Αυτή η ιστορία με τις αγροτικές κινητοποιήσεις φαίνεται ότι γενικεύεται και έχει ξεφύγει από τον έλεγχο της κυβέρνησης, απειλώντας μια γενικότερη ανάφλεξη. Όταν λέω γενικότερη ανάφλεξη εννοώ ότι αυξάνονται οι σκέψεις για μια αιφνίδια εκλογική αναμέτρηση. Όπως και με τα Τέμπη, όπου η κυβέρνηση κοιμώμενη τον ύπνο του δικαίου ξύπνησε με μια διαδήλωση ενός εκατομμυρίου πολιτών πυροδοτώντας διάφορες εξελίξεις, έτσι και τώρα ξαναπιάστηκε στον ύπνο.
Έχοντας να αντιμετωπίσει την ληστεία του ΟΠΕΚΕΠΕ, η κυβέρνηση έπεσε μέσα σε συμπληγάδες πέτρες. Από τη μια μεριά οι αγρότες που επιδοτούνταν παρανόμως πολύ πάνω από τα δικαιούμενα, και από την άλλη αυτοί που ήθελαν αλλά δεν μπορούσαν να πάρουν περισσότερα. Φτάσαμε λοιπόν στο σημείο όλη η χώρα να είναι αποκλεισμένη από τις αβελτηρίες της κυβέρνησης και δη των υπουργίσκων που παρήλασαν από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης με την ανοχή του Πρωθυπουργού.
Σήμερα στα μπλόκα δεν υπάρχει μια ενιαία γραμμή αιτημάτων. Στο κάθε μπλόκο ακούμε και διαφορετικά αιτήματα και αυτό οφείλεται στην απουσία ενιαίας εκπροσώπησης των αγροτών. Μέχρι το 2016 υπήρχε η ΠΑΣΕΓΕΣ, η οποία εκπροσωπούσε όλο τον αγροτικό κόσμο και είχε ηγηθεί με επιτυχία στην θέσπιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής από την αρχή της εφαρμογής της την δεκαετία του 1990. Δυστυχώς η απουσία ελέγχου, η υπερβολική και κατ’ επίφαση δημοκρατία σε συνδυασμό με την έλλειψη πόρων, την ανάγκασαν να κατεβάσει ρολά το 2016. Σήμερα οι αγρότες είναι συνδικαλιστικά ακέφαλοι και οπωσδήποτε ευάλωτοι σε κάθε προσπάθεια που στην ουσία έχει ως στόχο την δημιουργία προϋποθέσεων για ανατροπή της κυβέρνησης. Μπορεί να μην φαίνονται σε πρώτο πλάνο οι πολιτικές παρεμβάσεις της αριστεράς, αλλά συγκεκαλυμένα αυτοί καθοδηγούν την όλη κινητοποίηση. Οι τακτικές αυτές είναι γνωστές. Δεν σας έκανε εντύπωση που ένας έφεδρος αξιωματικός και μερικοί φαντάροι, μέλη του ΚΚΕ, πήγαν και έκαναν δηλώσεις στα μπλόκα των αγροτών;
Βλέποντας την όλη αναστάτωση, πολλά μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που θεωρούν ότι έχουν αδικηθεί με την σημερινή κατανομή των κονδυλίων σε διάφορους τομείς της οικονομίας, προσπαθούν μέσω των αγροτικών κινητοποιήσεων την ανατροπή του Μητσοτάκη. Μη σας φαίνεται παράξενο ότι έργο στην Αλεξανδρούπολη για το φυσικό αέριο έχει αιτιώδη συνάφεια με το αγροτικό. Έχω την εντύπωση ότι κάπου εκεί έχει μπλέξει ο Μητσοτάκης και φαίνεται πολύ ελαστικός με το όλο θέμα, λες και φοβάται κάτι.
Βέβαια θα μου πείτε ότι έχουν λερωμένη τη φωλιά τους με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και με την ευλογιά, αλλά νομίζω ότι θα έπρεπε να υπάρχουν πιο έντονες και αναλυτικές δηλώσεις. Νομίζουν ότι με την αδράνεια θα εξομαλυνθούν τα πράγματα, αλλά δεν φαίνεται να λαμβάνουν υπόψη τους τους άλλους τομείς της οικονομίας που επηρεάζονται, όπως ο τουρισμός με ακυρώσεις κρατήσεων κτλ και τα οποία θα τα βρούμε μπροστά μας.
Επειδή ακούμε για το κόστος παραγωγής, αποφάσισα να κάνω μια μικρή έρευνα σχετικά με τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα. Η τιμή του λιπάσματος 20-20-20 στην Γερμανία είναι 532 ευρώ ανά τόνο και στην Ελλάδα 680 ευρώ. Το δε roundup είναι στην Ελλάδα 10 ευρώ ανά λίτρο και στη Γερμανία 10 έως 35 ευρώ ανάλογα με την ποσότητα δραστικής ουσίας. Αν όμως γίνει χοντρική αγορά, τότε η τιμή πέφτει στα 5 μέχρι 10 ευρώ ανά λίτρο. Βλέπουμε δηλαδή ότι υπάρχουν μεν διαφορές στις τιμές Ελλάδας – Γερμανίας, αλλά είναι εφικτή η προμήθεια με χαμηλές τιμές εφ’ όσον γίνει χοντρικώς.
Όπως είχα γράψει και στο προηγούμενο άρθρο μου, για να μπορεί να είναι εφικτή η προμήθεια χοντρικής χρειάζεται κάποιο είδος συνεταιρισμού – που δεν υπάρχει. Αντίθετα υπάρχει ο Σύνδεσμος Παραγωγών και Εμπόρων Λιπασμάτων (Σ.Π.Ε.Λ.) που ιδρύθηκε το 1995 και εκπροσωπεί τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της βιομηχανίας των λιπασμάτων και των προϊόντων θρέψης φυτών. Οι εταιρείες μέλη του συνδέσμου είναι 69 τον αριθμό και έχουν πρακτικά ως διανομείς τα κατά τόπους γεωπονικά καταστήματα. Μπορεί η κυβέρνηση να επιβάλει στις εταιρείες χαμηλές τιμές; Θα μπορούσε ίσως να ελέγξει κάποιες εμπορικές πρακτικές, αλλά μέχρι εκεί. Η σωστή λύση είναι η μαζική προμήθεια, η οποία θα μπορούσε να γίνει και με το σημερινό νομικό καθεστώς των ομάδων παραγωγών. Να σημειωθεί ότι οι ομάδες παραγωγών δεν είναι συνεταιρισμοί και το νομοθετικό τους καθεστώς έχει ψηφιστεί από το 2000, αλλά μετά από 25 χρόνια ελάχιστες ομάδες έχουν γίνει…
Ένα άλλο θέμα σχετικό με την αγροτική παραγωγή είναι η ετήσια παρουσία στην Ελλάδα 20 εκατομμυρίων τουριστών. Σκεφτήκατε πόσους τόνους ντομάτας χρειαζόμαστε; Για το 2024 καταναλώθηκαν 1.200.000 τόνοι ντομάτας. Από αυτούς εισήχθησαν πάνω από 700.000 από Ολλανδία και Βέλγιο που κάνει και πολύ κρύο, από Τουρκία, Αίγυπτο κτλ. Ξέρετε ότι οι περισσότερες μελιτζάνες για τον μουσακά του τουρίστα έρχονται το χειμώνα κυρίως από Αίγυπτο και ότι μόνο το ένα τρίτο της θερινής κατανάλωσης είναι ντόπιες; Οι μπάμιες δεν παράγονται καθόλου στην Ελλάδα γιατί έχουν μεγάλο κόστος μαζέματος.
Έφερα αυτά τα παραδείγματα για να σας δείξω ότι δυνατότητα παραγωγής και απορρόφησης αγροτικών προϊόντων υπάρχει, αλλά δεν υπάρχει παραγωγή επειδή αυτές οι καλλιέργειες σε θέλουν καθημερινά σαν υπάλληλο. Οι μονοκαλλιέργειες όμως σιταριού, βαμβακιού και τριφυλλιού στη Θεσσαλία δεν απαιτούν την καθημερινή παρουσία του παραγωγού και έτσι έχουν χρόνο να πηγαίνουν Μύκονο τα καλοκαίρια, όπως μου έλεγε πριν μερικά χρόνια κάποιος στα Φάρσαλα. Οι αγρότες της Θεσσαλίας κυρίως έχουν μάθει λίγη δουλειά και πολλές επιδοτήσεις και με την πρώτη στραβή ξεσηκώνονται.
Γιατί στην Μανωλάδα με τις φράουλες, όπως με πληροφορούν φίλοι μου από την περιοχή, δεν έχουν ξεσηκωθεί; Η απάντηση είναι ότι αυτοί είναι αγροτικοί επιχειρηματίες εξαγωγείς και εκμεταλλεύονται τους νόμους για επιδοτήσεις όπως η ΥΑ 59/717/5-3-2025. Πόσοι αγρότες έχουν εκμεταλλευτεί τον νόμο που επιδοτεί τα θερμοκήπια από 50-70% για την παραγωγή αυτών των λαχανικών που χρειάζεται ο τουρισμός; Στην περιοχή Μανωλάδας, Βάρδας και Κάτω Αχαΐας, τα θερμοκήπια την τελευταία δεκαετία έχουν αυξηθεί κατά 300%, αλλά δεν φτάνουν. Οι επιδοτήσεις είναι τρελές. Δίνουν λεφτά από 4.100 έως 8.100 ανά στρέμμα συν 500 ευρώ ανά στρέμμα για μηχανήματα, συν 630 ευρώ ανά στρέμμα για ειδικά ανοίγματα θερμοκηπίων, 17.500 ευρώ το στρέμμα και για φωτοβολταϊκά μέχρι 2.500 ευρώ/kw. Έγραψα αυτά με σκοπό να τονίσω ότι αν οι αγρότες αναδιαρθρώσουν την παραγωγή τους και με σύγχρονες μεθόδους παράγουν νέα προϊόντα που έχει ανάγκη η αγορά, τότε υπάρχει η δυνατότητα να έχει ο αγρότης ένα ικανοποιητικό εισόδημα.
Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να πω δυο λόγια για την καλλιέργεια της κορινθιακής σταφίδας. Τα παλιά χρόνια η καλλιέργεια ήταν εντάσεως εργασίας, δηλαδή ήθελε πολλά εργατικά χέρια. Ήταν καταστάσεις που έχω ζήσει από πρώτο χέρι. Σήμερα που υπάρχουν τα μηχανήματα, εκτός του τρύγου, όλες οι άλλες εργασίες μπορούν να γίνουν από ένα άτομο για εκμετάλλευση 100 και πλέον στρεμμάτων. Θέλω να πω δηλαδή ότι η τεχνολογία έχει την δυνατότητα να βοηθήσει στην μείωση του κόστους παραγωγής. Ένα άλλο σημείο που θα πρέπει να τονίσω για άλλη μια φορά, είναι η συμβολή της γεωργίας στο ΑΕΠ συγκριτικά με την βιομηχανία. Η αγροτική παραγωγή συμβάλει με 4% και η βιομηχανία με 10%. Γιατί οι αγρότες να έχουν αφορολόγητο πετρέλαιο και χαμηλή τιμή ρεύματος και όχι η βιομηχανία;
Η χώρα έχει δυνατότητα αυξημένης γεωργικής παραγωγής και σε καλές τιμές, αν γίνει αναδιάρθρωσή της. Η κυβέρνηση φοβάται «να πιάσει τον ταύρο από τα κέρατα» λόγω πολιτικού κόστους και οι αγρότες με πρόφαση τον ΟΠΕΚΕΠΕ προσπαθούν να έχουν άλλα οφέλη όπως π.χ. να μην πληρώνουν ΕΛΓΑ. Πάντως αν η κυβέρνηση και τα άλλα κόμματα θέλουν να προσφέρουν κάτι στο έθνος τώρα είναι η ευκαιρία! Να επεξεργαστούν διακομματικά και να συμφωνήσουν ένα εθνικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της γεωργικής παραγωγής, το οποίο θα σπάσει και αυγά χωρίς όμως να υπάρχει ο φόβος του πολιτικού κόστους.
