Γράφει ο ΝΙΚΟΛΑΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ, Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Εναλλακτικές Θεραπείες – Κοινωνική Υπηρεσία Δήμου Γαλατσίου
TI ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ;
Η κατάθλιψη είναι μια ασθένεια που επηρεάζει περισσότερο από το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού. Πιο συγκεκριμένα, 350 εκατομμύρια άτομα έρχονται αντιμέτωπα με κάποια μορφή της. Μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους κάθε ηλικίας και φύλου. Η κατάθλιψη είναι πολύ πιο περίπλοκη σε σχέση με μια απλή συναισθηματική πτώση ή με εναλλαγές της διάθεσης.
Θεωρείται μια σοβαρή ασθένεια και σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε αυτοκτονία. Αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου των νέων μετά τα τροχαία ατυχήματα. Η κατάθλιψη συχνά ξεκινά με την απώλεια ενδιαφέροντος και ευχαρίστησης. Το άτομο μπορεί να βιώνει έντονη και ανεξήγητη κούραση και αισθήματα αναξιότητας και ενοχής. Η θλίψη και η μελαγχολία αρχίζουν να επικρατούν καθημερινά και υπάρχει απόσυρση από τις κοινωνικές και διαπροσωπικές σχέσεις.
ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ
Μείζων καταθλιπτική διαταραχή: έντονα συμπτώματα που υπάρχουν καθημερινά για διάστημα τουλάχιστον δυο εβδομάδων και συνοδεύονται από αλλαγή στην προηγουμένη λειτουργικότητα του ατόμου.
Άτυπη Κατάθλιψη: υπάρχει συναισθηματική αντίδραση σε ένα θετικό συμβάν, ωστόσο, χαρακτηρίζεται κυρίως από υπερευαισθησία στην κοινωνική κριτική και την απόρριψη, αύξηση του βάρους, υπερυπνία και βαριά άκρα.
Δυσθυμία (επίμονη καταθλιπτική διαταραχή): καταθλιπτική διάθεση που διαρκεί τουλάχιστον δύο χρόνια.
Περιγεννητική (επιλόχεια) καταθλιπτική διαταραχή: καταθλιπτική διαταραχή με έναρξη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή μετά τον τοκετό.
Ψυχωσική κατάθλιψη: βαριά καταθλιπτική διαταραχή που συνοδεύεται από κάποια μορφή ψυχωσικών συμπτωμάτων.
Εποχιακή κατάθλιψη: ξεκινά τους χειμερινούς μήνες, επηρεάζει περίπου το 2% του πληθυσμού και οφείλεται στην αλλαγή της θερμοκρασίας και τη μειωμένη ηλιοφάνεια.
ΠΟΙΑ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ;
Η κατάθλιψη δεν βιώνεται με τον ίδιο τρόπο από όλους. Τα συμπτώματα αποτελούν μέρος της καθημερινής ζωής και γίνονται αφόρητα όταν επαναλαμβάνονται συχνά. Μάλιστα, όσο περνάει ο καιρός, τα συμπτώματα γίνονται ολοένα και πιο έντονα.
Μπορεί να προέρχονται είτε από την επαγγελματική είτε από την προσωπική ζωή και συνοψίζονται ως εξής: Συνεχώς κακή διάθεση, Απώλεια ενδιαφερόντων, Απώλεια ευχαρίστησης, Το άτομο αισθάνεται αβοήθητο, Το άτομο αισθάνεται άχρηστο, Ενοχές, Αρνητική στάση απέναντι στον εαυτό του, Μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης, Κακή μνήμη, Σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας, Επιβράδυνση, Κούραση/έλλειψη ενεργητικότητας, Προβλήματα ύπνου, Διαταραγμένη όρεξη (Απώλεια/αύξηση βάρους).
Τα παραπάνω είναι μερικά από τα πιο συνήθη συμπτώματα, τα οποία συνήθως εμφανίζονται σωρευτικά και είναι επαναλαμβανόμενα. Αν νιώθεις κάτι από αυτά, μην κάνεις αυτοδιάγνωση. Είναι σημαντικό να απευθυνθείς σε έναν ειδικό.
ΜΥΘΟΙ & ΑΛΗΘΕΙΕΣ
• Μύθος 1
Τα αντικαταθλιπτικά προκαλούν εθισμό.
Η αλήθεια
Τα αντικαταθλιπτικά δεν προκαλούν εθισμό, ωστόσο πρέπει να τα λαμβάνεις μόνο με τη συνταγή κάποιου επιστήμονα ψυχικής υγείας και όχι από μόνος σου. Εκείνος γνωρίζει ποιο ακριβώς φάρμακο χρειάζεσαι και για πόσο διάστημα. Δεν πρέπει να σταματήσεις απότομα να λαμβάνεις τα αντικαταθλιπτικά, αν νιώσεις καλύτερα. Συζήτησέ το μαζί του και θα σου πει εκείνος με ποιο τρόπο και πότε πρέπει να τα διακόψεις.
• Μύθος 2
Δεν υπάρχει θεραπεία για την κατάθλιψη.
Η αλήθεια
Φυσικά και υπάρχει θεραπεία για την κατάθλιψη. Απλώς, είναι διαφορετική η προσέγγιση για κάθε ασθενή. Δηλαδή, δεν υπάρχει ένα μυστικό για να απαλλαγεί κανείς από τα συμπτώματα της κατάθλιψης. Για να αντιμετωπιστεί, θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν συνολικά το ιστορικό, ώστε να βρεθεί η βαθύτερη αιτία. Η θεραπεία της κατάθλιψης επιτυγχάνεται με αντικαταθλιπτικά φάρμακα ή με ψυχοθεραπεία ή με συνδυασμό των δύο. Η κατάθλιψη δεν είναι τρόπος ζωής. Είναι 100% ιάσιμη.
• Μύθος 3
Όταν νιώσω καλύτερα μπορώ να σταματήσω τα αντικαταθλιπτικά.
Η αλήθεια
Όχι, χωρίς τη γνώμη του ειδικού. Τα αντικαταθλιπτικά πρέπει να λαμβάνονται για όσο διάστημα ορίσει ο ψυχίατρός σου. Δεν πρέπει να τα σταματήσεις απότομα, καθώς είναι πιθανό τα συμπτώματα να υποτροπιάσουν. Συμβουλέψου τον και αποφασίστε μαζί πότε ολοκληρώνεται η θεραπεία και μπορείς να μειώσεις τη λήψη των αντικαταθλιπτικών.
• Μύθος 4
Αν κάποιος από τους γονείς μου έχει κατάθλιψη, θα πάθω και εγώ.
Η αλήθεια
Δεν έχει αποδειχθεί κάτι τέτοιο μέχρι σήμερα. Το γεγονός ότι ένας άνθρωπος έχει κάποια συναισθηματική διαταραχή όπως η κατάθλιψη δε σημαίνει ότι θα την κληροδοτήσει και στα παιδιά του, καθώς δεν είναι γονιδιακή νόσος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί ίσως να κληροδοτηθεί η ευπάθεια, όχι όμως η νόσος. Κάθε άτομο είναι μοναδικό και έχει διαφορετικό ιστορικό και διαφορετικά βιώματα. Συνεπώς, δεν πρέπει να εξάγονται βιαστικά συμπεράσματα για την προέλευση μιας συναισθηματικής διαταραχής. Ένα επιβαρυντικό περιβάλλον μπορεί να προδιαθέσει εξίσου ή και περισσότερο από τα γονίδια σε καταθλιπτικές εκδηλώσεις.
• Μύθος 5
Τα αντικαταθλιπτικά μειώνουν την ερωτική επιθυμία.
Η αλήθεια
Αυτό δεν ισχύει. Τα αντικαταθλιπτικά δε μπορούν να επηρεάσουν την ερωτική διάθεση. Συνήθως είναι η ίδια η νόσος που μπορεί να μειώσει την ερωτική επιθυμία και όχι το φάρμακο. Ωστόσο, μερικές φορές η λήψη κάποιων φαρμάκων μπορεί να επηρεάσει την στύση ή την εκσπερμάτωση.
(Με πληροφορίες: www.doctoranytime.gr/p/katathlipsi)
