Το καλοκαίρι είναι συνώνυμο με τη θάλασσα, την ανεμελιά και τις δραστηριότητες που μας χαρίζουν μοναδικές εμπειρίες στο νερό. Από το μεγάλο trend των διακοπών, το SUP και το θαλάσσιο σκι μέχρι το jet ski, τα θαλάσσια σπορ κερδίζουν κάθε χρόνο όλο και περισσότερους φίλους. Ωστόσο, η διασκέδαση πρέπει πάντα να συμβαδίζει με την ασφάλεια. Η γνώση βασικών κανόνων, η σωστή προετοιμασία και η υπεύθυνη συμπεριφορά μπορούν να προλάβουν ατυχήματα και να εξασφαλίσουν ότι η εμπειρία μας θα παραμείνει ευχάριστη. Ο ΜΚΟ Safe Water Sports συγκεντρώνει χρήσιμες πληροφορίες και πρακτικές οδηγίες που αξίζει να γνωρίζει κάθε λάτρης της θάλασσας, ώστε να απολαμβάνει τα αγαπημένα του θαλάσσια σπορ με ασφάλεια και σιγουριά.
Πριν ξεκινήσουμε με τους κανονισμούς ασφαλείας των πιο κοινών θαλάσσιων σπορ, ας κάνουμε μια σύντομη γνωριμία με τον ΜΚΟ Safe Water Sports, ο οποίος δραστηριοποιείται από το 2015 με βασικό στόχο την πρόληψη των πνιγμών και των θαλάσσιων ατυχημάτων. Οι δράσεις του Οργανισμού αποσκοπούν στην ενίσχυση της ασφάλειας στο υδάτινο περιβάλλον (aquatic environment) σε συνεργασία με τον Ιδιωτικό και Δημόσιο τομέα, καθώς και στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, ιδιαίτερα των παιδιών και των νέων, πάνω στα θέματα που σχετίζονται με την ασφάλειά τους στο νερό, τη θάλασσα, τα θαλάσσια σπορ και τις άλλες δραστηριότητες αναψυχής που γίνονται σε αυτό. Η πρωτοβουλία αυτή ξεκίνησε με αφορμή ένα τραγικό γεγονός που συνέβη το καλοκαίρι του 2014 στην Μύκονο, όταν ένα 10χρονο παιδί, ο Μιχαήλ Πασχαλάκης, έχασε την ζωή του κάνοντας θαλλάσια σπορ μαζί με τους φίλους του. Ο πατέρας του Μιχαήλ, Παναγιώτης Πασχαλάκης, είναι ο ιδρυτής και πρόεδρος του Οργανισμού Safe Water Sports.
ΚΑΝΟ ΚΑΙ ΚΑΓΙΑΚ
1. Απαγορεύεται:
α) Η κυκλοφορία κανό και καγιάκ όταν επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες, καθώς και πριν την ανατολή και μετά τη δύση του ηλίου.
β) Η κυκλοφορία κανό και καγιάκ σε απόσταση μεγαλύτερη των πεντακοσίων μέτρων από την ακτογραμμή.
γ) Η χρησιμοποίηση κανό και καγιάκ από άτομα, ανεξαρτήτως ηλικίας, τα οποία δε γνωρίζουν κολύμβηση, καθώς και από άτομα ηλικίας μικρότερης των δεκαπέντε ετών για τα κανό και δέκα οκτώ ετών για τα καγιάκ. Στην περίπτωση χρήσης κανό από άτομο μικρότερης ηλικίας απαιτείται συγκατάθεση του ασκούντος τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια αυτού, σύμφωνα με τον Α.Κ., o oποίος βεβαιώνει ταυτόχρονα ότι ο ανήλικος γνωρίζει κολύμβηση, το δε άτομο μικρότερης ηλικίας εποπτεύεται οπτικά από τον εκμισθωτή ή τον υπεύθυνο, που έχει ορισθεί από αυτόν, μέχρι την απόσταση των εκατό μέτρων από την ακτογραμμή.
δ) Η κυκλοφορία κανό και καγιάκ όταν επιβαίνουν περισσότερα άτομα από όσα η κατασκευάστρια εταιρία προβλέπει, για τον συγκεκριμένο τύπο του κανό ή του καγιάκ.
2. Οι επιβαίνοντες στο κανό και στο καγιάκ φέρουν ατομική σωσίβια ζώνη.
3. O χειριστής κανό και καγιάκ επιδεικνύει τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή, ώστε να αποφεύγεται η παρενόχληση των λουομένων.
PWC – JETSKI
1. Ιδιωτικής χρήσης ή εκμισθούμενα ατομικά σκάφη-θαλάσσια μοτοποδήλατα καθώς και τα προσομοιάζοντα προς αυτά ανεξαρτήτως τύπου ή και ονομασίας (SΕΑ ΒΕΕΤLE, SEA BIKE, SURF-JET, SURF-SKI κ.λπ), λεμβολογημένα-εγγεγραμμένα στα Β.Ε.Μ.Σ., σε αμφότερες τις πλευρές τους φέρεται γραμμένο το όνομά τους, ο λιμένας και ο αριθμός λεμβολογίου και φέρουντα φωτιστικά σήματα κινδύνου και τους πυροσβεστήρες που έχει καθορίσει ο κατασκευαστής τους ή σε διαφορετική περίπτωση δύο (2) βεγγαλικά χειρός, ένα (1) καπνογόνο και ένα (1) μικρό πυροσβεστήρα κόνεως.
2. Η κυκλοφορία των θαλάσσιων μέσων που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο απαγορεύεται:
α) Οταν επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες. (Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Λιμένων αριθμ. 20 (Β΄ 444/26-4-1999), απαγορεύεται η χρήση θαλάσσιων μέσων αναψυχής, καθώς και των καινοφανών θαλάσσιων μέσων αναψυχής, που έχουν εγκριθεί ή θα εγκριθούν σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, όταν πνέει άνεμος έντασης άνω των πέντε (5) μποφόρ και όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη.
β) Σε βραχώδεις θαλάσσιες περιοχές.
γ) Πριν από την ανατολή και μετά τη δύση του ηλίου.
δ) Εφόσον δεν διαθέτουν σύστημα αυτόματης ακινητοποίησής τους (QUICK STOP) για τη σβέση μηχανής, όταν ο χειριστής τους πέσει στη θάλασσα.
ε) Εφόσον επιβαίνουν περισσότερα άτομα από αυτά που η κατασκευάστρια εταιρεία προβλέπει για το συγκεκριμένο τύπο θαλάσσιου μοτοποδήλατου.
στ) Οταν παρουσιάζουν βλάβες ή διακοπές λειτουργίας των μηχανών τους.
ζ) Οταν φέρουν εξωτερικές έλικες.
η) Κατά τους μήνες Ιούνιο – Ιούλιο – Αύγουστο – Σεπτέμβριο μεταξύ των ωρών 14.00-17.00. Η απαγόρευση αυτή ισχύει σε κατοικημένες περιοχές τα όρια των οποίων καθορίζονται με απόφαση του Λιμενάρχη μετά από ομόφωνη απόφαση της Επιτροπής του άρθρου 35.
θ) Εφόσον οι επιβαίνοντες δεν φέρουν ατομικές σωσίβιες ζώνες.
3. Ο χειρισμός των ατομικών σκαφών-θαλάσσιων μοτοποδήλατων, ανεξάρτητα από τον τύπο κατασκευής ή την ταχύτητα που αναπτύσσουν, απαγορεύεται από άτομα που δεν είναι εφοδιασμένα με άδεια χειριστή ταχύπλοου σκάφους.
4. Απαγορεύεται η έλξη ατόμων από ατομικό σκάφος-θαλάσσια μοτοποδήλατο για την εκτέλεση θαλάσσιου σκι ή οποιουδήποτε άλλου ελκόμενου θαλάσσιου μέσου αναψυχής (έλκηθρο, δακτυλίδι).
5. Η κυκλοφορία του θαλάσσιου μοτοποδήλατου απαγορεύεται:
α) σε απόσταση μικρότερη των διακοσίων (200) μέτρων από το εξωτερικό μέρος των πλωτών σημαντήρων του άρθρου 26, που επισημαίνουν τα όρια μέχρι τα οποία φθάνουν συνήθως κολυμπώντας οι λουόμενοι στις λουτρικές εγκαταστάσεις.
β) σε απόσταση μικρότερη των τριακοσίων (300) μέτρων από το συνηθισμένο σημείο στο οποίο φθάνουν κολυμπώντας οι λουόμενοι στις θαλάσσιες περιοχές που δεν επισημαίνονται με πλωτούς σημαντήρες.
γ) με ταχύτητα μεγαλύτερη των πέντε (5) κόμβων σε απόσταση μικρότερη των πεντακοσίων (500) μέτρων από την ακτογραμμή στις περιοχές που δεν υπάρχουν λουόμενοι.
6. Οι εκμισθωτές θαλάσσιων μοτοποδήλατων διαθέτουν σύστημα αυτόματης σβέσης αυτών από απόσταση τουλάχιστον χιλίων (1.000) μέτρων (CONTROL ΡΑΝΕL), για να το χρησιμοποιούν σε περίπτωση που διαπιστώνουν ότι οι μισθωτές (χειριστές) των θαλάσσιων μοτοποδήλατων δημιουργούν κινδύνους για την ασφάλεια των λουόμενων, της ναυσιπλοίας κ.λπ.
7. Απαγορεύεται η χορήγηση άδειας εκμίσθωσης για περισσότερα από τρία (3) θαλάσσια μοτοποδήλατα.
8. Οι εκμισθωτές θαλάσσιων μοτοποδήλατων πλέον των λοιπών προϋποθέσεων κατέχουν και άδεια χειριστή ταχύπλοου σκάφους.
9. Τα εκμισθούμενα θαλάσσια μοτοποδήλατα κυκλοφορούν μόνο σε θαλάσσιες περιοχές όπου υπάρχει η δυνατότητα οπτικής επαφής/ελέγχου μισθωτή – εκμισθωτή. Ο καθορισμός των περιοχών αυτών είναι επακριβής και αναγράφεται στις χορηγούμενες άδειες εκμίσθωσης. (…)
12. Απαγορεύεται η εκμίσθωση του μηχανοκίνητου μικρού επαγγελματικού σκάφους ή του ατομικού σκάφους – θαλάσσιου μοτοποδηλάτου ή του ταχύπλοου σκάφους, που χρησιμεύει ως σωστικό μέσο για οποιονδήποτε άλλο λόγο, πλην της παροχής σωστικών υπηρεσιών.
ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΣΚΙ
1. Η διενέργεια του θαλάσσιου σκι επιτρέπεται υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις και περιορισμούς:
α) Ο σκιέρ γνωρίζει κολύμβηση και φέρει ατομική σωσίβια ζώνη λεία, μαλακή, απαλλαγμένη από πρόσθετα εξαρτήματα ή υλικά που είναι δυνατόν να προκαλέσουν τραυματισμό σε περίπτωση πτώσης και κατασκευασμένο κατά τρόπο ώστε, σε περίπτωση σύγκρουσης ή πρόσκρουσης, να παρέχει επαρκή προστασία από βλάβη στα πλευρά ή στα εσωτερικά όργανα του σκιέρ.
β) Η ατομική σωσίβια ζώνη έχει τη δυνατότητα να κρατά τον σκιέρ στην επιφάνεια της θάλασσας. Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση φουσκωτών σωσιβίων.
γ) Το σκάφος που χρησιμοποιείται για θαλάσσιο σκί έχει την αναγκαία ισχύ, ώστε να επιτυγχάνει και να διατηρεί την απαιτούμενη ταχύτητα έλκοντας ένα βαρύ άτομο – σκιέρ. Ειδικότερα το εκμισθούμενο ή χρησιμοποιούμενο από τον εκμισθωτή ταχύπλοο σκάφος φέρει ένα εφεδρικό μεταλλικό δοχείο καύσιμης ύλης με πώμα ασφαλείας και περιεχόμενο τουλάχιστον τριών (3) λίτρων ή εφεδρική δεξαμενή (ρεζερβουάρ) ανάλογου περιεχόμενου.
δ) Το σχοινί έλξης είναι κατασκευασμένο ειδικά για θαλάσσιο σκι, είναι ικανό για την έλξη με ασφάλεια του ατόμου που το διενεργεί και διατηρεί πάντα τις αρχικές προδιαγραφές του. Απαγορεύεται να έχει μήκος μεγαλύτερο από είκοσι τρία μέτρα και έχει τη δυνατότητα να επιπλέει στη θάλασσα.
ε) Το σημείο πρόσδεσης του σχοινιού στο σκάφος είναι σε άριστη κατάσταση και έχει τη δυνατότητα να ανταπεξέλθει στη δύναμη της έλξης που δημιουργείται από την ταχύτητα του σκάφους.
στ) Τα πέδιλα του σκι είναι ασφαλή και ικανά να επιπλέουν. Δεν πρέπει να υπάρχουν περιττά αιχμηρά ή προεξέχοντα τμήματα, από μέταλλα, ξύλο ή άλλο υλικό που θα μπορούσαν να προκαλέσουν τραύμα στον ασκούμενο (σκιέρ) εφόσον αυτός κατά την πτώση του έλθει σε επαφή με αυτά (πέδιλα).
ζ) Απαγορεύεται το θαλάσσιο σκι όταν επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες καθώς και πριν την ανατολή ή μετά τη δύση του ηλίου.
η) Απαγορεύεται η ταυτόχρονη έλξη και άλλων θαλάσσιων μέσων αναψυχής (έλκηθρο, δακτυλίδι).
Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Λιμένων αριθμ. 20, απαγορεύεται η χρήση θαλάσσιων μέσων αναψυχής,
α) όταν πνέει άνεμος έντασης μεγαλύτερης των πέντε μποφόρ ή άνω των τριάντα οκτώ χλμ/ώρα.
β) όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη.
2. Ο ασκούμενος στο θαλάσσιο σκι είναι ηλικίας τουλάχιστον δέκα έξι (16) ετών. Για μικρότερης ηλικίας άτομο η διενέργεια θαλάσσιου σκι επιτρέπεται μετά από συγκατάθεση του ασκούντος τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια σύμφωνα με τις διατάξεις του ΑΚ, ο οποίος βεβαιώνει παράλληλα ότι ο συγκεκριμένος ανήλικος γνωρίζει κολύμβηση.
3. Οι υποχρεώσεις των χειριστών, ιδιοκτητών και εκμισθωτών ταχύπλοων σκαφών του άρθρου 4, έχουν ανάλογη εφαρμογή και στην περίπτωση των ταχυπλόων σκαφών που χρησιμοποιούνται για τη διενέργεια θαλάσσιου σκι.
4. Ο χειριστής ταχύπλοου σκάφους που έλκει το θαλάσσιο σκι ακολουθεί διαδρομή απαλλαγμένη από υφάλους,βραχονησίδες, αγκυροβολημένα σκάφη, εγκαταστάσεις, όπως κλωβοί υδατοκαλλιεργειών, πλωτά ναυπηγήματα και εξέδρες, καθώς και μακριά από τις πορείες των άλλων παραπλεόντων πλοίων, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτροπή ατυχήματος.
5. α) εκατό μέτρων από το εξωτερικό μέρος των πλωτών σημαντήρων του άρθρου 26. Σε περιπτώσεις ιδιομορφίας της περιοχής, όπως μικροί όρμοι, μετά από απόφαση της επιτροπής του άρθρου 35, η απόσταση αυτή μπορεί να καθορίζεται και κάτω των εκατό μέτρων, όχι όμως μικρότερη των πενήντα μέτρων. Η σχετική απόφαση αναγράφεται επί του σώματος της έγκρισης εκμίσθωσης,
β) διακοσίων μέτρων από το συνηθισμένο σημείο στο οποίο φθάνουν κολυμπώντας οι λουόμενοι, στις θαλάσσιες περιοχές που δεν επισημαίνονται με πλωτούς σημαντήρες,
γ) διακοσίων μέτρων από την ακτογραμμή, στις θαλάσσιες περιοχές όπου δεν υπάρχουν λουόμενοι. Σε περιπτώσεις ιδιομορφίας της περιοχής, όπως μικροί όρμοι, μετά από απόφαση της επιτροπής του άρθρου 35, η απόσταση αυτή μπορεί να καθορίζεται και κάτω των διακοσίων μέτρων. Η σχετική απόφαση αναγράφεται επί του σώματος της έγκρισης εκμίσθωσης. (…)
10. Στο ταχύπλοο σκάφος που έλκει εκμισθούμενο θαλάσσιο μέσο αναψυχής, επιβαίνουν τουλάχιστον δύο άτομα. Ο χειριστής αυτού γνωρίζει κολύμβηση, κατέχει άδεια χειριστή ταχύπλοου σκάφους και τα προσόντα της υποπερ. αα) της περ. η) της παρ. 1 του άρθρου 3 της υπ’ αρ. 2131.4/64444/2021 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής «Καθορισμός διαδικασίας, όρων και προϋποθέσεων, δικαιολογητικών, παραβόλου και κυρώσεων για την έγκριση δραστηριότητας εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής» (Β’ 4174). Το δεύτερο άτομο είναι ηλικίας τουλάχιστον δέκα οκτώ ετών και γνωρίζει κολύμβηση.
11. Στο ταχύπλοο σκάφος που έλκει θαλάσσιο μέσο αναψυχής για ιδιωτική χρήση, επιβαίνουν τουλάχιστον δύο άτομα. Ο χειριστής του ταχύπλοου σκάφους γνωρίζει κολύμβηση, κατέχει άδεια χειριστή ταχύπλοου σκάφους και τα προσόντα της υποπερ. αα) της περ. η) της παρ. 1 του άρθρου 3 της υπ’ αρ. 2131.4/64444/2021 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής «Καθορισμός διαδικασίας, όρων και προϋποθέσεων, δικαιολογητικών, παραβόλου και κυρώσεων για την έγκριση δραστηριότητας εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής». Το δεύτερο άτομο είναι ηλικίας τουλάχιστον δεκαοκτώ ετών και γνωρίζει κολύμβηση.
KITESURF (ΑΕΤΟΣΑΝΙΔΑ)
1. Η θαλάσσια περιοχή διενέργειας της αετοσανίδας (Kitesurf) πρέπει:
α) Να είναι απαλλαγμένη από βράχους, βραχονησίδες, υφάλους, ποντισμένα δίχτυα ή άλλα εμπόδια.
β) Να βρίσκεται σε ικανή απόσταση από αεροδρόμια και ιδιαίτερα από τις νοητές ευθείες προσγείωσης και απογείωσης των αεροπλάνων. Στην περίπτωση αυτή οι ελάχιστες αποστάσεις καθορίζονται τοπικά, σε συνεννόηση με την αρμόδια Υπηρεσία του αεροδρομίου.
γ) Να απέχει τουλάχιστον ένα (01) ναυτικό μίλι από εισόδους λιμένων, μαρινών και αλιευτικών καταφυγίων.
2. Ο ασκούμενος με τη χρήση της αετοσανίδας πρέπει να φέρει υποχρεωτικά τον κάτωθι εξοπλισμό: α) Κράνος. β) Κατάλληλη ζώνη με γάντζο. γ) Κατάλληλο μαχαίρι για την κοπή των σχοινιών του αετού, σε περίπτωση ανάγκης. δ) Ισοθερμική στολή, για την περίοδο από 15 Οκτωβρίου έως και 15 Μαΐου. ε) Κατάλληλο σωσίβιο τύπου τζάκετ. στ) Σύστημα διακοπής ώθησης του αετού (QuickRelease). ζ) Σύστημα ταχείας απελευθέρωσης του αετού, για περιπτώσεις άμεσης απεμπλοκής (Releasesystem).
3. Ο ασκούμενος με τη χρήση της αετοσανίδας πρέπει να μεριμνά ώστε να αποτρέπεται η ακούσια απογείωσή της.
4. Απαγορεύεται η διενέργεια αετοσανίδας:
α) Από άτομα ηλικίας μικρότερης των δεκαέξι (16) ετών, καθώς και από άτομα που δεν γνωρίζουν κολύμβηση.
β) Εντός παραλιών που έχουν χαρακτηρισθεί ως πολυσύχναστες.
γ) Πριν από την ανατολή και μετά τη δύση του ηλίου.
δ) Μέσα στη θάλασσα, σε απόσταση μικρότερη των διακοσίων (200) μέτρων από αγκυροβολημένα πλοία, σημαδούρες που επισημαίνουν υποβρύχιες δραστηριότητες, βράχια, βραχονησίδες, υφάλους, κινούμενα σκάφη ή άλλα θαλάσσια εμπόδια.
ε) Εντός λιμένων, μαρινών και αλιευτικών καταφυγίων, καθώς επίσης και στις περιοχές περιμετρικά αυτών, όπως ορίζονται στην παράγραφο 1(γ) της παρούσης.
στ) Όταν επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες με κίνδυνο κεραυνών.
ζ) Πέραν του ενός (01) ν. μιλίου από τις ακτές.
η) Εφόσον ο χειριστής βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών.
θ) Όταν η διεύθυνση του ανέμου έχει κατεύθυνση προς την ανοιχτή θάλασσα και δεν υπάρχει επιτήρηση από άτομο που διαθέτει μηχανοκίνητο θαλάσσιο μέσο, για περισυλλογή του χειριστή σε περίπτωση ανάγκης. (…)
6. Η ανύψωση του αετού επιτρέπεται μόνο όταν δεν υπάρχουν άτομα, φυσικά ή άλλα εμπόδια σε ακτίνα εκατό (100) μέτρων περιμετρικά του χρήστη τη στιγμή της απογείωσης.
7. Απαγορεύεται η διενέργεια αετοσανίδας σε απόσταση μικρότερη των διακοσίων (200) μέτρων από την ακτογραμμή.
