Ο φωτογράφος ΒΑΓΓΕΛΗΣ Ν. ΤΑΜΒΑΚΟΣ μιλάει στη Μαίρη Λαρεντζάκη – Γκιώνη
Ο Βαγγέλης Ν. Ταμβάκος γεννήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1967 στην Αθήνα. Από το 1982 απασχολείται ως τυπογράφος, ενώ από το 1998 ασχολείται και με τη φωτογραφία. Έχει παρακολουθήσει τα μαθήματα του Πλάτωνα Ριβέλλη και είναι μέλος του Φωτογραφικού Κύκλου από το 1999, ιδρυτικό μέλος του συλλόγου «Φωτογραφικοί Παράλληλοι» και δάσκαλος σε εργαστήρια φωτογραφίας.
Είναι Δάσκαλος φωτογραφίας και ιδρυτικό μέλος της φωτογραφικής ομάδας Fotografia art as expression καθώς και στο Εργαστήρι του Οικοτροφείου Ιπποκράτης ΙΙ για ανθρώπους με προβλήματα ψυχικής υγείας.
Η βασική του ενασχόληση για πάνω από 40 χρόνια είναι Τυπογράφος και freelance φωτογράφος. Όλα αυτά τα χρόνια έχει διδάξει τα μυστικά της φωτογραφίας σε δημοτικά εργαστήρια, όπως του Δήμου Περιστερίου, έχει σειρά ατομικών εκθέσεων ενώ έχει λάβει μέρος σε πολλές ομαδικές και έχει συμμετάσχει ως εισηγητής σε workshop και σεμινάρια με αντικείμενο την τέχνη της φωτογραφίας αλλά τις τέχνες γενικότερα. Ενδεικτικά αναφέρουμε:
– 2018: Έκθεση φωτογραφίας των μαθητών του Οικοτροφείου Ιπποκράτης ΙΙ.
– 2015-σήμερα: Ετήσιες ομαδικές εκθέσεις των μαθητών που έχουν παρακολουθήσει το εισαγωγικό σεμινάριο φωτογραφίας στο Instantane photo group.
– 2016: Φωτογραφικό project Όνειρο & Πραγματικότητα της φωτογραφικ ομά δας Instantane και συμμετοχή στην ομαδική έκθεση στο Boo art café.
– 2016: Φωτογράφιση σε δομές ψυχικής υγείας για το project και την συμμετοχή της φωτογραφικής ομάδας Instantane στο 1ο Φεστιβάλ Ψυχικής Υγείας. Παρουσίαση του έργου στην Σχολή Καλών Τεχνών.
– 2017: Συμμετοχή στην ομαδική έκθεση με θέμα «Portraits B&W» στην Blank Wall Gallery.
– 2012: Έκθεση Φωτογραφίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
– 2016: 2ήμερο Workshop με θέμα: «Ο ρόλος της Τέχνης και της φωτογραφίας στην σύγχρονη πραγματικότητα» Boo art café
– 2015: Workshop με θέμα τον σκηνοθέτη Andrei Tarkovsky, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
– 2015: Εισήγηση στο συμπόσιο περί «Τέχνης & Επιστήμης» της ένωσης ελλήνων φυσικών Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
– 2013: «Εισαγωγή στη Φωτογραφία» Δημαρχιακό Μέγαρο Περιστερίου
– 2010: «Διήμερο Σεμινάριο Φωτογραφίας για παιδιά» 13ο Γυμνάσιο Περιστερίου
«ΠΑΛΜΟΣ»: Σε ποιό περιβάλλον μεγαλώσατε και πώς ήταν τα παιδικά σας χρόνια;
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΑΜΒΑΚΟΣ: Μεγάλωσα στην Γερμανία. Οι γονείς μου ήταν οικονομικοί μετανάστες. Φοίτησα σε Γερμανικό σχολείο έως την 1η Γυμνασίου και μετά επιστρέψαμε οικογενειακώς στην Ελλάδα. Τα παιδικά χρόνια στην Γερμανία ήταν πολύ όμορφα. Όταν επέστρεψα στην Ελλάδα η προσαρμογή ήταν αρκετά δύσκολη καθώς δεν γνώριζα πολύ καλά τα Ελληνικά. Στην Γερμανία ήμουν ο Έλληνας και στην Ελλάδα ο Γερμανός.
«Π»: Τί σας ώθησε στην τέχνη της φωτογραφίας;
Β.Τ.: Οι Τέχνες με ενδιέφεραν πάντα. Αλλά η φωτογραφία με μάγεψε! Κατάλαβα αμέσως ότι η γλώσσα της φωτογραφίας είναι μία παγκόσμια γλώσσα και ότι με αυτήν μπορώ να μιλήσω και να εκφραστώ.
«Π»: Παρακολουθήσατε μαθήματα του Πλάτωνα Ριβέλλη. Μιλήστε μας γι’αυτό.
Β.Τ.: Τα μαθήματα στον Πλάτωνα Ριβέλλη ήταν ένας νέος κόσμος που ξαφνικά μου αποκαλύφθηκε και ήταν υπέροχο αυτό. Εκείνα τα χρόνια ήταν μια νέα εμπειρία που με διαμόρφωσε ως φωτογράφο. Έμαθα πολλά και ανακάλυψα άλλα τόσα καθώς περνούσα πολλές ώρες στην υπέροχη βιβλιοθήκη που υπήρχε τότε στον Φωτογραφικό Κύκλο. Μελετούσα όλα τα υπέροχα βιβλία σπουδαίων φωτογράφων. Οι συναντήσεις και οι παρουσιάσεις δεκάδων φωτογράφων που ερχόντουσαν στον Κύκλο με βοήθησαν πολύ για να κατακτήσω την φωτογραφική γλώσσα αλλά και για να μάθω να την απολαμβάνω.
«Π»: Πώς ξεκίνησε λοιπόν αυτό το ταξίδι στην φωτογραφία;
Β.Τ.: Το ταξίδι με την φωτογραφία ξεκίνησε όταν ήρθε η ανάγκη να δημιουργήσω τον δικό μου κόσμο. ‘Ηθελα να φωνάξω δυνατά για πράγματα που δεν μου άρεσαν και για άλλα που αγαπούσα. Αφού έκανα κάποια βήματα στην αρχή μόνος μου, κατάλαβα ότι έπρεπε να βρω τον κατάλληλο δάσκαλο και χώρο. Επέλεξα να πάω στον Φωτογραφικό Κύκλο. Με τις γραφικές τέχνες ασχολιόμουν ήδη επαγγελματικά και με βοήθησε αρκετά να κατανοήσω όρους όπως η σύνθεση, το μοτίβο, η αφαίρεση κ.α. Αφού είχα ασχοληθεί από τα εφηβικά χρόνια με την καλλιτεχνική τυπογραφία και την στοιχειοθεσία, τέχνη που έχει πια περάσει στην λήθη.
«Π»: Έχετε λάβει μέρος σε πολλές ομαδικές αλλά και ατομικές εκθέσεις. Ποιά είναι η διαδικασία μιας έκθεσης;
Β.Τ.: Οι πιο όμορφες στιγμές είναι η διαδικασία υλοποίησης μίας έκθεσης. Αγαπώ περισσότερο την φωτογραφία στο βιβλίο παρά στις εκθέσεις. Οι εκθέσεις πρέπει να έρχονται μετά από δουλειά και την ανάγκη επικοινωνίας αυτής. Δεν έχουν στόχο την προβολή αλλά την επικοινωνία ενός έργου που θα διαβαστεί από άλλους ανθρώπους με έναν διαφορετικό ίσως τρόπο. Αυτός ο διάλογος έχει μεγάλη σημασία σε μία έκθεση, δηλαδή μεταξύ δημιουργού και του κοινού. Τα οφέλη μιας έκθεσης είναι τα αποτελέσματα αυτού του διαλόγου και προκαλείται από τα έργα.
«Π»: Είναι η φωτογραφία μνήμη;
Β.Τ.: Φυσικά και η φωτογραφία είναι μνήμη, όμως εάν δεν σας γράψω καμία λεζάντα που να αφορά οποιαδήποτε φωτογραφία, τότε θα δυσκολευτείτε πολύ να περιγράψετε την δική μου ανάμνηση μέσα από την φωτογραφία ή να διηγηθείτε ο,τιδήποτε που να έχει σχέση με τον χρόνο ή τον τόπο που έγινε η λήψη της φωτογραφίας. Αυτό που θα κάνετε αμέσως μόλις την δείτε είναι να ερμηνεύσετε την φωτογραφία περιγραφικά και ίσως να σας θυμίσει κάτι από τις δικές σας εμπειρίες. Αυτή είναι η πιθανότερη περίπτωση να αναφωνήσετε ότι σας αρέσει η φωτογραφία. Αυτό μπορεί να μην έχει καμία σχέση και καμία σύνδεση με τον λόγο για τον οποίο έγινε η λήψη. Η φωτογραφία αυτονομείται από τον δημιουργό και το κοινό μπορεί να την κάνει δική της. Αυτό όμως που έχει μεγάλη σημασία και ελέγχεται από τον δημιουργό είναι η ταυτότητά του στο συνολικό του έργο ή σε μεγάλα κομμάτια από διαφορετικές περιόδους του και αυτό εμπεριέχει συνολικά τον καλλιτέχνη και την πρότασή του.
«Π»: Τί είναι η φωτογραφία για εσάς;
Β.Τ.: Η φωτογραφία είναι μία τέχνη που απολαμβάνω να κάνω. Περνάω καλά με την φωτογραφική μου μηχανή. Θέλω να δείξω τον κόσμο μέσα από τα δικά μου μάτια.
«Π»: Ποιά τα χαρακτηριστικά της φωτογραφίας;
Β.Τ.: Τα χαρακτηριστικά της φωτογραφίας είναι η πλήρης ανικανότητά της να μπορεί να αφηγηθεί. Η φωτογραφία περιγράφει με εξονυχιστική ικανότητα, υπονοεί, λειτουργεί αισθητικά ή ρεαλιστικά ή και πάντα υπερρεαλιστικά φτιάχνοντας νέες καταστάσεις από αυτό που υπήρξε στην πραγματικότητα. Η φωτογραφία είναι σιωπηλή αλλά κραυγάζει γιατί είναι και σκληρή και μαγική ταυτόχρονα.
«Π»: Τί κάνει μια φωτογραφία καλή;
Β.Τ.: Καλή είναι μία φωτογραφία που πετυχαίνει τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε.
«Π»: Ποιές είναι οι τάσεις στην τέχνη της φωτογραφίας;
Β.Τ.: Και η φωτογραφία, όπως οι υπόλοιπες τέχνες, ακολούθησε όλες τις τάσεις και τα ρεύματα των τεχνών και είναι καλό και δημιουργικό οι φωτογράφοι να μελετήσουν ό,τι έχει συμβεί στην ιστορία της φωτογραφίας. Πιστεύω ότι αυτή η γνώση είναι απαραίτητη για να πει κάποιος ότι ονομάζεται φωτογράφος.
«Π»: Ασπρόμαυρη ή έγχρωμη φωτογραφία;
Β.Τ.: Η φωτογραφία είναι μία. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές επιλογές στην τέχνη της φωτογραφίας και στις επιλογές αυτές είναι η ασπρόμαυρη ή η έγχρωμη. Σπουδαίες δουλειές έχουμε απολαύσει από μεγάλους φωτογράφους. Προσωπικά, έχω ασπρόμαυρη και έγχρωμη δουλειά. Το τελευταίο διάστημα δουλεύω με το χρώμα.
«Π»: Τί είναι η «ματιά του φωτογράφου»;
Β.Τ.: Η ματιά του έμπειρου, θα πω, φωτογράφου δεν πρέπει να χάνει την απόλαυση και να πέφτει σε έναν στείρο ακαδημαϊκό τρόπο ανάλυσης.
«Π»: Υπάρχουν φωτογράφοι που θαυμάζετε τη δουλειά τους;
Β.Τ.: Είναι πάρα πολλοί οι φωτογράφοι που θαυμάζω και είναι δύσκολο να τους αναφέρω όλους. Ενδεικτικά θα έλεγα τον August Sander, τον Sudek, τον Kertesz, τον Bresson, τον Kappa, την Arbus, τον DeCarava, ο Fan Ho. Επίσης μου αρέσει o Robert Frank, ο Winogrand, o Eggleston, o Rene Byrri, o Ernst Haas, o Gilden, o Μπαλάφας, ο Οικονομόπουλος και άλλοι πολλοί.
«Π»: Τί σας αρέσει να φωτογραφίζετε;
Β.Τ.: Μου αρέσει να κάνω φωτογραφία δρόμου, πορτραίτα, αστικό τοπίο.
«Π»: Διδάσκετε φωτογραφία. Αναγνωρίζετε ταλέντα στους νέους μαθητές σας;
Β.Τ.: Κάθε άνθρωπος έχει κάτι να δώσει. Είναι χρέος του δασκάλου να καταφέρει να το μεταδώσει και να τον κάνει να δημιουγήσει ψάχνοντας να βρει τον εαυτό του και τον δικό του τρόπο.
«Π»: Τί κάνει ξεχωριστό έναν φωτογράφο;
Β.Τ.: Ξεχωριστό κάνει έναν φωτογράφο η σκληρή δουλειά και με πόση σοβαρότητα αντιλαμβάνεται αυτό που κάνει.
«Π»: Η παλιά τεχνική με τα σβηστά φώτα και τα φιλμ ζει σήμερα;
Β.Τ.: Ναι, ακόμα και τώρα υπάρχουν φίλμ, υγρά και ο σκοτεινός θάλαμος και θα υπάρχουν πάντα. Είναι ένας τρόπος δημιουργίας μαγικός! Προσωπικά, μετά από τόσα χρόνια πορείας, έχω κουραστεί. Προτιμώ την ψηφιακή χρήση πια.
«Π»: Είναι προσιτή η απόκτηση φωτογραφικού εξοπλισμού;
Β.Τ.: Ο εξοπλισμός κάθε φωτογράφου εξαρτάται από τις ανάγκες του. Οπότε, θα έλεγα σε όποιον θέλει να ασχοληθεί με την φωτογραφία, πρώτα να συνειδητοποιήσει τί ακριβώς θέλει να κάνει και μετά να δώσει τα απαραίτητα χρήματα για να αποκτήσει τον απαιτούμενο εξοπλισμό.
«Π»: Τί σας στενοχωρεί;
Β.Τ.: Με σταναχωρεί η αδιαφορία. Ο φόβος. Η ανασφάλεια. Οι ταξικές διαφορές και το χάος που επικρατεί. Οι πόλεμοι και ο φασισμός. Η εμπλοκή μας στους πολέμους χωρίς την συγκατάθεσή μας. Τα κλειστά σύνορα σε ανθρώπους που ψάχνουν μία ελπίδα. Οι κλειστοί εαυτοί μας στον μικρόκοσμό μας. Τα σχολεία που δεν υπάρχουν. Οι τέχνες που δεν υπάρχουν παρά μόνο για εμπορικούς σκοπούς, διεφθαρμένες και μικρές.
«Π»: Υπάρχει φωτογραφία που θα θέλατε να έχετε τραβήξει;
Β.Τ.: Δεν θα μπορούσα να είχα τραβήξει καμία φωτογραφία εάν δεν ήμουν εκεί να έβαζα την δική μου εμπειρία. Εάν ζούσα την κατάσταση και την βίωνα, θα την τράβαγα με τον δικό μου τρόπο.
«Π»: Τί ετοιμάζετε;
Β.Τ.: Είμαι στη φάση που δουλεύω και θέλω να δουλέψω πολύ περισσότερο για να δω πού θα με οδηγήσει. Συνεπώς θα έλεγα πως είμαι σε μία διαδικασία λήψεων, μία παραγωγική διαδικασία.
