Γράφει η ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΟΥΛΑ, Γραφίστρια (Πτυχιούχος B.Α. Graphic Design), Συγγραφέας, Απόφοιτη σχολής ΜΕΧΑ
Ο φιλόσοφος Φρίντριχ Νίτσε είπε κάποτε ότι «χωρίς μουσική, η ζωή θα ήταν ένα λάθος», μια αλήθεια, δικαιωματικά παντός καιρού. Η φράση αυτή θα λέγαμε ότι έρχεται να σφραγίσει με τον πιο όμορφο και εύστοχο τρόπο, την ανάγκη για μουσική στη ζωή μας, σε κάθε έκφανση της, καθώς και σε κάθε εποχή που διανύουμε. Στις μέρες μας όμως, τραγουδάμε όπως παλιά, όπως οι …παλαιότεροι Έλληνες;
Για παράδειγμα, τα παλιά εκείνα χρόνια υπήρχαν οι κανταδόροι, υπήρχε διάθεση για τραγούδι κάθε στιγμή. Οι κανταδόροι ήταν οι τραγουδιστάδες του δρόμου, που χάριν ευφωνίας, τραγουδούσαν έτσι απλά και σκορπούσαν όμορφες νότες και μελωδίες! Πολλές φορές το τραγούδι απευθύνονταν σε κάποια κοπέλα της γειτονιάς, που κάποιος νέος έτρεφε βαθιά συναισθήματα για εκείνη και με την πρώτη ευκαιρία τα εξέφραζε μέσω της καντάδας.
Υπήρξε μοναδικό μέσο επικοινωνίας, ώστε να εκφράσει την αγάπη του μέσω κάποιου συγκεκριμένου τραγουδιού που της αφιέρωνε, με λόγια τρυφερά, με νόημα και ουσιαστικά. Μάλιστα, παρέα με τους φίλους του με τη σύμπραξη αυτών, εκδήλωνε τον έρωτά του για εκείνη.
Σήμερα τα πράγματα άλλαξαν, επί της ουσίας κανταδόροι πλέον δεν υπάρχουν, και αρκετά τραγούδια – ευτυχώς, όχι όλα – είναι σχεδόν μονότονα και σε ηλεκτρονική μορφή, συνεπώς «πειραγμένα». Αναφέρονται σε αδιέξοδα, μοναχικά μονοπάτια και σκέψεις, σε μια σχεδόν ατέρμονη σύγχυση μελωδίας και στίχου.
Οι κανταδόροι δυστυχώς έχουν εκλείψει και αυτοί, εκτός από κάποιους ευτυχώς ακόμα μουσικούς, που διοργανώνουν καντάδες για γάμους.
Ό,τι μας έμεινε να θυμόμαστε από τις παλιές ταινίες του παλιού, αλλά καλού ελληνικού ασπρόμαυρου κινηματογράφου! Όπως, για παράδειγμα, η σκηνή από την ταινία ο «Μπακαλόγατος» ή η ταινία «Μια τρελή τρελή οικογένεια». «Το νυφικό σου φόρεμα… θα στο κεντήσω μ’ άστρα», με αυτό το τραγούδι έκανε καντάδα στη Φιφικάρα του ο Ζήκος. Επίσης, ο Αλέκος Αλεξανδράκης, όταν έκανε καντάδα στην Τζένη Καρέζη με σύμμαχο τον πεθερό του Διονύση Παπαγιαννόπουλο. Οι καντάδες υπέροχες, αλλά οι γαμπροί και τα μέλη της κομπανίας αυτών πολλές φορές δεν γλίτωναν το μούσκεμα, το κατάβρεγμα από τους κουβάδες με νερό!
Παλαιότερα οι άνθρωποι σιγοτραγουδούσαν κάτι ευχάριστο, αισιόδοξο και ελπιδοφόρο! Σαφέστατα πάντα υπήρχαν προβλήματα, ιδιαίτερα εκείνες τις εποχές που οι στερήσεις ήταν μεγάλες, δηλαδή τα μεταπολεμικά χρόνια. Όλα αυτά, όμως οι άνθρωποι τότε τα έκαναν τραγούδι!
Για παράδειγμα, πόσα και πόσα τραγούδια δεν γράφτηκαν ανά την Ελλάδα, με θέμα την ξενιτιά. Παραδοσιακό, το «Αλησμονώ και χαίρομαι», πολυφωνικό της Ηπείρου, επίσης, ένα παραδοσιακό τραγούδι της Θράκης«Γω στα ξένα περπατούσα» με τον Χρόνη Αηδονίδη.
Άλλο ένα παραδοσιακό το «Ήκουσες, Αρετούσα μου, τα θλιβερά μαντάτα,» Ερωτόκριτος με τον Νίκο Ξυλούρη, παραδοσιακό «Κάτω από ξένους ουρανούς» της Στερεάς Ελλάδας από τη Σοφία Κολλητήρη, το «Ξενιτεμένο μου πουλί» και το «Ψωμί της ξενιτιάς είναι πικρό» με συνθέτη τον Βασιλόπουλο Γιάννη και στίχους των Ατραΐδη Ευάγγελου, Ζεμανίδη Παύλου, ερμηνεία Στέλιου Καζαντζίδη και τόσα άλλα παλιά μελωδικά τραγούδια.
Υπήρχαν όμως και άλλα τραγούδια μελωδικά και ευχάριστα που υμνούσαν τον έρωτα, την χαρά, την ελπίδα, ο κόσμος τραγουδούσε με αισιοδοξία! «Ας ερχόσουν για λίγο…» σε μουσική και στίχους Σουγιούλ Μιχάλης, Τραϊφόρος Μίμης, το ερμήνευσε η Δανάη Στρατηγοπούλου.
«Πού νά’σαι αλήθεια το βράδυ αυτό
που με χτυπάει τ’ άγριο τ’αγέρι,
να’ρθείς και μένα φιλί καυτό
να με γεμίσεις με καλοκαίρι.
Ας ερχόσουν για λίγο μονάχα για ένα βράδυ,
να γεμίσεις με φως το φριχτό μου σκοτάδι
και στα δυό σου τα χέρια να με σφίξεις ζεστά.
Ας ερχόσουν για λίγο και ας χανώσουν μετά».
Τα τραγούδια εκείνης της εποχής, των αλλοτινών καιρών ήταν πιο απλά, είχαν ρυθμό, τα άκουγες και ένιωθες την ανάγκη καθώς και την παρότρυνση να τα τραγουδήσεις.
Στο μυαλό μού έρχεται το τραγούδι «Γιαλό-γιαλό» το οποίο ερμήνευσε ο Κορώνης Σπύρος και πολλοί άλλοι σε μουσική και στίχους, επίσης παραδοσιακό.
«Εις τον αφρό εις τον αφρό της θάλασσας
η αγάπη μου η αγάπη μου κοιμάται,
παρακαλώ σας κύματα
μη μου την εξυπνάτε!
Γιαλό γιαλό πηγαίναμε
κι όλο για σένα λέγαμε.
Γιαλό να πας γιαλό να’ ρθείς
τα λόγια μου να θυμηθείς.»
Πόσο όμορφο και πόσο απλά μεταδίδεται το μήνυμα της αγάπης με λιτό και μοναδικό τρόπο. Ένα σύνηθες άσμα που τραγουδούσαν οι μαμάδες στα παιδιά τους, τα χρόνια εκείνα, στις πρώτες τους βουτιές στη θάλασσα.
Υπήρχε διάθεση για τραγούδι κάθε στιγμή, όπως στα θαλάσσια μπάνια με πούλμαν, ο κόσμος τραγουδούσε ανέμελος στη διαδρομή για μπάνιο και ας μην διέθετε δικό του μεταφορικό μέσο να μετακινηθεί. Στις σχολικές εκδρομές η μουσική βρίσκονταν στη διαπασών καθ’οδόν, και με τη μουσική σύμπραξη του οδηγού του πούλμαν.
Ο κόσμος δεν έχανε ευκαιρία για μουσική και τραγούδι, οπουδήποτε και αν βρίσκονταν, ακόμα και πάνω στη σκαλωσιά, τα μαστόρια τραγουδούσαν και έτσι η δουλειά έβγαινε πιο ευχάριστα!
Εν κατακλείδι, να ακούμε μουσική, να τραγουδάμε και να εκφραζόμαστε μέσω αυτής, γιατί μόνο καλό μπορεί να προσφέρει.
Και μιας και ο καιρός είναι πλέον καλοκαιρινός, και αν είσαστε ακόμα ρομαντικοί και ονειροπόλοι, ή έχετε ακούσει αφηγήσεις από τους παππούδες ή τους γονείς, για το πώς εξέφραζαν οι παλιοί τον έρωτα τους απέναντι στο έτερον τους ήμισυ, τολμήστε εσείς οι νεώτεροι καντάδα με παλιά μελωδικά τραγούδια! Προσοχή όμως, μην το παρακάνετε σε ώρες κοινής ησυχίας και ξυπνήσετε τη γειτονιά – δεν φταίει σε τίποτα αν εσείς ερωτευτήκατε!
