Όσα πρέπει να γνωρίζετε για την πιλοτική εφαρμογή του, ποιοί οι ωφελούμενοι και πώς γίνεται η αίτηση
Ξεκίνησε η υλοποίηση του πιλοτικού προγράμματος επιδόματος ανεργίας σύμφωνα με την ΚΥΑ 54427/20.12.2024. Στόχος είναι με αφετηρία την εμπειρία από το πιλοτικό πρόγραμμα να δημιουργηθεί ένα νέο επίδομα ανεργίας προσαρμοσμένο στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας.
Όπως ενημερώνει η ΔΥΠΑ, από τις 28 Μαρτίου 2025 ξεκίνησε η προεπιλογή δυνητικών δικαιούχων του νέου επιδόματος ανεργίας μέσω ειδικού αλγόριθμου που υπολογίζει αυτόματα το επίδομα τόσο με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο όσο και με το νέο. Βασικό κριτήριο για την προεπιλογή των δικαιούχων μέσω του αλγορίθμου είναι να καταβάλλεται στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράμματος συνολικά ποσό ίσο ή μεγαλύτερο από το ποσό που θα καταβαλλόταν με το υφιστάμενο σύστημα επιδότησης. Η πιλοτική δράση υλοποιείται έπειτα από εκπόνηση μελέτης της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ στο πλαίσιο έργου τεχνικής βοήθειας της Γενικής Διεύθυνσης Υποστήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων (DG REFORM) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με συνολικό προϋπολογισμό 100 εκ. ευρώ.
Οι στόχοι του νέου επιδόματος ανεργίας είναι οι εξής:
• Μεγαλύτερη στήριξη και παρακίνηση για εργασία: Θα στηρίζει με μεγαλύτερο επίδομα τους ανέργους τους πρώτους 6 μήνες, συγκριτικά με το τωρινό πλαίσιο, καθώς θα είναι εμπροσθοβαρές – θα ξεκινάει υψηλότερο αρχικά και θα βαίνει μειούμενο – δίνοντας και κίνητρο για ταχύτερη επιστροφή στην εργασία.
• Ανταποδοτικότητα και δικαιοσύνη: Το ύψος της επιδότησης στηρίζεται στις εισφορές που έχουν καταβάλει οι άνεργοι, όπως ήδη συμβαίνει σε 25 από 27 χώρες της ΕΕ, και δεν θα εξομοιώνονται περιπτώσεις με μεγάλες διαφορές, όπως γίνεται στη χώρα μας. Σήμερα, ανεξάρτητα από το αν κάποιος εργάστηκε 2 χρόνια με κατώτατο μισθό ή 20 χρόνια με μισθό 2.000 ευρώ, λαμβάνει το ίδιο επίδομα για το ίδιο διάστημα.
• Αποτελεσματικότητα και απλούστευση: Η συγχώνευση του επιδόματος μακροχρόνιας ανεργίας στο νέο επίδομα ανεργίας και η αυτοματοποίηση πολύπλοκων διαδικασιών θα εξασφαλίσουν την απλοποίηση και θα ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα της παροχής.
Το νέο επίδομα αποτελείται από τρία μέρη:
Πρώτον, από το σταθερό μέρος επιδότησης: Υπολογίζεται βάσει των αποδοχών του δικαιούχου σε συνάρτηση με το νόμιμο κατώτατο ημερομίσθιο, ξεκινώντας στο 1ο τρίμηνο από το 70% του κατώτατου ημερομισθίου (ή του μέσου ημερομισθίου των αποδοχών του, εάν αυτές ήταν μικρότερες από τον κατώτατο μισθό) και θα μειώνεται σταδιακά (60% 2ο τρίμηνο, 50% 3ο τρίμηνο, 40% 4ο τρίμηνο, 30% 1ο εξάμηνο 2ου έτους, 20% 2ο εξάμηνο 2ου έτους), ενώ ο μέσος όρος ποσοστού επιδότησης στο πρώτο 12μηνο παραμένει στο 55% του νόμιμου κατώτατου ημερομισθίου, όπως και σήμερα.
Δεύτερον, το μεταβλητό μέρος επιδότησης («μπόνους»): Εξαρτάται από τα έτη ασφάλισης (από το 4ο έως και το 20ο έτος ασφάλισης) και τον μέσο όρο αποδοχών του δικαιούχου. Με αυτό τον τρόπο, διασυνδέεται ο εργασιακός βίος με το ύψος του μεταβλητού μέρους της επιδότησης, αυξάνοντας το συνολικό επίδομα για όσους έχουν εργαστεί τουλάχιστον 4 χρόνια, ενισχύοντας τον ανταποδοτικό χαρακτήρα της ασφάλισης κατά της ανεργίας. Υπενθυμίζεται ότι το επίδομα ανεργίας είναι ανταποδοτικό (προκύπτει από καταβληθείσες εισφορές) και όχι προνοιακό.
Τρίτον, από πρόσθετες παροχές και προσαυξήσεις: Δώρο Χριστουγέννων και Πάσχα, προσαυξήσεις παιδιών και – για πρώτη φορά – προσαυξήσεις λόγω μονογονεϊκότητας.
Ως προς την επιλογή, τώρα, των ωφελουμένων για το νέο πιλοτικό πρόγραμμα επιδότησης ανεργίας, αυτή θα πραγματοποιηθεί τυχαία μέσω αυτοματοποιημένου συστήματος (μεθοδολογία RCT), από το σύνολο των αιτήσεων που υποβάλλονται για ένταξη στην τακτική επιδότηση ανεργίας, εφόσον διαπιστωθεί ότι πληρούνται οι νέες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και το σύνολο του ποσού της επιδότησης με τους νέους όρους είναι μεγαλύτερο από ό,τι με το ισχύον σύστημα. Το νέο πιλοτικό πρόγραμμα αφορά σε όσους δεν έχουν πάρει επιδότηση τα προηγούμενα 4 έτη από τη λύση της εργασιακής τους σχέσης.
Η πιλοτική επιδότηση ανεργίας θα εφαρμοσθεί για 15.000 περίπου δικαιούχους.
Να σημειωθεί πως δεν απαιτείται ξεχωριστή αίτηση, καθώς χρησιμοποιείται η ίδια αίτηση που υποβάλλεται για το υπάρχον επίδομα ανεργίας, μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών της ΔΥΠΑ. Τα δικαιολογητικά παραμένουν ίδια και αναζητούνται αυτεπάγγελτα. Προβλέπεται μόνο ένα επιπλέον δικαιολογητικό για την ιδιότητα του μονογονέα, το οποίο θα επισυνάπτεται στην αίτηση, καθώς μόνο για αυτό το δικαιολογητικό δεν υπάρχει δυνατότητα αυτεπάγγελτης αναζήτησης.
Επίσης, όσοι λαμβάνουν επίδομα ανεργίας σύμφωνα με το ισχύον σύστημα συνεχίζουν να το λαμβάνουν κανονικά για όλη τη διάρκεια της επιδότησής τους χωρίς να επηρεάζονται.
Κατά την πιλοτική εφαρμογή, το πρόγραμμα θα αξιολογηθεί και, με βάση τα πορίσματα της αξιολόγησης, θα τροποποιηθεί αναλόγως και θα εφαρμοσθεί καθολικά στο σύνολο των ανέργων.
