Γράφει η ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΟΥΛΑ, Γραφίστρια (Πτυχιούχος B.Α. Graphic Design), Συγγραφέας, Απόφοιτη σχολής ΜΕΧΑ
«Είναι κάτι νύχτες με φεγγάρι / μες τα θερινά τα σινεμά,
νύχτες που περνούν / που δε θα ξαναρθούν
μ’ αγιόκλημα και γιασεμιά!»
Υπογράφει τη μουσική και τους στίχους ο αείμνηστος Λουκιανός Κηλαηδόνης. Μέσα από αυτό το εξαιρετικό τραγούδι κάνουμε νοερά ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο για να ανακαλύψουμε την μαγεία και την ιστορία των θερινών σινεμά ακόμη και σήμερα.
Τα θερινά σινεμά υπήρξαν πασίδηλα χώροι ψυχαγωγίας αλλά και πολιτισμού ταυτόχρονα. Αποτέλεσαν κομμάτια του πολιτισμικού παζλ αυτής της χώρας, μιας Ελλάδας με ατελείωτες καλοκαιρινές νύχτες κάτω από το φεγγάρι και την θέαση μιας αριστουργηματικής ταινίας του παλιού αλλά και του σύγχρονου κινηματογράφου. Υπήρξαν μια μορφή ψυχαγωγίας εκεί γύρω στις αρχές του 20ού αιώνα σε ανοιχτούς χώρους με καρέκλες από λευκό ή ριγέ τεντόπανο, οι γνωστές καρέκλες σκηνοθέτη ή καρέκλες από πλεγμένο πλαστικό κορδονέτο διαφόρων χρωμάτων, με τα αντίστοιχα τραπεζάκια καφενείου και πάνω σε αυτά μια γλάστρα με βασιλικό για την απαλλαγή από τα κουνούπια και σε πρώτο πλάνο η κινούμενη εικόνα, η μαγεία αυτής της πρώτης αξέχαστης τεράστιας εικόνας!
Οι γειτονιές των μεγάλων πόλεων διέθεταν θερινά σινεμά, όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, τα Ιωάννινα. Τότε που κάθε περιοχή είχε να καμαρώνει για το δικό της θερινό σινεμά και η καλοκαιρινή συνήθεια των Ελλήνων γίνονταν σχεδόν «πολιτισμικό καθεστώς», ώστε οι άνθρωποι να απολαύσουν τις μεγάλες επιτυχίες του ελληνικού αλλά και διεθνούς κινηματογράφου.
Για παράδειγμα, η δική μας περιοχή του Γαλατσίου είχε να καμαρώνει γιατί διέθετε αρκετούς χώρους θερινών σινεμά που κάποιοι από αυτούς λειτουργούσαν και ως χειμερινοί, όπως για παράδειγμα το σινεμά «Άνεσις», «Χαρά», «Ζαΐρα» (που τώρα …ξαναγεννιέται), «Αλέξανδρος», «Σταρ», «Πολένα». Πολλοί από αυτούς δυστυχώς κατεδαφίστηκαν για να κατασκευασθούν είτε οικοδομές είτε χώροι πρασίνου και όλα αυτά τα ονόματα των σινεμά μένουν πια να μας θυμίζουν την πολιτισμική αίγλη μιας άλλης εποχής.
Στη μεταπολεμική Ελλάδα της δεκαετίας του ‘50 και του ‘60 επισφραγίζεται η έναρξη των θερινών σινεμά, είναι η χρυσή περίοδός τους, η ακμή τους σε όλο το απαύγασμα του κινηματογραφικού της κάδρου. Μια Ελλάδα που είχε άμεση ανάγκη και επιζητούσε την ψυχαγωγία και τη διασκέδαση, την ανθρώπινη συνεύρεση και τον κοινωνικό σχολιασμό.
Κάτω από τον έναστρο ουρανό, οι άνθρωποι απολάμβαναν την ταινία της αρεσκείας τους, σε συνδυασμό με τη μυρωδιά από φρεκοψημένο ποπ-κορν στο χάρτινο χωνάκι, πασατέμπο και στραγάλια σε συνδυασμό με λεμονάδα και την κόκα κόλα της εποχής εκείνης το λεγόμενο το ταμ-ταμ.
Με άρωμα καρύδας υπογράφονταν οι καλοκαιρινές νύχτες όσων είχαν σπεύσει απευθείας να παρακολουθήσουν την ταινία, κατά την επιστροφή από τα απογευματινά θαλάσσια μπάνια τους, με τα λεωφορεία της γειτονιάς, «τα μπάνια του λαού»!
Οι ήχοι από τα τριζόνια, τους γρύλους και τα τζιτζίκια συνόδευαν πολλές φορές τη μουσική κάλυψη της εκάστοτε ταινίας, ατμόσφαιρα απλά αλησμόνητη, ανεξίτηλη καθώς και η στιγμή του διαλείμματος, αποτελούσε ευκαιρία για κοινωνική επαφή, κριτική και συζήτηση ακόμα και διάθεση για φλερτ μεταξύ των εφήβων της εποχής εκείνης.
Μια πολυπαραγοντική εμπειρία που τα κλειστά σινεμά δεν μπορούν να προσφέρουν σε τέτοιο βαθμό απόλαυσης στο θεατή, αλλά ούτε και οι σύγχρονες αίθουσες κινηματογράφου! Ο θερινός κινηματογράφος, τα θερινά σινεμά είναι άμεσα συνυφασμένα στην ελληνική κουλτούρα και κοινωνία λόγω των καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν και επικρατούν τη θερινή περίοδο, συνδιάζεουν τέχνη, πολιτισμό, παράδοση και καθορίζουν την ταυτότητα της ελληνικής καλοκαιρινής νύχτας.
Αποτελεί σημείο κοινωνικών συναντήσεων ψυχαγωγίας αλλά και διασκέδασης, ένα νοσταλγικό ταξίδι στο χρόνο αλλά και ξενοιασιάς για λίγη ώρα κατά τη διάρκεια της θερινής ραστώνης.
Το ελληνικό καλοκαίρι είναι σαν να δίνει ή να ορίζει εκεί από πάντα ραντεβού με την έβδομη τέχνη, με τον πιο αυθεντικό ελληνικό τρόπο αλλά και με έντονη πολιτιστική ταυτότητα αυτή του ελληνικού θερινού σινεμά!
Οι θερινοί κινηματογράφοι αποτελούν μια πολιτιστική συνέχεια από γενιά σε γενιά, μεταλαμπαδεύουν συναισθήματα χαράς και συνάθροισης αλλά και συνάντηση της τέχνης με την παράδοση, όπως για παράδειγμα από τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο μέχρι τον ευρωπαϊκό και διεθνή κινηματογράφο. Το θερινό σινεμά δεν είναι απλά μια κινηματογραφική στιγμή είναι μια ουσιαστική εμπειρία, μια ανεξίτηλη μνήμη στο χώρο και στο χρόνο συνδυαστικά με τις εικόνες, τα συναισθήματα και την ατμόσφαιρα που τον πλαισιώνουν.
Μια εμπειρία πασίδηλα χαλκέντερη που περνά από γενιά σε γενιά για να ομορφύνει και να αγκαλιάσει τις θερινές νύχτες, να μοιράσει εμπειρίες και συναισθήματα τέχνης αλλά και ψυχαγωγίας!
Ευτυχώς, ακόμα αναβιώνουν θερινά σινεμά ή ανακαινίζονται ανά περιοχή των Αθηνών και άλλων μεγαλουπόλεων αλλά και των μικρών επαρχιακών πόλεων και αυτό είναι παρήγορο και ελπιδοφόρο, ώστε να μη χαθεί ένας ακόμη συνδετικός κρίκος του ρομαντισμού, και της τέχνης σε συνδυασμό με τη φροντίδα του καλοκαιρινού κινηματογράφου στους χαλεπούς καιρούς που διανύουμε, για τους λάτρεις των θερινών σινεμά!
Και αν δεν έχετε πάρει εισιτήριο ή δεν έχετε κάνει κράτηση θέσης για να απολαύσετε την προβολή της ταινία που σας αρέσει κάτω από τον καλοκαιρινό ακόμη ευτυχώς, νυχτερινό ουρανό με άρωμα από αγιόκλημα, βασιλικό και γιασεμί, κάντε το τώρα, όσο διαρκεί το «μικρό καλοκαιράκι»προλαβαίνετε!
Καλή θερινή κινηματογραφική (σινεμαδίστικη) θέαση!
