Γράφει η ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΟΥΛΑ, Γραφίστρια (Πτυχιούχος B.Α. Graphic Design), Συγγραφέας, Απόφοιτη σχολής ΜΕΧΑ
«Αύγουστε, καλέ μου μήνα, νά’σουν δυο φορές το χρόνο», μια από τις καλύτερες και μεγάλης βαρύτητας αλήθειες, αλλά και από τις πιο ελπιδοφόρες δημώδεις παροιμίες για τον μήνα Αύγουστο. Ο τρίτος γιος του καλοκαιριού, λοιπόν, ο κατεξοχήν μήνας των αδειών από τον εργασιακό χώρο, μήνας της ξεκούρασης και των διακοπών – για τους πιο τυχερούς τουλάχιστον! Αυτό το μήνα όλα κυλούν άφθονα, γιορτές, ήλιος, ζέστη, καύσωνας, βουτιές στη θάλασσα, διακοπές στο χωριό, βόλτες με ανάλαφρη ένδυση, αρκετά φρούτα και παγωτά.
Στην Αρχαία Ελλάδα, των δικών μας αρχαίων προγόνων, ο Αύγουστος ήταν μήνας αφιερωμένος, μα σε ποια άλλη, μα φυσικά, στη θεά Δήμητρα, τη θεά των σιτηρών και του θέρους, όπου συνδέεται με τα στάχυα, με τους καρπούς της γης και τη διαδικασία καλλιέργειας αυτών. Η θέα Δήμητρα συχνά συμβολίζεται να κρατά μια αγκαλιά από στάχυα στα χέρια της καθώς και ένα δρεπάνι, απαραίτητο εργαλείο για την καλλιέργεια της γης. Το όνομά του ο Αύγουστος το έλαβε από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Οκταβιανό Αύγουστο. Ο μήνας μέχρι τότε είχε τριάντα μέρες, έτσι «έκλεψε» μια μέρα από τον μήνα Φεβρουάριο και την πρόσθεσε στο μήνα του για να μην μειονεκτεί απέναντι στον Ιούλιο – όνομα προερχόμενο από τον στρατιωτικό, πολιτικό και συγγραφέα Ιούλιο Καίσαρα.
Στα λατινικά όμως (Augustus) Αύγουστος σημαίνει σεβαστός, αυτοκρατορικός, δεσποτικός, όπως πραγματικά είναι αυτός ο μήνας για τους Ορθόδοξους χριστιανούς και θεωρείται Δεσποτικός μήνας, εφόσον είναι ο μήνας της Δέσποινας Παναγίας μας.
Στη χώρα μας η 31η Αυγούστου ονομάζεται και «κλειδοχρονιά» γιατί «κλειδώνει» κατά συνέπεια τελειώνει, ολοκληρώνεται ο προηγούμενος χρόνος, και η 1η Σεπτεμβρίου ονομάζεται «αρχιχρονιά»! Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με το Βυζαντινό ημερολόγιο η 31η Αυγούστου, θεωρείται η παραμονή της Πρωτοχρονιάς στην Ορθόδοξη εκκλησία, όπου τηρείται με ευλάβεια και προσήκοντα σεβασμό έως σήμερα στο ημερολόγιο της Ορθόδοξης εκκλησίας μας.
Ο λαός μας τις πρώτες (12) δώδεκα ημέρες του Αυγούστου τις αποκαλεί «μερομήνια», είναι αυτές που καθορίζουν τις καιρικές συνθήκες για τους μήνες όλου του έτους, δηλαδή κάθε μέρα αντιστοιχεί σε ένα μήνα, κατά συνέπεια προβλέπεται ο καιρός που θα επακολουθήσει στους μήνες του έτους.
Οι (3) τρεις πρώτες ημέρες του Αυγούστου ονομάζονται «δρίμες» και παλαιότερα τις θεωρούσαν αποφράδες, γι’αυτό και απαγορεύονταν το μπάνιο στη θάλασσα. Προέρχονται από την ελληνική λέξη «δρίμ», που σημαίνει κάτι άγριο και επικίνδυνο. Επίσης, απαγορεύονταν στη διάρκεια των δριμών η κοπή των ξύλων για το χειμώνα, εξού και η δημώδης παροιμία, «Τ’ Αυγούστου οι Δρίμες στα πανιά και του Μαρτιού στα ξύλα», γι’ αυτό και το συγκεκριμένο μήνα τον αποκαλούν και «Δριμάρη». Ο άνθρωπος της υπαίθρου αλλά και της παράδοσης, ήταν άμεσα συνδεδεμένος με τη φύση, κατ’ επέκταση με όλα τα συμπεριλαμβανόμενα στοιχεία αυτής.
Πολλές γνωστές παροιμίες αναφέρονται στον Αύγουστο, όπως «Κάθε πράμα στον καιρό του κι ο κολιός τον Αύγουστο», «Του Αυγούστου το φεγγάρι, ήλιος της ημέρας μοιάζει», «Χρόνια πολλά τον Αύγουστο, που ’ναι παχιές οι μύγες», «Από Αύγουστο χειμώνα και από Μάρτη καλοκαίρι» και πολλές ακόμη.
Τον Αύγουστο όλα είναι ολόφωτα στον ουρανό, το φεγγάρι, τα άστρα και φυσικά ο Αυγουστιάτικος ήλιος! Αυτό το μήνα, είναι που λάμπει και ο Σείριος, το λαμπρότερο αστέρι των αστερισμών, γι’ αυτό και η αύξηση της θερμοκρασίας βρίσκεται στο αποκορύφωμά της. Ο λαός λέει «Τ’ Αυγούστου και του Γεναριού, τα δυο χρυσά φεγγάρια», όλοι αναμένουμε κάθε χρόνο να δούμε και να θαυμάσουμε το ολόγιομο φεγγάρι, την Πανσέληνο του Αυγούστου. Όλοι οι αρχαιολογικοί χώροι, θέατρα, μνημεία, κάστρα είναι προσβάσιμα, λουσμένα από το φως του ελληνικού Αυγουστιάτικου φεγγαριού, ώστε να καλωσορίσουν και να φωτίσουν τους επισκέπτες απ’ όλο τον κόσμο!
Ο Αύγουστος όμως είναι γεμάτος και από δεσποτικές γιορτές της Ορθοδοξίας μας όπως προαναφέρθηκε. Την 6η Αυγούστου είναι η γιορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, ευλογούνται τα σταφύλια, η άμπελος. Ο Σωτήρας του κόσμου Ιησούς Χριστός ευλόγησε την άμπελο στην Κανά, προσφέροντας το κρασί ως αίμα Του, αίμα Κυρίου, για να τονίσει την εν Χριστώ Μεταμόρφωση του κόσμου, μας τα παρέδωσε απλόχερα μαζί με το Σώμα Του στο Μυστικό Δείπνο, όλα με θεμελιώδη έρεισμα το απαύγασμα της αγάπης Του.
Επίσης, είναι ο μήνας της Παναγίας μας, η Κοίμηση της Θεοτόκου, το «Πάσχα του καλοκαιριού», η 15η Αυγούστου γιορτάζεται και τιμάται πανηγυρικά σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Μεγάλη γιορτή, μεγάλη χαρά, για κάθε Ορθόδοξο Χριστιανό, εφόσον το σώμα της Μητέρας Παναγίας, αναλήφθηκε στους ουρανούς και συναντήθηκε με τον Υιό της, Ιησού Χριστό.
Την 27η τιμάται η γιορτή του Αγίου Φανουρίου, όλη η χώρα μας γεμίζει από ευλογημένες και ευωδιαστές φανουρόπιτες, προς τιμήν της μνήμης της Μητέρας του Αγίου Φανουρίου. Την 29η τιμούμε την αποτομή της Τιμίας Κεφαλής του Ιωάννη του Προδρόμου και Βαπτιστή του Κυρίου. Ο μήνας κλείνει με την Κατάθεση της Τιμίας Ζώνης την 31η Αυγούστου, το πιο ιερό κειμήλιο κατατέθηκε σε εμάς ως τη μεγαλύτερη ευλογία της Μητέρας όλου του κόσμου, οπότε και ολοκληρώνεται το Εκκλησιαστικό έτος.
Ο Αύγουστος είναι ο τελευταίος μήνας του καλοκαιριού, ο τρίτος γιος του θέρους, είναι μήνας να ανταμώσουν ντόπιοι και ξενιτεμένοι, απόδημοι, φίλοι, συγγενείς στα χωριά τους, να διασκεδάσουν, να νοσταλγήσουν, να αναβιώσουν ήθη, έθιμα του χωριού τους, του νησιού τους, μέσω των λαϊκών πανηγυριών, να χορέψουν, να τραγουδήσουν με την καρδιά τους, και να ξεφαντώσουν για λίγο ανέμελα κάτω από τα δροσερά πλατανιά στις ανοιχτές πλατείες, όπου σαν μια μεγάλη και φιλόξενη αγκαλιά τους υποδέχεται κάθε χρόνο τέτοια εποχή!
Ακόμα, αναρίθμητα τα τραγούδια που έχουν γραφτεί για τον Αύγουστο και ένα πανέμορφο μελοποιημένο ποίημα, του εθνικού μας ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, αφιερωμένο στο μήνα αυτό, με τίτλο «Αύγουστος» είναι το παρακάτω:
«Ο Αύγουστος ελούζονταν
μες στην αστροφεγγιά
κι από τα γένια του έσταζαν
άστρα και γιασεμιά.
Αύγουστε, μήνα και θεέ,
σε σένανε ορκιζόμαστε
πάλι του χρόνου να μας βρεις
στο βράχο να φιλιόμαστε.
Ο Αύγουστος ελούζονταν
μες στην αστροφεγγιά
κι από τα γένια του έσταζαν
άστρα και γιασεμιά.
Απ’ την Παρθένο στο Σκορπιό
χρυσή κλωστή να ράψουμε
κι έναν θαλασσινό Σταυρό
στη χάρη σου ν’ ανάψουμε.»
(Τα Ρω του Έρωτα,
Οδυσσέας Ελύτης).
