σχεδόν ένα μήνα στους κόλπους της Αυτοδιοίκησης, τόνισε ήταν μια ανοιχτή, δημοκρατική, ζωντανή διαδικασία, που θα κορυφωθεί στο συνέδριο, στόχος της οποίας ήταν να αναδειχθούν τα προβλήματα και οι ιδιαιτερότητες που αντιμετωπίζουν οι δήμοι και οι τοπικές κοινωνίες και να τεθεί η νέα πολιτική ατζέντα διεκδικήσεων και θέσεων για την επανεκκίνηση της Αυτοδιοίκησης.
Αναφερόμενος στα οικονομικά των δήμων, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ σημείωσε πως οι δήμοι εξακολουθούν να μη δύνανται να αντιμετωπίσουν το λειτουργικό κόστος, καθώς τους έχουν αφαιρεθεί θεσμοθετημένοι πόροι, έχουν επιβαρυνθεί με την κατακόρυφη αύξηση του ενεργειακού κόστους και την άδικη επιβολή του τέλους ταφής. Τόνισε ότι το ζήτημα των οικονομικών των δήμων η ΚΕΔΕ το έθεσε ως επιτακτική ανάγκη στην Κυβέρνηση ζητώντας την καταβολή επιπλέον 450 εκ. ευρώ για το 2024 και γενναία αύξηση των ΚΑΠ το 2025, την απόδοση των χρημάτων του τέλους ταφής, την απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων στους δήμους και την κατάργηση του άρθρου 44 του Ν. 5000/2010, που θεσπίζει ανώτατο πλαφόν 3,528 δισ. ευρώ στους ΚΑΠ.
Μιλώντας για το ζήτημα του προσωπικού των δήμων ζήτησε μερική άρση της αναστολής προσλήψεων στους δήμους, πρόσληψη προσωπικού ιδιαίτερα στη δημοτική αστυνομία, άμεση συνέχιση εφαρμογής και λειτουργίας του προγράμματος απασχόλησης ανέργων 55-67.
Για το θέμα της διαχείρισης των πόσιμων υδάτων (ΔΕΥΑ) ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ανέφερε ότι έχει κατατεθεί η πρόταση – μελέτη ΚΕΔΕ – ΕΔΕΥΑ και ΕΕΤΑΑ, η οποία, σε αντίθεση με την πρόταση του ΥΠΕΝ για τη δημιουργία φαραωνικών ΔΕΥΑ ανά περιφέρεια, προβλέπει τη λειτουργία μίας ΔΕΥΑ σε κάθε νομό και το Δ.Σ. του νέου σχήματος να ανήκει 100% στην Αυτοδιοίκηση.
Αναφερόμενος στο πρόγραμμα του ΥΠΕΝ για την εκτέλεση έργων εξοικονόμησης πόσιμου νερού – με ωφελούμενους 81 συνολικά δήμους και ΔΕΥΑ – και την εκ των υστέρων απόφαση για συμμετοχή των δήμων και των ΔΕΥΑ με ποσοστό 20% στη χρηματοδότησή τους, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ενημέρωσε ότι μετά από επίμονη παρέμβαση της ΚΕΔΕ, ανακοινώθηκε ότι για δήμους κάτω των 2.000 κατοίκων η συμμετοχή του ΥΠΕΝ είναι 100%, ενώ για δήμους άνω των 2.000 κατοίκων η συμμετοχή του υπουργείου είναι 95% και του οικείου δήμου στο 5%.
Για την ενέργεια, σημείωσε την πάγια θέση της Αυτοδιοίκησης ότι οι δήμοι πρέπει να έχουν προτεραιότητα στις ενεργειακές κοινότητες. «Δεν είναι δυνατόν, ανέφερε, να μην υπάρχει χώρος στο δίκτυο για το ρεύμα που θα παράγουν οι δήμοι και να μην μπορούν με το ρεύμα αυτό να μειώνουν το κόστος λειτουργίας τους» .
Όσο για το Πρόγραμμα ΑΠΟΛΛΩΝ που αφορά τις Ενεργειακές Κοινότητες ΟΤΑ τόνισε ότι «μπορεί να φαίνεται ότι είναι σε θετική κατεύθυνση, όμως χρειάζεται σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση περαιτέρω επεξεργασία ώστε να υπάρχει μια σταθερή θέση ως προς την ωφέλεια, η οποία προκύπτει για τους δήμους και όχι να μας λένε 50% και μετά από μια ανάλυση να βγαίνει 25%».
Κλείνοντας ο κ. Κυρίζογλου τόνισε ότι «όλα όσα τέθηκαν στον προσυνεδριακό διάλογο θα συζητηθούν, θα κωδικοποιηθούν και θα αποτελέσουν το νέο διεκδικητικό πλαίσιο της Αυτοδιοίκησης, την υλοποίηση του οποίου θα επιδιώξουμε μόνιμα και σταθερά. Και αν δεν γίνουν όλα αυτά, θα αλλάξουμε «βιολί», θα ασκήσουμε μεγαλύτερη πίεση μέχρι να μας λάβουν υπόψη κυβέρνηση και πολιτικό σύστημα. Διότι έχουμε δίκιο για όλα όσα ζητάμε, τα προβλέπει το Σύνταγμα, ισχύουν στην Ευρώπη, μπορεί να γίνουν και εδώ».
Θ. ΛΙΒΑΝΙΟΣ: «ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗ ΔΗΜΩΝ 140 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ»
Ο υπουργός Εσωτερικών Θ. Λιβάνιος μιλώντας στη δεύτερη προσυνεδδραική συνάντηση ανακοίνωσε εντός της επόμενης εβδομάδας θα γίνει η συγκρότηση της Επιτροπής Κώδικα του υπουργείου Εσωτερικών και πριν το συνέδριο της ΚΕΔΕ θα πραγματοποιηθεί η πρώτη συνεδρίασή της.
Σε ό,τι αφορά στα οικονομικά, ο κ. Λιβάνιος ανακοίνωσε ότι εντός της εβδομάδας θα δοθεί σε όλους τους δήμους έκτακτη επιχορήγηση 140 εκ. ευρώ, 90 εκ. ευρώ για ληξιπρόθεσμες οφειλές τους και 20 εκ. ευρώ για κάλυψη δικαστικών αποφάσεων. Επίσης θα δοθεί για το 2024 μία επιπλέον -πέμπτη – δόση για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών των σχολείων.
Για το 2025 είπε ότι οι ΚΑΠ θα αυξηθούν κατά 53 εκ. ευρώ, ποσό που θα καλύψει την κάλυψη της αύξησης των μισθολογικών δαπανών.
ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ, ΥΠΟΣΤΕΛΕΧΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΟΥΡΙΣΜΟΣ,
ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ
Στα πολλά και «τρομακτικά», όπως τα χαρακτήρισε, προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δήμοι αναφέρθηκε ο πρόεδρος της Επιτροπής Νήσων και Πολιτικής Συνοχής της ΚΕΔΕ, Ευστράτιος Χαρχαλάκης, δήμαρχος Κυθήρων.
Ως σημαντικότερο πρόβλημα ο κ. Χαρχαλάκης κατέταξε το δημογραφικό, παραθέτοντας τα ευρήματα έρευνάς του σύμφωνα με τα οποία από την απογραφή του 1951 μέχρι εκείνη του 2021 μόλις 19 νησιά αύξησαν τον πληθυσμό τους, ανάμεσά τους η Κρήτη, η Ρόδος, η Κέρκυρα, η Εύβοια. Αντίθετα σε περισσότερα από 100 κατοικημένα νησιά κατά το 1951, παρατηρήθηκε μείωση ή και απόλυτος μηδενισμός μόνιμου πληθυσμού.
Τόνισε πως παρότι οι δήμοι θέλουν να εφαρμόσουν πολιτικές όπως η κοινωνική στέγαση, το επίδομα γέννας, ωστόσο η κείμενη νομοθεσία ουσιαστικά τους παρεμποδίζει, καθώς υπάρχει σειρά αποφάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου οι οποίες έκριναν π.χ. την επιδότηση ενοικίου στους γιατρούς ή τους εκπαιδευτικούς παράνομη. Ζήτησε δε με νομοθετική ρύθμιση να δοθεί με ρητό και κατηγορηματικό τρόπο το δικαίωμα στους δήμους να εφαρμόζουν άφοβα τέτοιες κοινωνικές πολιτικές.
Μείζον θέμα για τους νησιωτικούς δήμους είναι και η υποστελέχωση. «Η εικόνα συναδέλφων που οδηγούν τα απορριμματοφόρα δεν είναι θεσμικά ορθή ούτε τιμά την Αυτοδιοίκηση» ανέφερε, συμπληρώνοντας ότι η ανακοίνωση της μοριοδότησης για προσλήψεις στους νησιωτικούς δήμους και του αμετάθετου για 15 χρόνια είναι θετική, ωστόσο πρέπει να μην ισχύει καμία εξαίρεση (πλην των περιπτώσεων υγείας) τουλάχιστον για το προσωπικό των Δήμων των ορεινών και νησιωτικών περιοχών.
Αναφερόμενος στον υπερτουρισμό, τόνισε ότι ο πρόσκαιρος υπερπληθυσμός προκαλεί τεράστια προβλήματα σε όλους τους δήμους που είναι δέκτες τουριστικών αφίξεων. «Ποια δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, ποιοι δρόμοι, ποιος ΧΥΤΑ να μπορέσουν να σηκώσουν το βάρος αυτής της πληθυσμιακής επιβάρυνσης των νησιών;» αναρωτήθηκε και συμπλήρωσε: «Απαιτείται μελέτη φέρουσας ικανότητας των δημοσίων υποδομών για όλους τους νησιωτικούς Δήμους, από την οποία θα προκύψουν τα απαραίτητα έργα υποδομής προκειμένου να μην καταστρέψει ο υπερτουρισμός και η αδυναμία διαχείρισής του το φυσικό, δομημένο και ανθρωπογενές περιβάλλον που τόσο κόπο προσπαθούμε να διατηρήσουμε».
ΔΗΜΟΙ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Τις προτάσεις της Επιτροπής Τουριστικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ για στοχευμένες δράσεις οι οποίες συνθέτουν μια ολοκληρωμένη τουριστική πολιτική, συμβάλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη, σέβονται τον ιδιαίτερο χαρακτήρα και την πολιτιστική ταυτότητα των κοινωνιών και διαχέουν τα οφέλη της σε όσο το δυνατόν περισσότερους κατέθεσε ο πρόεδρος Επιτροπής Τουριστικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ, Αντώνης Καμπουράκης.
Ειδικότερα οι προτάσεις, μεταξύ άλλων, αφορούν: Ουσιαστικότερη συμμετοχή και συμβολή Δήμων στον Εθνικό Αναπτυξιακό Σχεδιασμό για τον Τουρισμό και την προώθηση των ποιοτικών μορφών τουρισμού, νέα σύγχρονα οδικά και θαλάσσια δίκτυα, δίκτυα επικοινωνίας, μεταφορών, αποχέτευσης ύδρευσης, καλύτερη διαχείριση απορριμμάτων, αποτελούν για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού προϊόντος, αύξηση πόρων για τη βελτίωση και αναβάθμιση όλων των δημοσίων υποδομών σε όλες τις τουριστικές περιοχές ιδίως στα νησιά κ.α.
ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ
Την ανησυχία ότι η αυξανόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή θα έχει ως αποτέλεσμα να αυξηθούν οι προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές το αμέσως προσεχές διάστημα και να υπάρξουν σοβαρά προβλήματα διαχείρισής τους εξέφρασε ο πρόεδρος της Επιτροπής Μεταναστευτικού, Προσφυγικού και Κρίσεων Μιχάλης Ερωτόκριτος, δήμαρχος Κάσου, σημειώνοντας ότι ήδη έχουν αυξηθεί οι αφίξεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, τα Δωδεκάνησα, την Κρήτη και τη Γαύδο.
Ο κ. Ερωτόκριτος τόνισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι η πρώτη που δέχεται αυτές τις πιέσεις, χωρίς συγκεκριμένες αρμοδιότητες και χωρίς τον απαραίτητο κεντρικό συντονισμό και οργάνωση. «Το πρόβλημα, τόνισε, είναι υπόθεση όλων μας και πρέπει να λυθεί στα πλαίσια ενός εθνικού σχεδιασμού που πρέπει να είναι σαφής και αποτελεσματικός και όχι με επικαλύψεις συναρμοδίων φορέων και Τ.Α που ισχύει μέχρι σήμερα».
ΔΗΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ
Τα ζητήματα της ενέργειας τα τελευταία χρόνια απέκτησαν για την Τοπική Αυτοδιοίκηση μεγάλο συντελεστή βαρύτητας καθώς οι δήμοι καλούνται να διαχειριστούν το αυξημένο ενεργειακό κόστος, την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, την ανάγκη προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, τόνισε ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας και Περιβάλλοντος Ελευθέριος Ραβιόλος, δήμαρχος Καρύστου. Αλλά για να διαχειριστούν οι δήμοι αυτό το κρίσιμο ζήτημα απαιτείται να υιοθετηθεί ένα νέο μοντέλο της «ενεργειακής λειτουργίας» τους. Απαιτείται το αρμόδιο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να ακούει τους δήμους και τις θέσεις τους, όπως:
– Οι δήμοι και οι τοπικές κοινωνίες να είναι συνδιαμορφωτές της νέας κατάστασης που αναμένεται να υπάρξει και ουσιαστικοί συνομιλητές.
– Να ανοίξει η συζήτηση περί των αντισταθμιστικών οφελών των δήμων και των τοπικών κοινωνιών υπό το πρίσμα της αναλογικότητας.
– Για την εγκατάσταση και λειτουργία έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και έργων αποθήκευσης να υπάρξουν σοβαροί περιβαλλοντικοί όροι, περιορισμοί και κανόνες που θα διασφαλίζονται πλήρως οι τοπικές παραγωγικές δραστηριότητες.
ΔΗΜΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
«Ως Αυτοδιοίκηση δεν φοβόμαστε να σηκώσουμε και πρόσθετες ευθύνες αφού υπάρχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις. Αρκεί να ξέρουμε τι υποχρεούμαστε να κάνουμε, με ποιο προσωπικό και μέσα, ποιους πόρους και με την υποχρέωσή μας τότε ν’ αξιολογούμαστε όλοι για την ικανότητα και τις αδυναμίες μας, και η Αυτοδιοίκηση αλλά και οι κρατικοί φορείς και οι κάθε είδους αρμόδιοι», τόνισε ο πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης, Βλάσσης Σιώμος, Δημοτικός Σύμβουλος Πεντέλης.
Αναφερόμενος στον αναβαθμισμένο ρόλο της Αυτοδιοίκησης, στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας, σημείωσε ότι καλείται τα επόμενα χρόνια να διαχειριστεί και τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Έθεσε ωστόσο μεταξύ των άλλων τις εξής προϋποθέσεις: θεσμική αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων και διαμόρφωση ενός σταθερού στο χρόνο θεσμικού πλαισίου, διοικητική προσαρμογή στα πλαίσια της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης με κωδικοποίηση των αρμοδιοτήτων σε κάθε επίπεδο της διοίκησης, στελέχωση τοπικών δομών με μόνιμο προσωπικό και επικουρική ενίσχυση με έκτακτο προσωπικό και εθελοντικές ομάδες, σταθερή και επαρκή ετήσια χρηματοδότηση, και αξιοποίηση ειδικών εφαρμογών ΤΠΕ και προϊόντων της επιστημονικής έρευνας για τη πρόληψη και τη θωράκιση ευάλωτων περιοχών από κινδύνους φυσικών καταστροφών.
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΥΔΑΤΩΝ
Τα απόβλητα και η διαχείρισή τους ανέκαθεν αποτελούσαν για την Τ.Α. αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής λειτουργίας της. Ωστόσο σήμερα οι δήμοι καλούνται να διαχειριστούν πιο σύνθετες καταστάσεις κύρια λόγω της στρεβλής κατάστασης, όπως έχει διαμορφωθεί τα προηγούμενα χρόνια, από τις Κεντρικές Υπηρεσίες τους Κράτους, αλλά και λόγω της μεθοδευμένης προσπάθειας που γίνεται ανά τακτά διαστήματα αρμοδιότητες της Τ.Α. Α’ Βαθμού να αφαιρεθούν και να εκχωρηθούν στο αρμόδιο Υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τόνισε ο πρόεδρος της Επιτροπής Διαχείρισης Υδάτων και Κυκλικής Οικονομίας Κ. Ζέρβας.
Για τα ζητήματα των «Υδάτων» ο κ. Ζέρβας σχολιάζοντας την απόφαση του ΥΠΕΝ, που με την πρόφαση της αντιμετώπισης της λειψυδρίας και χωρίς να έχει καταρτίσει και παραδώσει στην ΚΕΔΕ και στην ΕΔΕΥΑ κανένα σχέδιο νόμου, όπως είχε δεσμευτεί, προβαίνει σε δηλώσεις για αναγκαστικές συνενώσεις των ΔΕΥΑ, οι οποίες αντίκεινται στο Σύνταγμα και στους Νόμους, καθώς και την προστασία των λειτουργικών και περιουσιακών δικαιωμάτων τους. Επισήμανε δε ότι η ΚΕΔΕ «έχει καταθέσει συγκεκριμένη και επιχειρησιακά τεκμηριωμένη λύση για τις ΔΕΥΑ, την οποία το αρμόδιο ΥΠΕΝ οφείλει να δει με την δέουσα προσοχή».
