Γράφει η ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΟΥΛΑ, Γραφίστρια, Συγγραφέας, Απόφοιτη Σχολής Μ.Ε.Χ.Α,Σπουδάστρια Κοιν. Επιστημών
Καλώς ήρθες Νοέμβρη, ο τρίτος και τελευταίος μήνας του φθινοπώρου, λίγο πριν την έναρξη της επίσημης χειμερινής περιόδου, μιας και μετακινήθηκαν επίσημα πλέον οι δείκτες των ρολογιών μια ώρα πίσω, όλα σηματοδοτούν την έναρξη του χειμώνα!
μήνας Νοέμβριος, λοιπόν, σύμφωνα με το Ρωμαϊκό ημερολόγιο υπήρξε ο ένατος μήνας το χρόνου, εξού και Νοέμβριος από τον λατινικό αριθμό «novem» δηλαδή εννέα. Αργότερα προστέθηκε ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος στο ημερολογιακό έτος, παρόλα αυτά μπορεί ο Νοέμβριος να είναι πλέον σήμερα ο ενδέκατος μήνας, διατήρησε όμως το παλιό όνομά του.
Ο λαός μας στο λαϊκό ημερολόγιο τον αποκαλεί με πολλές σηματοδοτούμενες ονομασίες, λόγω των καιρικών συνθηκών αλλά και των ιστορικών και θρησκευτικών γεγονότων, που τον περιβάλλουν ή αλλιώς που «ενδύουν» τον μήνα αυτό. Πολλοί τον αναφέρουν ως «Σποριά» και «Μεσοσπορίτη», επειδή αυτό το μήνα ξεκινά η σπορά των οσπρίων και των δημητριακών.
Επίσης, ολοκληρώνονται και άλλες εργασίες της υπαίθρου, όπως το μάζεμα της ελιάς αλλά και η αποθήκευση της υλοτομίας απαραίτητη για την εξασφάλιση της θέρμανσης κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Ακόμα και «Βροχάρη», λόγω των βροχών που αναμένονται για να βοηθήσουν τη σπορά, να αποδώσει καλή συγκομιδή επομένως και καλή παραγωγή. Επίσης και «Κρασομηνά» διότι είναι ο μήνας που δοκιμάζεται το πρώτο κρασί.
«Άϊ Ταξιάρχη» και «Αρχαγγελίτη», λόγω της γιορτής των Ταξιαρχών, των Αρχαγγέλων. Στη γιορτή των Αρχαγγέλων σε χωριά της Βορείου Ελλάδος, συνήθιζαν να μην αφήνουν το βράδυ έξω από το σπίτι τα παπούτσια τους για να μην τα δει ο Αρχάγγελος Μιχαήλ και τους «πάρει μαζί με τα παπούτσια και την ψυχή». Για αυτό σε πολλά μέρη στην Ελλάδα ακόμη και σήμερα παραγγέλνουν και φτιάχνουν παπούτσια του Αγίου Ταξιάρχη από χρυσό ή ασήμι ή άλλο μέταλλο για καλή υγεία, τύχη και ευημερία, ως ολοκλήρωση τάματος στον Άγιο.
Επίσης τον αποκαλούν «Αγιομηνά», λόγω της γιορτής του Αγίου Μηνά που θεωρείται προστάτης των κτηνοτρόφων. Σε πολλά ορεινά χωριά παλαιότερα οι γυναίκες παραμονή της γιορτής, έπαιρναν μια κόκκινη κλωστή και με αυτή έδεναν τα ψαλίδια τους, έτσι ώστε να κλείσουν τα στόματα των λύκων ώστε να μην «χάσουν» από το κοπάδι τους κάποιο ζώο, δηλαδή μην φαγωθούν από τους λύκους.
Επίσης και για να κλείσουν τα κακά στόματα, τη γλωσσοφαγιά των συγχωριανών τους. Πολλά από αυτά εμπεριέχουν σημάδια δεισιδαιμονίας, που ο λαός όμως τα θεωρούσε αποφευχθέντα σύμβολα της κακής ενέργειας, όπως αυτό της κόκκινης κλωστής, χρώμα το οποίο θεωρείται εξαγνιστικό απέναντι στο κακό, όπου διαλύει κάθε τι αρνητικό και μεμπτό για την οικεία τους.
Επίσης, τον λένε και «Φιλιππιάτη», από την γιορτή του Αγίου Φιλίππου, καθώς και «Αντριά», ένεκα της γιορτής του Αγίου Ανδρέα, θεωρούσαν ότι το κρύο «αντρειεύει», δηλαδή γιγαντώνεται, μεγαλώνει, γι’ αυτό έλεγαν, «μετά του Αντριός γυρνά ο καιρός αλλιώς».
Ακόμα και «Τρυποτηγανά», όποιος τη μέρα αυτή δεν έφτιαχνε προς τιμήν του Αγίου τηγανιτές, τότε τρυπούσαν τα τηγάνια τους. Αξίζει να σημειωθεί, ότι από την εορτή του Αγίου Φιλίππου ως τα Χριστούγεννα, διανύουμε τη Σαρανταήμερη νηστεία και ονομάζεται σαρανταήμερο, προϋποθέτει νηστεία και προσευχή, ώστε να προετοιμαστούν οι χριστιανοί για την ημέρα της Γεννήσεως του Κυρίου Ιησού Χριστού.
Μία μεγάλη αδιαμφισβήτητα γιορτή, Δεσποτική γιορτή, είναι αυτή που σηματοδοτεί εκκλησιαστικά τον Νοέμβριο και είναι η γιορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου, δηλαδή της ελεύσεως της Θεοτόκου, (της μικρής Μαριάμ) στην εκκλησία και η αφιέρωση της στο Θεό από τους γονείς της Ιωακείμ και Άννης.
Επίσης του Αγίου Στυλιανού προστάτης Άγιος των παιδιών, οι νοικοκυρές έβραζαν πολυσπόρια τα πήγαιναν στην εκκλησία ως τάμα, για να εξασφαλίσουν την καλή υγεία και ανάπτυξη των παιδιών τους.
Γενικά το μήνα αυτό μετά την ολοκλήρωση της συγκομιδής έβραζαν πολυσπόρια, δηλαδή ποικιλία σπόρων και δημητριακών και τα πήγαιναν στην εκκλησία, ώστε να ευχαριστήσουν τα θεία και να αποδωθεί μελλοντική ευκαρπία της γης.
Επίσης, το μήνα Νοέμβριο τιμάται η εξέγερση του Πολυτεχνείου, που έλαβε χώρα στην ελληνική επικράτεια μεταξύ 14 και 17.
Για το μήνα Νοέμβριο ποικίλουν οι λαϊκές ονομασίες που του αποδίδει ο λαός μας, απολύτως δικαιολογημένα. Πλούσιο το λαϊκό καλαντάρι για το μήνα αυτό, μια πολύ εύστοχη δημώδης παροιμία είναι η έξης, «όταν έρθει ο Νοέμβρης σιγομπαίνει ο χειμώνας», πολύ σωστά τοποθετείται ο λαός, μιας και ο Νοέμβριος ανοίγει σιγά, σιγά την πόρτα του στον πίνακα που αναλαμβάνει τώρα να ζωγραφίσει ο χειμώνας, για να αλλάξει ριζικά την χρωματική παλέτα του φθινοπώρου με τα δικά του μελαγχολικά αλλά όμορφα, δημιουργικά και γλυκά χρώματα!
Ο Νοέμβριος πλέον, αρχίζει να μας ψιθυρίζει τον ερχομό του χειμώνα! Καλώς όρισες αναζωογονητικέ Νοέμβρη με τα πρώτα κρύα, καλοτάξιδος νά’σαι!
