Πόσο αντέχεις μέσα σ’ ένα κατσουφιασμένο βαγόνι;

Αν ανήκα στην κυβέρνηση, αν μπορούσα έστω να επηρεάσω επαρκώς όσους πράγματι ανήκουν σε αυτή ή αν έπλαθα μια χώρα στην οποία θα είχα τη δυνατότητα αυτή τη στιγμή να πραγματοποιήσω μια οποιαδήποτε σκέψη μου, θα σκόρπιζα στους δρόμους επαγγελματίες ανθρώπους με μοναδική τους υποχρέωση να χαμογελούν.

Τις περισσότερες φορές ξεκινώ να γράφω όταν νιώθω πως έχω συναντήσει μια λέξη που είναι αρκετή για να δημιουργήσει ένα ολόκληρο κείμενο γύρω της. Συχνά η λέξη μπορεί να επεκτείνεται σε φράση, ή να μεταμορφώνεται σε απλή αίσθηση. Αυτή τη φορά η αναζήτηση της λέξης μου υπέστη μια σύντομη παύση, όταν συνειδητοποίησα πως ήμουν μέρος ενός βαγονιού του μετρό, που αν δε με πείραζε τόσο να μιλώ με πιθανές υπερβολές, θα έλεγα πως ήταν το πιο κατσουφιασμένο, κουρασμένο και απαισιόδοξο βαγόνι του μετρό στο οποίο έχω μπει ποτέ. Οι συνεπιβάτες μου δεν ανήκαν σε «ειδικές» κατηγορίες, όπως ίσως θα βιαζόμουν και εγώ να υποθέσω αν βρισκόμουν στην αντίπερα όχθη, του αναγνώστη. Δεν ήταν ηλικιωμένοι, ούτε άρρωστοι, ούτε εξαρτημένοι από ουσίες, ζητιάνοι ή άστεγοι, όχι τουλάχιστον τόσο φανερά ώστε να τους συνδέσω με κάποιο από αυτά τα χαρακτηριστικά. Θα τους απέδιδα με άνεση συνείδησης ιδιότητες όπως: ο δάσκαλος, η ιδιωτική υπάλληλος, ο νοσοκόμος, ο φοιτητής, ο δημόσιος υπάλληλος, η πωλήτρια, η καθηγήτρια, ο ταξιτζής, ο επιχειρηματίας, ο άνεργος, η άνεργη. Ο προορισμός μας κοινός, έστω παρεμφερής, μα δε νομίζω πως ενδιέφερε κανέναν. Ένα χάος σκέψεων. Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, από το Χάος γεννήθηκε ο Έρωτας και η Γη. Δεν εννοώ αυτό το χάος, όμως. Μία ασφυκτική άβυσσος προβλημάτων, ένα συνονθύλευμα εξάντλησης, παραίτησης, απογοήτευσης. Αυτό το χάος εννοώ.
Ανεβαίνοντας λίγα μέτρα πιο πάνω και αντικρίζοντας ξανά την επιφάνεια, αποφάσισα πως θα αφήσω το βαγόνι να συνεχίσει την ιδιάζουσα πορεία του, ελευθερώνοντας και εμένα και εσάς από τη δυσάρεστη ενασχόληση με πτυχές των ίδιων μας των εαυτών που ομαδικά υποκρινόμαστε πως επιθυμούμε να αγνοούμε. Ήταν άλλωστε ακόμα πολύ πρωί, θα μπορούσε να είναι και όνειρο.
Έτσι, η διάρκεια της παύσης ολοκληρώθηκε και η εύρεση της πολυπόθητης λέξης επανήλθε στο προσκήνιο. Θα συνέχιζα τον ύπνο(;) μου, θα ξεχνούσα στ’ αλήθεια το μουτρωμένο βαγόνι, αλλά η λέξη που έψαχνα με βρήκε πρώτη σε μια εισαγωγή του συμποσίου του Πλάτωνα, κάνοντας την εμφάνισή της τόσο αισθητή, που όχι μόνο συνειδητοποίησα ακαριαία πως θα περικυκλώσει το άρθρο, αλλά δεν κατάφερα, όπως θα διαπιστώσατε, βρισκόμενη υπό την επήρειά της, να εξαλείψω τους συνειρμούς εκείνου του ανθρώπινου σιδηροδρομικού κομματιού. «Αποξηραμένοι».
Είναι ενδιαφέρον μυστήριο, όπως κάθε μυστήριο άλλωστε, το πώς λέξεις που δοκιμάζεις να χρησιμοποιήσεις μεταφορικά καταλήγουν να ταυτίζονται με την ιδέα που προκαλούσε αρχικά η κυριολεξία. Αποξηραμένα λουλούδια, μάλλον, είναι η αυθόρμητη σκέψη. Ωραίο να συγκρίνεις τους ανθρώπους με λουλούδια. Η αποξηραμένα φυτά, ή αποξηραμένοι καρποί, οι επόμενες σκέψεις. Λιγότερο ωραίο ωστόσο να συγκρίνεις ανθρώπους με φυτά, ή με ξηρούς καρπούς. Αν αυτή είναι η πραγματικότητα, όμως; Υπάρχει λόγος να την αποφύγεις;
Αυτή η κρίση, η δική μας κρίση, έχει ξυπνήσει τη βία σε κάθε της μορφή μέσω της αναζωπύρωσης των μαζικών ενστίκτων για επιβίωση, έχει προβάλλει τον εγωκεντρισμό, των ωφελιμισμό, δε δικαιολογεί όμως την αδράνεια, το κενό. Οι νέοι είναι αλήθεια πως υφίστανται με χαμηλότερο κόστος το ξεβόλεμα, όσοι δεν είχαν προλάβει να συνηθίσουν το βόλεμα, και στην πλειονότητά τους αντιδρούν σε γεγονότα, καταστάσεις και εξελίξεις, ακόμα και αν η αντίδρασή τους δεν εκφράζεται με τον ιδανικό τρόπο και δεν έχει το ιδανικό κίνητρο. Οι υπόλοιποι όμως, εργαζόμενοι οι μη, προτιμούν να σιωπούν. Τρέμοντας την αντίδραση των άλλων πολύ πριν συλλογιστούν τη δική τους δράση, μένουν στο να πηγαινοέρχονται κάθε μέρα με το μετρό, εκπνέοντας τα μόρια του δυναμισμού που τους αντιστοιχούν. Η τάση πνιγμού πλησιάζει, μα ως σωτήρια σύμπτωση εμφανίζεται ένα σκάνδαλο, μια απεργία, ένα σχέδιο Αθηνά και ο θυμός εκτονώνεται. Το βράδυ, μετά τις ειδήσεις.
Δεν είμαι σίγουρη πως μπορώ να αποφασίσω αν προτιμώ την ατέρμονη, συχνά προβλέψιμη και τυπική επαναστατικότητα, ή την απαθή, παράλογη καθημερινότητα. Αλλά ξέρω ότι την πρώτη μπορώ να την εξηγήσω, ακόμα και όταν μετατρέπεται σε κυνήγι μαγισσών και σε παραισθήσεις καταδίωξης. Η δεύτερη με τρομάζει.
Έξω από τα στενά όρια του σπιτιού μας έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία να δείχνουμε ζωντανοί. Για τους συνεπιβάτες μας. Πιστεύω πως η προσπάθεια αξίζει.