Γιώργος Μαρκόπουλος στο Συνέδριο της ΚΕΔΕ: «Ναι στις νέες αρμοδιότητες αλλά με πόρους και προσωπικό»

«Δεν φοβόμαστε τις επιπλέον αρμοδιότητες – τις καλωσορίζουμε! Το θέλουν άλλωστε κι οι πολίτες να αναλαμβάνουν περισσότερες αρμοδιότητες οι Δήμοι, γιατί μας νιώθουν πιο κοντά τους και ξέρουν πως μπορούμε να είμαστε πιο αποτελεσματικοί. Όμως για να το καταφέρουμε αυτό, χρειαζόμαστε και τα κατάλληλα εργαλεία, χρειαζόμαστε χρήματα και το αναγκαίο προσωπικό.» Σε αυτό το απόσπασμα από την εισήγηση του Δημάρχου Γαλατσίου και Προέδρου της ΠΕΔΑ, Γιώργου Μαρκόπουλου, στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη, συνοψίζεται η θέση του για την ταυτότητα της αυτοδιοίκησης που ο ίδιος επιθυμεί. Ας δούμε τα βασικά σημεία αυτής της ομιλίας του Γιώργου Μαρκόπουλου.

«Κάθε φορά που συναντιόμαστε όλοι μαζί οι άνθρωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εκτός του ότι δόξα τω Θεώ περνάμε ωραία, όλοι μας διαπιστώνουμε και πόσο χρήσιμο είναι να ανταλλάσσουμε απόψεις και με Δήμους που φαινομενικά είναι τόσο διαφορετικοί. Βλέπουμε στην πράξη, όμως, ότι τα προβλήματα είναι κοινά. Και η εμπειρία έχει δείξει ότι ακόμα κι αυτό που σήμερα αντιμετωπίζει μεμονωμένα κάποιος, μπορεί αύριο να το βρούμε μπροστά μας και άλλοι… Αυτή λοιπόν είναι μεγάλη δύναμη της ΚΕΔΕ: Ότι φέρνει κοντά τους μικρότερους με τους μεγαλύτερους Δήμους, το κέντρο με την Περιφέρεια, το Βορρά με τον Νότο, την Αττική με τις ακριτικές περιοχές όπως αυτή που μας φιλοξενεί σήμερα. Μας φέρνει κοντά και ταυτόχρονα βοηθά την αντίληψη μας να πάει πιο μακριά. Και το κυριότερο, μας δίνει τη δυνατότητα να ενώσουμε δυνάμεις και να ακουστούμε όλοι μαζί. Είναι αυτό που πλέον έχουμε κάνει κεντρικό μας σύνθημα στην ΠΕΔΑ: “Δήμοι ενωμένοι, κοινωνίες δυνατές”. Αυτό προσπαθούμε -όλοι μαζί- να κάνουμε.
Βλέπω με μεγάλη χαρά τα τελευταία χρόνια ότι και η ΚΕΔΕ όλο και περισσότερο λειτουργεί με αυτή τη νοοτροπία που στην ΠΕΔΑ έχουμε υιοθετήσει πλήρως: Να παλεύουμε μαζί για τις κοινές μας διεκδικήσεις. Να αντιμετωπίζουμε μαζί τα κοινά μας προβλήματα. Να προσπαθούμε όλοι μαζί, να προχωράμε με αλληλεγγύη, να βοηθάμε όπου μπορούμε τον συνάδελφο χωρίς να κοιτάμε προσωπικά συμφέρονται και μικροκομματικές ταμπέλες. Όσο περισσότερο τα καταφέρνουμε, τόσο περισσότερο βγαίνουν ωφελημένοι οι Δήμοι μας, οι τοπικές κοινωνίες, οι συμπολίτες μας. (…)
Χωρίς την Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν υπάρχει κράτος. Γιατί στα πάντα, από την καθημερινότητα μέχρι τις μεγαλύτερες κρίσεις, η πρώτη επαφή του πολίτη με το κράτος, γίνεται μέσα από την Αυτοδιοίκηση. Το πρώτο χέρι βοήθειας στους πολίτες, το δίνει πάντα ο Δήμος τους. Γι’ αυτό και είναι υποχρέωση του κεντρικού κράτους, την Τοπική Αυτοδιοίκηση να τη στηρίζει με πράξεις, να δημιουργεί τις αναγκαίες προϋποθέσεις ώστε να μπορεί και η Αυτοδιοίκηση με τη σειρά της να στηρίζει αποτελεσματικά πολίτες και τοπικές κοινωνίες. Δική μας δουλειά, είναι αυτή την απλή αλλά θεμελιώδη αλήθεια να την υπενθυμίζουμε και να την υπηρετούμε. (…)
Πριν λίγες μέρες συζητούσαμε αυτό ακριβώς στην ΠΕΔΑ με τους Δημάρχους της Αττικής και όλοι συμφωνούσαν πόσο σημαντικό είναι ότι προσπαθούμε όσο γίνεται να προλαβαίνουμε δύσκολες καταστάσεις και να λύνουμε προβλήματα εν τη γενέσει τους. Γι’ αυτό το λόγο κάνουμε συστηματικές επαφές με όλους τους Υπουργούς, εκπροσωπώντας πάντα τους Δήμους της Αττικής στο σύνολό τους. (…) Σε ένα πράγμα συμφωνήσαμε σχεδόν όλοι στην Αττική, λοιπόν, και διαπιστώνω ότι συμφωνούμε σχεδόν όλοι και εδώ σήμερα. Ένα! Και σε αυτό το ένα, το ίδιο ακριβώς, θυμάμαι καλά ότι δυστυχώς είχαμε συμφωνήσει και πέρσι. Αλλά από τότε, δεν έχουν αλλάξει και πολλά προς το καλύτερο…Ποιο ήταν αυτό; Ότι όπως διαμορφώνονται τα πράγματα, όλο και περισσότερο η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να ασκήσει το έργο της όπως θα θέλαμε. Γιατί όσο μαζεύονται όλο και περισσότερες αρμοδιότητες, χωρίς τους αντίστοιχους πόρους και το απαραίτητο προσωπικό, είναι επόμενο πως όλο και περισσότεροι Δήμοι δεν θα τα βγάζουν πέρα. Εμείς στην Αυτοδιοίκηση, βέβαια, αντίθετα με την κεντρική πολιτική σκηνή, έχουμε μάθει να κάνουμε πολιτική όχι με τα λόγια, αλλά κυρίως με πράξεις. Έτσι και με αυτό το θέμα, αλλά και με όλα όσα μας απασχολούν. Στην ΠΕΔΑ έχουμε συστήσει θεματικές Επιτροπές, οι οποίες καταγράφουν τα προβλήματα και επεξεργάζονται προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Όλες αυτές τις προτάσεις, δεν θα σας τις πω βέβαια μία προς μία για να μην σας κουράσω, αλλά τις καταθέτω ως Πρόεδρος της ΠΕΔΑ εδώ, στο Συνέδριό μας. Όπως θα δείτε, οι περισσότερες είναι σκέψεις που όλοι μας μπορεί να έχουμε συζητήσει. Τώρα είναι η ώρα να διεκδικήσουμε όλοι μαζί να γίνουν πραγματικότητα!

Το νούμερο ένα πρόβλημα, λοιπόν, που αντιμετωπίζουμε όλοι στους Δήμους μας, ακόμα και στους πιο ευκατάστατους και νοικοκυρεμένους, είναι όπως είπαμε το οικονομικό. Εδώ που έχουμε φτάσει και με όλες τις αρμοδιότητες που έχουμε πάρει στις πλάτες μας, οι περισσότεροι Δήμοι – και ιδιαίτερα, επιτρέψτε μου να πω, οι Δήμοι της Αττικής- ασφυκτιούν οικονομικά. Με την απλή λογιστική μέθοδο «έσοδα – έξοδα», πολύ απλά δεν βγαίνουμε! Όχι επειδή εμείς δεν χειριστήκαμε καλά τους πόρους μας, αλλά επειδή βρεθήκαμε να έχουμε στην πλάτη μας οικονομικά βάρη τα οποία κανείς δεν υπολόγιζε και για τα οποία κανείς μας δεν μας βοηθάει να αντιμετωπίσουμε. Έρχονται όλο και περισσότερες αρμοδιότητες – και είναι ευπρόσδεκτες – αλλά σπανίως συνοδεύονται και από τους αναγκαίους πόρους. Δηλαδή για να το πω απλά: Να αυξηθούν, για παράδειγμα, οι μισθοί των ανθρώπων που εργάζονται κάθε μέρα για το καλό των συμπολιτών μας; Φυσικά και να αυξηθούν! Αλλά όταν την ίδια ώρα δεν αυξάνονται κάπως και τα έσοδά μας, πώς θα τους πληρώσουμε; Κι όταν μάλιστα, ακόμα χειρότερα, το ρεύμα έχει πάει στο Θεό κι αυτό κάνει και για εμάς πιο ακριβά τα πάντα;
Και πάλι καλά, το τονίζω αυτό, ευτυχώς που σε αυτή την τόσο δύσκολη συγκυρία έχουμε την τύχη να βρίσκεται στη θέση του Υπουργού Εσωτερικών ένας άνθρωπος που έχει αποδείξει στην πράξη ότι πιστεύει στην Αυτοδιοίκηση και στέκεται σταθερός και ουσιαστικός της σύμμαχος. Και δεν το λέω επειδή έχω μια εξαιρετική προσωπική σχέση και κυρίως μια άριστη συνεργασία, αλλά επειδή αυτή είναι η πραγματικότητα. Ο κ. Λιβάνιος, όσο περνάει από το χέρι του, φροντίζει να μας στηρίζει και να εξασφαλίζει οικονομικές ανάσες για τους Δήμους μας. Χωρίς αυτές θα είχαμε ήδη οδηγηθεί στην ασφυξία. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά επιπλέον είναι πραγματικότητα ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε ως Αυτοδιοίκηση στη διάθεσή μας τους περισσότερους πόρους που είχαμε ποτέ για την πραγματοποίηση μικρών και μεγάλων έργων που έχουν ανάγκη οι Δήμοι μας. Έχουμε επιτέλους νέα εργαλεία για να κάνουμε πραγματικότητα την πολιτική μας.
Όμως έχουμε οδηγηθεί σε ένα ασφυκτικό οξύμωρο: Από τη μία πλευρά έχουμε επιτέλους δυνατότητες για σπουδαία έργα και από την άλλη δυσκολευόμαστε να ανταποκριθούμε σε τακτικές μας υποχρεώσεις. Είναι ανάγκη, λοιπόν, να εφαρμοστούν στην πράξη και άλλες, μόνιμες λύσεις. Κι από τη σειρά μέτρων που ως ΠΕΔ Αττικής έχουμε προτείνει, στέκομαι ιδίως σε δύο: Στην άμεση και μόνιμη αύξηση των ΚΑΠ, η οποία θα καλύπτει όλες τις δαπάνες των Δήμων με βάση τις πραγματικές τους ανάγκες. Και στην αύξηση των πόρων που αφορούν τα σχολεία μας. (…)

Τώρα, ένα άλλο κεφαλαιώδες ζήτημα το οποίο απασχολεί τη συζήτησή μας και θέλω να κάνω μια σύντομη αναφορά, είναι η σύνταξη του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Είναι μια πολύ σπουδαία προσπάθεια του Υπουργείου, στην οποία συμβάλουμε όλοι μας. Εδώ θέλω μάλιστα να πω και μια προσωπική γνώμη, ότι η τόσο μεγάλη συζήτηση που γίνεται για το προτεινόμενο νέο εκλογικό σύστημα -είτε συμφωνεί είτε διαφωνεί κανείς με αυτό- τελικά πιστεύω ότι αδικεί και αποδυναμώνει την εξαιρετική δουλειά που γίνεται για τον Κώδικα.
Ως ΠΕΔΑ, τόσο με το Διοικητικό μας Συμβούλιο όσο και με την Επιτροπή Θεσμών, έχουμε από την πρώτη στιγμή μπει δυναμικά και ουσιαστικά στη διαδικασία για τον Κώδικα. Συμμετέχουμε στο διάλογο, έχουμε υποβάλει προτάσεις για νομοθέτηση, έχουμε προτείνει – και περάσει – τροποποιήσεις σε σημεία που διαφωνήσαμε, έχουμε φέρει στο προσκήνιο διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Τώρα είναι η ευκαιρία μας να τα λύσουμε και κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τα καταφέρουμε! Όταν αυτό το έργο ολοκληρωθεί, θα έχουμε επιτέλους συγκεντρωμένες σε ένα ενιαίο κείμενο διάσπαρτες σήμερα προβλέψεις νόμων που μας αφορούν. Θα ρυθμίζονται με ενιαίο τρόπο ζητήματα που ποτέ έως τώρα δεν είχαν αντιμετωπιστεί. Και θα διαθέτουμε ένα πολύτιμο εργαλείο για να κάνουμε τη δουλειά μας, τόσο στην καθημερινότητα όσο και στη χάραξη μακροπρόθεσμης πολιτικής.

Το τρίτο μεγάλο θέμα στο οποίο θέλω να κάνω μία σύντομη αναφορά λίγο πριν ολοκληρώσω την εισήγησή μου, μας αφορά κυριολεκτικά όλους: Πολιτική Προστασία. Νιώθω πως κάνουμε συνεχώς βήματα προόδου. Εξακολουθούμε βέβαια να λειτουργούμε και ως εντός εισαγωγικών -ή και εκτός εισαγωγικών- πυροσβέστες, αλλά όλο και περισσότερο στρεφόμαστε προς την πρόληψη. Γιατί μέσα σε μια μέρα μπορεί να αλλάξουν όλα και οφείλουμε να είμαστε άρτια προετοιμασμένοι για αυτό. Δεν έχουμε φτάσει ακόμα στο επίπεδο που θέλουμε, αλλά είμαι βέβαιος πως θα το καταφέρουμε.
Στέκομαι ιδίως σε δύο μεγάλες ανάγκες που ακόμα υπάρχουν: Ενδελεχής καταγραφή των πραγματικών αναγκών κάθε Δήμου. Και επαρκής στελέχωση με το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό των υπηρεσιών μας, ώστε να είναι λειτουργικές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Να το ξεκαθαρίσουμε ξανά: Δεν φοβόμαστε τις επιπλέον αρμοδιότητες, τις καλωσορίζουμε. Το θέλουν άλλωστε κι οι πολίτες να αναλαμβάνουν περισσότερες αρμοδιότητες οι Δήμοι, γιατί μας νιώθουν πιο κοντά τους και ξέρουν πως μπορούμε να είμαστε πιο αποτελεσματικοί. Όμως για να το καταφέρουμε αυτό, χρειαζόμαστε και τα κατάλληλα εργαλεία, χρειαζόμαστε χρήματα και το αναγκαίο προσωπικό.
Κλείνοντας, να κάνουμε και μια κουβέντα αυτοκριτικής. Γιατί η αλήθεια είναι πως υπάρχουν και φορές που μόνοι μας βάζουμε τα χέρια μας και βγάζουμε τα μάτια μας… Δεν έχουν όλοι οι Δήμοι τα ίδια έσοδα. Δεν έχουν όλοι οι Δήμοι τις ίδιες δυνατότητες. Φυσικά ο καθένας μας θα κοιτάξει να κάνει το καλύτερο που μπορεί να τους συμπολίτες του. Στα πολύ μεγάλα ζητήματα, όμως, είναι κρίσιμο να κρατάμε όλοι ενιαία στάση. Όλοι και όλες μας, αλλά ιδίως όσοι συμμετέχουμε και στα όργανα. Το αναφέρω αυτό για να δεσμεύσω πρώτον απ’ όλους τον εαυτό μου.
Φίλες και φίλοι, ελπίζω να μην σας κούρασα πολύ. Έθεσα αρκετά ζητήματα, όλα όμως νομίζω ότι μας απασχολούν και μας προβληματίζουν όλους. Και είμαι βέβαιος πως όλοι μαζί μπορούμε να συνεργαστούμε για να βρούμε τις καλύτερες δυνατές λύσεις και να διεκδικήσουμε την υλοποίησή τους.