«Ο ταχυδακτυλουργός είναι ένας χαρισματικός καλλιτέχνης, ικανός για το ακατόρθωτο και χειριστής του υπερφυσικού»

ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ (Χριστόφορος Γούσης) μιλάει στη Μαίρη Γκιώνη – Λαρεντζάκη

Ο Κρίστοφερ (Χριστόφορος Γούσης) γεννήθηκε στις 15 Απριλίου του 1950, στο χωριό Βαρυάδες Ιωαννίνων. Τελειώνοντας το σχολείο, σπούδασε Ηλεκτρολόγος – Μηχανολόγος στην Αθήνα αλλά, όπως λέει και ο ίδιος, γεννήθηκε για να γίνει ταχυδακτυλουργός! Ουσιαστικά ξεκίνησε να μαθαίνει την τέχνη παρακολουθώντας άλλους ταχυδακτυλουργούς όπου και όποτε του δινόταν η ευκαιρία ενώ αργότερα, πραγματοποιώντας ταξίδια στο εξωτερικό, ήρθε σε επαφή με μεγάλους ταχυδακτυλουργούς και παρακολούθησε μαθήματα επαγγελματικά. Ξεκίνησε σαν ένας πολύ παθιασμένος ερασιτέχνης για να φτάσει σήμερα να είναι ένας διακεκριμένος επαγγελματίας τόσο στον ελληνικό όσο και τον διεθνή χώρο.
Με το πρωτοποριακό του πρόγραμμα στη δεκαετία του ‘70 (τράπουλες, περιστέρια, μπάλες) δημιούργησε μια νέα σχολή που επηρέασε όλη τη νέα γενιά των ταχυδακτυλουργών. Κάθε Σάββατο διδάσκει στα μέλη της Ακαδημίας Ταχυδακτυλουργών στην αίθουσα σεμιναρίων την τέχνη και την ιστορία της τέχνης.
Το 1957 ίδρυσε την Ακαδημία Ταχυδακτυλουργών με τη μορφή μιας αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας και είναι ο γενικός υπεύθυνος λειτουργίας της. Στην 1η Ολυμπιάδα Ταχυδακτυλουργών, το 2005, παρουσίασε σε παγκόσμια πρώτη, ένα δικής του έμπνευσης και κατασκευής θέαμα – ιλούζιον όπου κατάφερε να αποδράσει μέσα από ένα φλεγόμενο καζάνι! Ο τρόπος απόδρασής του παραμένει ακόμα μυστήριο…
Ένα από τα όνειρα του Κρίστοφερ είναι η συγκέντρωση υλικού για την έκδοση βιβλίου με τις βιογραφίες όλων των Ελλήνων ταχυδακτυλουργών και την ιστορία της τέχνης τους. Ο πρώτος τόμος «Η ιστορία της Ταχυδακτυλουργίας στην Ελλάδα – από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα» έως την εποχή του Χριστού έχει εκδοθεί και ο δεύτερος είναι υπό έκδοση.
Είναι εκπαιδευμένος στα παιδικά προγράμματα και λατρεύει να γράφει σενάρια για εικονογραφημένες ιστορίες (κόμικς) και μέχρι στιγμή έχει κυκλοφορήσει τέσσερα (4) τεύχη.
Επιθυμία του είναι να φέρνει στα χείλη μικρών και μεγάλων το πολυτιμότερο αγαθό: το γέλιο επειδή πιστεύει πως ο ταχυδακτυλουργός, ως χαρισματικός καλλιτέχνης, είναι άνω απ’όλα ψυχαγωγός και διασκεδαστής. Για όλες αυτές και άλλες πολιτιστικές δράσεις του, έχει τιμηθεί από σημαντικά πρόσωπα και φορείς.
Ζει και εργάζεται στην Ελλάδα και από το 1981 είναι παντρεμένος με την Αναστασία Κωνσταντή με την οποία απέκτησαν δύο παιδιά, τον Γιάννη «Αριστοκράτη» (10/4/1986-20/6/2004) και τη Θεοδούλη «Κίρκη».

«ΠΑΛΜΟΣ»: Σε ποιο περιβάλλον μεγαλώσατε και πώς ήταν τα παιδικά σας χρόνια στα Ιωάννινα;
ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ: Γεννήθηκα σε ένα μικρό χωριό της Ηπείρου που βρίσκεται κοντά στην περιοχή της αρχαίας Δωδώνης του νομού Ιωαννίνων, που λέγεται Βαρυάδες ή Βαργιάδες. Είμαι το μικρότερο παιδί του Γιάννη και της Αφροδίτης που απέκτησαν και άλλα τρία παιδιά: τον Σπύρο το 1944, την Ναυσικά το 1945 και τον Παύλο το 1947. Δύσκολα τα χρόνια για την επιβίωση της οικογένειας, με τον εμφύλιο ακόμα να μην έχει καταλαγιάσει, αλλά ούτε το χωριό έχει να σου δώσει κάτι παραπάνω από την κτηνοτροφία. Τα παιδικά μου χρόνια στο χωριό ήταν δύσκολα λόγω της φτώχειας, αλλά δεν ζήλευα άλλα παιδιά που είχαν περισσότερα αγαθά γιατί έβλεπα ότι υπήρχαν και παιδιά με λιγότερα αγαθά από εμένα.
Στο δημοτικό δεν ήμουν και κανένας μελετηρός. Ήμουν όμως εύστροφος, οξυδερκής και αποφασιστικός, αλλά ποτέ δεν ήμουν στη πρώτη γραμμή και περνούσα απαρατήρητος και ιδιαίτερα αργότερα στο στρατό. Μετά την Γ΄ γυμνασίου, το 1964, ήρθα στην Αθήνα για συνέχεια των σπουδών και εργασία.
«Π»: Πώς συνάδει το αντικείμενο των σπουδών σας με την ταχυδακτυλουργική τέχνη;
ΚΡ.: Η ειδικότητα του Ηλεκτρολόγου – Μηχανολόγου ήταν μια επιλογή σπουδών για να είναι αργότερα το επάγγελμα για τον βιοπορισμό μου.
«Π»: Τί σας ώθησε στην τέχνη του ταχυδακτυλουργού;
ΚΡ.: Το 1956, σε ηλικία 6 ετών, είχα την τύχη να παρακολουθήσω μια παράσταση ενός πλανόδιου ταχυδακτυλουργού στο χωριό μου. Να σημειωθεί ότι με τα πόδια έφτασε ο περιπλανώμενος θαυματοποιός στο χωριό μου γιατί τότε δεν υπήρχε ακόμη ο αυτοκινητόδρομος. Αυτό ήταν – ακόμη μέχρι σήμερα θυμάμαι ολόκληρο το πρόγραμμά του! Τι απίστευτα κατωρθόματα έκανε αυτός ο άνθρωπος μαζί με την βοηθό του! Η σκηνή όπου θα πραγματοποιούνταν η παράσταση ήταν το καφενείο του χωριού. Για το μυαλό μου και τα μάτια μου όλα αυτά ήταν αληθινά θαύματα! Πήρε ένα κεφάλι σκόρδο και αφού τα έκανε σκελίδες, τις έριξε μέσα σε μια σωλήνα και από την άλλη μεριά βγήκαν καραμέλες και μας τις μοίρασε να τις φάμε!
Όταν αργότερα το 1964 ήρθα στην Αθήνα για προκοπή, ανακάλυψα ένα μαγαζάκι που πωλούσε μαγικά στην πλατεία Κάνιγγος. Όλη την ημέρα δουλειά, το βράδυ νυκτερινή σχολή και ο ελάχιστος χρόνος μου στο μαγικό μαγαζάκι. Να μην τα πολυλογούμε, έγινα ένας καλός ερασιτέχνης με μικροπαραστάσεις στα πάρτυ των φίλων και πού και πού κανένα χαρτζιλίκι από παιδικό πάρτυ, μέχρι που πήγα στο στρατό. Μετά το στρατό άρχισα από το 1975 τα τακτικά παιδικά πάρτυ έγινα και επιχειρηματίας, πουλώντας τρικ, ανοίγοντας διαδοχικά, πρώτα ένα περίπτερο στην Πατησίων 19 μπροστά στο Μινιόν, μετά ένα μικρό μαγαζάκι στην Πανεπιστημίου στη στοά «Τιτάνια», αργότερα στην οδό Λυκούργου 10 στην Ομόνοια, στη συνέχεια την πρώτη αίθουσα της Ακαδημίας Ταχυδακτυλουργών (Α.Τ.) στη Ν. Χαλκηδόνα και σήμερα στο νέο κτήριο της Α.Τ. στη Ν. Ιωνία.
«Π»: Υπάρχουν δηλαδή ειδικές σχολές ταχυδακτυλουργών;
ΚΡ.: Σαν σχολή διδασκαλίας δεν υπάρχει καμιά στον κόσμο. Υπάρχουν όμως σύλλογοι και club, όπως η Ακαδημία Ταχυδακτυλουργών που ίδρυσα με την μορφή μιας αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας. Η δραστηριότητά της ξεκίνησε το 1975 και μέχρι σήμερα έχει θεαματικά αποτελέσματα. Η Ακαδημία είναι το σπίτι του επαγγελματία και ερασιτέχνη ταχυδακτυλουργού.
«Π»: Μιλήστε μας για την Ακαδημία Ταχυδακτυλουργών.
ΚΡ.: Ο εσωτερικός κανονισμός λειτουργείας της Α.Τ. καλύπτει όλο το φάσμα για την τεχνική τελειοποίηση του επαγγελματία ταχυδακτυλουργού. Σκοπός και στόχος της Ακαδημίας είναι η ανάπτυξη της τέχνης του ταχυδακτυλουργού, η καθιέρωσή της στον τομέα της ψυχαγωγίας και η ορθή διάδοση της κατανόησης της τέχνης. Την ταχυδακτυλουργία δεν την αφορούν και δεν ταυτίζεται με απόψεις, γνώμες και διαδόσεις που βασίζονται στην άγνοια, την προκατάληψη και τις παγανιστικές αντιλήψεις, γιατί η ταχυδακτυλουργία είναι τέχνη και ο ταχυδακτυλουργός ένας χαρισματικός καλλιτέχνης ψυχαγωγός. Μέλη της είναι οι καλύτεροι Έλληνες και ξένοι ταχυδακτυλουργοί από όλο τον κόσμο.
Η Ελλάδα, μέσω της Ακαδημίας, έγινε μέλος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ταχυδακτυλουργών F.I.S.M. Ο κορυφαίος στόχος της Ακαδημίας είναι η καθιέρωση της Ολυμπιάδας Μαγείας που θα γίνεται κάθε 4 χρόνια μόνιμα στη Ελλάδα. Η αρχή έγινε το 2005 με την 1n Παγκόσμια Ολυμπιάδα Ταχυδακτυλουργών που ήταν αφιερωμένη στην 1η παγκόσμια συνάντηση των Ελλήνων ταχυδακτυλουργών και είχε απίστευτη επιτυχία.
Με μεγάλη προσπάθεια και πολύ κόπο, εδώ και 35 χρόνια η Α.Τ. μαζεύει και συγκεντρώνει ό,τι υλικό έχει σχέση με την ταχυδακτυλουργία στην Ελλάδα με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Μοναδικές αφίσες, βιβλία αλλά και εργαλεία Ελλήνων ταχυδακτυλουργών από το 1840 μέχρι σήμερα κοσμούν την βιβλιοθήκη και το μουσείο που είναι στη διάθεση των επισκεπτών της Ακαδημίας Ταχυδακτυλουργών.
«Π»: Ανταποκρίνονται σήμερα τα παιδιά στις παραστάσεις; Υπάρχει διάδραση;
ΚΡ.: Η ταχυδακτυλουργία για τα παιδιά είναι ένα παραμύθι, όπου… όλα μπορούν να συμβούν! Είναι ο Μάγος που από το καπέλο του βγάζει κουνέλια, από ένα τόσο δα μαντηλάκι εμφανίζει ολοζώντανο περιστέρι, που μέσα από τα άδεια δάκτυλά του εμφανίζει ατελείωτα τραπουλόχαρτα, που αιωρεί τη βοηθό του στον αέρα, άνθρωποι που τεμαχίζονται και ποτέ δεν πεθαίνουν, η ασώματος κεφαλή να πιάνει κουβέντα με το κοινό, που μέσα από άδεια κλουβιά εμφανίζει ολοζώντανες τίγρεις και λιοντάρια, που ακόμα αεροπλάνα και τρένα εξαφανίζει, μπροστά στα έκπληκτα μάτια των θεατών χωρίς να αντιληφθούν τίποτα.
Η τέχνη είναι απαραίτητη στη ζωή του ανθρώπου και ιδιαίτερα του παιδιού. Το παιχνίδι, η έκφραση, η χαρά, και η ευχαρίστηση που προσφέρει, οδηγούν σε μια απαράμιλλη αίσθηση πληρότητας. Ιδιαίτερα τα παιδιά μέσα από την ενασχόληση με την τέχνη, αποκομίζουν δημιουργικές εμπειρίες, συμβάλει στην απόκτηση αυτοπεποίθησης και ικανοτήτων. Μέσα από την τέχνη το παιδί όχι μόνο εκφράζεται, αλλά ανακαλύπτει και κατακτά γνώση, ανοίγει την πόρτα της φαντασίας, ανακαλύπτει νέες δυνατότητες και προοπτικές.
«Π»: Τί έχει αλλάξει στο πέρασμα των χρόνων στο επάγγελμα του ταχυδακτυλουργού, τι νέο βλέπουμε;
ΚΡ.: Η ταχυδακτυλουργία είναι μια πανάρχαια τέχνη που στο πέρασμα του χρόνου πέρασε μέσα από μεγάλες δόξες, αλλά και σφοδρές καταδιώξεις, περιόδους με πολέμους, με πλούτο και φτώχεια, αλλά όμως άντεξε μέχρι σήμερα. Θα λέγαμε ότι ο τρόπος διασκέδασης δεν διαφέρει και πολύ σήμερα.
Ο άνθρωπος, από εκείνα τα χρόνια μέχρι σήμερα, απολαμβάνει – περιέργως ευχάριστα – την τέχνη του ταχυδακτυλουργού και αφήνεται εύκολα στην ψευδαίσθηση, στην παραπλάνηση του μυαλού και των αισθήσεων και αποδέχεται τα ένα σωρό ευφυή τεχνάσματα του ταχυδακτυλουργού.
«Π»: Τί σας ζητά το κοινό;
ΚΡ.: Πρώτο πρώτο: «μπορείς να εξαφανίσεις την πεθερά μου;»!
Άλλες συνηθισμένες ερωτήσεις είναι «πώς το έκανες;», «το έβαλες στο μανίκι», «μπορείς να με μάθεις να κλέβω στα χαρτιά, στο καζίνο;», «κάνεις μαύρη μαγεία;»… και ό,τι άλλο μπορείτε να φανταστείτε!
«Π»: Εσείς ζητάτε τη βοήθεια του κοινού;
ΚΡ.: Πολλές φορές έχουμε συμμετοχή του κοινού γιατί έτσι αυξάνεται ο βαθμός πειστικότητας για το αποτέλεσμα.
«Π»: Τα κόλπα με το καπέλο και τον λαγό, γίνονται μέχρι και σήμερα;
ΚΡ.: Τα αγαπημένα νούμερα των παιδιών! Δυστυχώς από το 2012 με την ερμηνεία του Φιλοζωικού Νόμου 4039/2012 και του 4830/2021 για τα Δικαιώματα των ζώων, η τέχνη είναι υποχρεωμένη να εφαρμόσει τις διατάξεις τους. Ασφαλώς και οι μικροί μας φίλοι στερούνται από το παιδικό τους πάρτι τον μάγο με το καπέλο που με το μαγικό μπαστούνι του θα εμφανίσει το κουνελάκι και το περιστέρι, στο οποίο ο καλός επαγγελματίας ταχυδακτυλουργός παράλληλα με το πρόγραμμα θα μιλήσει για το σύμβολο της ειρήνης και για την αγάπη προς τα ζώα. Επιπροσθέτως, είναι σε όλους πλέον γνωστό, ότι η επαφή με τα ζώα συμβάλλει στη συναισθηματική εξέλιξη του ανθρώπου, ιδιαίτερα του παιδιού και στην εφαρμογή της θεραπείας με ζώα. Κάνουμε προσπάθειες να εξεραιθούμε από τον νόμο αλλά δεν μας λαμβάνουν υπόψιν!
«Π»: Είναι όλα μύθος ή τρικ;
ΚΡ.: Πολύτιμος βοηθός στην επιτυχία μας είναι ο μύθος της τέχνης μας. Για την διατήρηση του μύθου, που είναι και ο επιθυμητός μας στόχος, εμείς ενθαρρύνουμε και προωθούμε κάθε είδους φήμες, ερμηνείες και υπερβολές.
Ο ταχυδακτυλουργός είναι ένας χαρισματικός καλλιτέχνης και διασκεδαστής, που με την τεχνική της τέχνης του μπορεί να ξεπεράσει την λογική και δείχνει ότι είναι ικανός για το ακατόρθωτο, ότι είναι χειριστής του υπερφυσικού γιατί η ταχυδακτυλουργία είναι ένα παραμύθι, όπου όλα μπορούν να συμβούν. Ο ταχυδακτυλουργός εκμεταλλεύεται τους φυσικούς νόμους, τις ιδιότητες της χημείας, του φωτός, του ήχου και με συνδυασμό τεχνικής εξάσκησης και θεατρικής σπουδής, παρουσιάζει αυτό το θέαμα που σε πείθει για το αδιανόητο, το ακατόρθωτο, το υπερφυσικό, με μοναδικό στόχο και σκοπό την ψυχαγωγία.
«Π»: Πώς αξιολογείτε εσείς το βαθμό δυσκολίας του επαγγέλματός σας;
ΚΡ.: Υψηλό και ιδιαίτερα για κάθε παιδική παράσταση! Πολλά από τα σεμινάρια στην Α.Τ. έχουν θέμα τα καλά χαρακτηριστικά του καλού ταχυδακτυλουργού.
Θα λέγαμε ότι πρέπει να είναι αυτό που λέμε «ψώνιο» με την τέχνη, αλλά να έχει το γνώθις εαυτόν. Να έχει δημιουργική διάθεση, οξεία αντίληψη, να είναι διαβασμένος επί της ψυχολογίας της μάζας, να έχει έμπνευση και να έχει την ικανότητα να αντιμετωπίζει με ψυχραιμία και τον πιο δύσκολο ή απαιτητικό, ακόμα και δύσπιστο θεατή που θα τύχει να παρακολουθεί το προγραμμά του.
«Π»: Πώς αισθάνεστε μετά την παράσταση;
ΚΡ.: Επιτυχία για μένα είναι όταν, τελειώνοντας το πρόγραμμά μου, βλέπω τους θεατές όρθιους να χειροκροτούν ασταμάτητα και ρυθμικά να φωνάζουν ένας ένας «Κρίστοφερ ο Μέγας»!
«Π»: Βιοπορίζεστε από την τέχνη αυτή; Θα προτείνατε σε νέους ανθρώπους να την ακολουθήσουν;
ΚΡ.: Στην Ελλάδα σήμερα δραστηριοποιούνται 150 περίπου επαγγελματίες ταχυδακτυλουργοί και ένας μεγάλος αριθμός ερασιτεχνών και φίλων της τέχνης. Μπορεί ο αριθμός των επαγγελματιών να είναι μικρός, είναι όμως αναγκαίος και καθοριστικός για την οργάνωση των ψυχαγωγικών προγραμμάτων ξενοδοχειακών τουριστικών μονάδων, παιδότοπων, εταιρειών διοργάνωσης εκδηλώσεων κι όχι μόνο.
Ο αριθμός των επαγγελματιών ταχυδακτυλουργών παλαιότερα ήταν μεγαλύτερος αλλά από το 2012 με την ερμηνεία του Φιλοζωικού Νόμου που προανέφερα προκάλεσε μια… αποθάρρυνση για το επάγγελμα.
«Π»: Τί σας στενοχωρεί;
ΚΡ.: Η αδιαφορία και η γραφειοκρατεία της πολιτείας προς τον πολιτισμό. Και με στενοχωρεί πολύ το σοβαρό ενδεχόμενο η Ακαδημία Ταχυδακτυλουργών να τερματίσει την δράση της.
«Π»: Τί ετοιμάζετε;
ΚΡ.: Το βιβλίο με την ιστορία της Τέχνης του Ταχυδακτυλουργού από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι το 1950. Πιστεύω ότι μέσα στο 2026 θα είναι έτοιμο προς έκδοση. Αυτός είναι ο στόχος!