Γράφει η ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΟΥΛΑ, Γραφίστρια (Πτυχιούχος B.Α. Graphic Design), Συγγραφέας, Απόφοιτη σχολής ΜΕΧΑ
Ποιός δεν θυμάται το παραδοσιακό γλυκό υποβρύχιο ή αλλιώς τη βανίλια υποβρύχιο, το γλυκό των παιδικών μας χρόνων, το γλυκό της αθωότητας που ξυπνάει αναμνήσεις από τα παλιά και όμορφα ελληνικά καλοκαίρια!
Με νοσταλγία θυμόμαστε τα χρόνια εκείνα που πρωτογευτήκαμε το άσπρο αυτό γλυκάκι στο κουτάλι, στη δροσερή αυλή της γιαγιάς στο χωριό, όταν πηγαίναμε τα καλοκαίρια για παιχνίδι ή σε κάποιο συγγενικό σπίτι την περίοδο της θερινής ραστώνης ή σε κάποιο καφενείο του χωριού πάντα σε καλοκαιρινό προορισμό!
Όλοι την απολαύσαμε τη βανίλια υποβρύχιο κάποια στιγμή στη ζωή μας και τη συνδέσαμε ουσιαστικά με τα παιδικά μας χρόνια, τότε που ανυπόμονα περιμέναμε να την καταβροχθίσουμε στο λεπτό, χωρίς φυσικά τύψεις… Ακόμα και σήμερα όταν καλοκαιριάζει, η βανίλια υποβρύχιο είναι ακόμα μέσα στις προτιμήσεις για καλοκαιρινό κέρασμα, για φίλεμα, «συντροφιά» με ένα μερακλίδικο ελληνικό καφεδάκι.
Κατέχει ξεχωριστή θέση στις γλυκιές καλοκαιρινές προτιμήσεις, μέσα σε ένα ποτήρι με παγωμένο νεράκι και το κουτάλι γεμάτο από άσπρη γλύκα βυθισμένο μέσα σε αυτό και έτοιμο το υποβρύχιο προς απόλαυση!
Τα παλιά εκείνα χρόνια δεν υπήρχε ελληνικό σπίτι που να μην έχει κεράσει βανίλια υποβρύχιο τους καλεσμένους του, διότι ήταν και είναι ένα γλυκό που δεν χρειάζονταν ψυγείο όλους τους μήνες του χρόνου, ιδιαίτερα το καλοκαίρι, γι’ αυτό επειδή δεν διέθεταν ηλεκτρικά ψυγεία, συνεπώς υπήρχε σε διαθεσιμότητα και το κερνούσαν αδιάλειπτα.
Υποβρύχιο ονομάστηκε ακριβώς για τον τρόπο με τον οποίον σερβίρονταν, με ένα κουτάλι βυθισμένο ή αλλιώς βουτηγμένο μέσα σε ένα ποτήρι γεμάτο με παγωμένο νερό, καταδύονταν και αναδύονταν σαν υποβρύχιο, ξετυλίγοντας τη γλύκα του από την άσπρη μάζα μέσα στο ποτήρι και έπειτα προς απόλαυση στον ουρανίσκο μας! Λέγεται ότι ήταν κάποτε υπήρξε το επίσημο κέρασμα του Πατριαρχείου, ενίοτε και στις μέρες μας.
Η παράδοση θέλει το γλυκό αυτό να φέρει εμπνευστή και δημιουργό του, έναν Χιώτη ζαχαροπλάστη που διέμενε στην Κωνσταντινούπολη. Το βάφτισαν «άσπρο» γλυκό και γρήγορα έγινε το αγαπημένο κέρασμα στα περισσότερα σπίτια της Πόλης και σερβίρονταν ιδιαίτερα σε γάμους, αρραβώνες και γιορτές, υπήρξε το γιορτινό, το επίσημο τρατάρισμα ή κέρασμα.
Οι Χιώτες, όμως, κατά την επιστροφή τους στο νησί, πρόσθεσαν στο γλυκό έλαιο μαστίχας για πασίδηλους λόγους και από ‘κει και ύστερα ξεκίνησαν οι παραλλαγές αυτού του γλυκού, όπως ροζ με άρωμα, γεύση και χρώμα από τριαντάφυλλο, φυστικί χρώμα με άρωμα και γεύση από και με ολόκληρα φυστίκια Αιγίνης, με διάφορους ξηρούς καρπούς, με κράνα, ακόμα με σοκολάτα στις μέρες μας ή ακόμα και μέντα, πορτοκάλι, μανταρίνι, περγαμόντο και πολλά ακόμα.
Η πρώτη ονομασία του υποβρυχίου λέγεται ότι ήταν «ζαχαροκάντιο ζυμωτή», τις λέξεις αυτές τις συναντάμε και τις απαγγέλουμε στους Χριστουγεννιάτικους καλανδισμούς.
Αριστουργηματικό γλυκό με απλά υλικά, ό,τι διέθεταν δηλαδή εκείνα τα χρόνια, όπως ζάχαρη και νερό, λίγο λεμόνι για να μη ζαχαρώσει το σιρόπι και τέλος άρωμα βανίλια ή μαστίχα και έτοιμη η ανοιχτόχρωμη «γαλακτένια», άσπρη μπουκιά, ζυμωμένη ή ζαχαροζυμωμένη ή το γνωστό βανίλια υποβρύχιο!
Θα κλείσουμε με το τραγούδι του κ. Διονύση Σαββόπουλου, όπου η αναφορά στο συγκεκριμένο γλυκό συναντά μα τι άλλο το «Καλοκαίρι»:
«Καλοκαίρι
πλάι στα μέγαρα,
στις τέντες με τ’ αγέρι
Καλοκαίρι
με χρυσούς ανεμιστήρες
μεταφέρει την βανίλια
με το δίσκο του στο χέρι…»
Έντονη η παρουσία της βανίλιας υποβρύχιο ακόμη και σε τραγούδια λοιπόν.
Και τώρα που καλοκαίριασε για τα καλά και η διάθεση μας είναι λίγο πιο ανάλαφρη, αν βρεθείτε σε κάποιο χωριό που διαθέτει καφενείο-παντοπωλείο, σαν αυτά των παιδικών μας χρόνων και σας ρωτήσουν «τί θα πάρετε;», πείτε «μια βανίλια υποβρύχιο παρακαλώ»!
