Γράφει η ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΟΥΛΑ, Γραφίστρια (Πτυχιούχος B.Α. Graphic Design), Συγγραφέας, Απόφοιτη σχολής ΜΕΧΑ
«Με ζωηρό χρώμα, κόκκινο, λευκό, ροζέ, μαύρο, κίτρινο, με σχήμα κωνικό και το κλαδί φρέσκο και γυριστό! Τι είναι»;
Ή «στο δρόμο που περπάταγα
μια πέρδικα εμάδαγα,
τα φτερά της έτρωγα,
το κορμί της πέταγα! Τι είναι»;
Ελπίζω να μη σας βάζω δύσκολα, αλλά εύκολα και ευχάριστα. Σωστά, το σταφύλι είναι!
Το επίσημο φρούτο του φθινοπώρου λοιπόν είναι το σταφύλι, ένα από τα πιο ευλογημένα φρούτα που μας δώρισε η φύση, με πλούσια διατροφική αξία αλλά ταυτόχρονα με άπειρες ευεργετικές ιδιότητες.
Το σταφύλι περιέχει άφθονες ποσότητες σε κάλιο και βιταμίνες Α, Β και C, ενώ η φλούδα τους περιέχει το πολύτιμο φυτικό συστατικό ρεσβερατρόλη με αντιοξειδωτικές ιδιότητες, καθώς και τις τανίνες που βρίσκονται επίσης στις φλούδες και στα κουκούτσια του σταφυλιού, ωφέλιμες με αντιγηραντικές ιδιότητες. Ο αμπελίσιος καρπός, το αναρριχητικό αυτό φυτό με τα άφθονα παράγωγα προϊόντα, ένα από αυτά είναι πρωτίστως το κρασί, το ξύδι, το βαλσάμικο, το τσίπουρο, ο μούστος, το σταφυλόλαδο και οι σταφίδες.
Τώρα τελευταία ανακάλυψα καραμέλες με γεύση σταφύλι, καθώς και διάφορα smoothies από χυμό κόκκινου σταφυλιού – σας τα συστήνω και τα δύο!
Επίσης, το σταφύλι υμνείται από ένα τραγούδι της παράδοσης, και είναι το παρακάτω με τίτλο «Μες στ’ αμπέλι στη σταφίδα» και πρώτη ερμηνεία Φιλ. Πυργάκη:
«Μες στ’ αμπέλι, ματάκια μου,
μες στ’ αμπέλι στη σταφίδα.
Μες στ’ αμπέλι στη σταφίδα,
μ’ έκαψες όταν σε είδα.
Μού’δωσες, ματάκια μου,
μού’δωσες γλυκό σταφύλι.
Μού’δωσες γλυκό σταφύλι,
σαν τα δυο γλυκά σου χείλη.
Μες στ’ αμπέλι, ματάκια μου,
μες στ’ αμπέλι στη σταφίδα.
Μες στ’ αμπέλι στη σταφίδα,
μ’ έκαψες όταν σε είδα.»
Ωραία και γλυκά τα λέει το παραδοσιακό τραγούδι!
Ως προς τη βρώση του τώρα, μην ξεχνάμε την απολαυστική μουσταλευριά με μπόλικη κανέλλα και σουσάμι. Επιπρόσθετα, λόγω των ισχυρών αντιγηραντικών, συνεπώς αντιοξειδωτικών ιδιοτήτων του, χρησιμοποιείται πολύ στη κοσμητολογία, ως προς την παρασκευή καλλυντικών, κρέμες προσώπου, peeling με scrub, από κουκούτσια σταφυλιού για αναζωογόνηση και λάμψη στο δέρμα.
Πασίδηλα ευλογημένος καρπός το σταφύλι! Γι’ αυτό ακριβώς το λόγο, το σταφύλι στην Εκκλησία, στη θρησκευτική μας παράδοση, κατέχει ξεχωριστή και ύψιστη θέση, καθώς αποτελεί το αίμα του Ιησού Χριστού μας, λαμβάνουμε μέρος στο ιερό μυστήριο της θείας ευχαριστίας, είναι η Κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού.
Στην αρχαιότητα, ο Όμηρος αναφέρεται στα πλεονεκτήματά του και στην πόση του, με μέτρο, ώστε να μην αποβεί μοιραίο – μέτρον άριστον! – και να αποφευχθούν δυσάρεστες καταστάσεις. Γι’ αυτό λοιπόν, οι πρόγονοί μας νέρωναν το κρασί τους, συγκεκριμένα, η αναλογία ήταν τρία μέρη νερού, προς ένα μέρος κρασιού. Ενώ, σπάνια και για πολύ συγκεκριμένους λόγους το κατανάλωναν ανέρωτο!
Ο Όμηρος, στα έπη του, κάνει αναφορά στα συμπόσια και στους ομοτράπεζους, καθώς και στην κατανάλωση, στην πόση του κρασιού, όπου γίνονταν μέσα σε αγγεία με μεγάλο στόμιο, τους γνωστούς «κρατήρες», παρουσιάζονται όμως και με άλλες ονομασίες, όπως «κύαθος» ή «οινοχόες».
Οι οινοχόες ήταν μεγάλα αγγεία σαν κανάτια, όπου χρησίμευαν για την έκχυση του κρασιού στο έδαφος, εξ’ού και οι λέξεις οίνος και χέω, με σκοπό την επίκληση, την ευχαριστία απέναντι στους Θεούς του Ολύμπου. Βλέπετε πως όλα συνδεδεμένα μεταξύ τους.
Επίσης, στις ραψωδίες, εκτός από τις αναφορές στο κρασί, υπάρχουν και διάφορες τοιχογραφίες που αναπαριστούν ανθρώπους που απολαμβάνουν τη συγκομιδή των σταφυλιών, καθώς και την καλλιέργεια της αμπέλου. Στην λαογραφία μας η συγκομιδή των σταφυλιών, ο τρύγος πραγματοποιούνταν αρχές Σεπτεμβρίου.
Ο άνθρωπος της παράδοσης, συνέλεγε κάποιες βέργες από τις κλιματαριές, τις κλιματσίδες, τις οποίες κρεμούσε στην εξώπορτα στο κατώγι του σπιτιού του, όπου και τοποθετούσαν τα πρώτα ρόδια, τους πρώτους καρπούς, με αυτό τον τρόπο, θεωρούσαν, ότι εξασφάλιζαν την επερχόμενη καλή συγκομιδή.
Το σταφύλι συνήθως ευδοκιμεί κυρίως σε εύκρατα κλίματα σε όλο τον κόσμο. Υπάρχουν πολλά είδη σταφυλιών, όπως, λευκά, πράσινα, κόκκινα, μαύρα ή ροδόχρωμα. Επίσης, υπάρχουν διάφορες ποικιλίες με κουκούτσια ή και χωρίς. Ακόμα, η γνωστή σε όλους μας Κορινθιακή σταφίδα εξαιρετικής γεύσης!
Το ευλογημένο κρασί διαχωρίζεται σε γλυκό, ημίγλυκο ή ξηρό. Το ξηρό κρασί είναι αυτό που δεν περιέχει υπόλοιπο ζάχαρης. Επίσης τα κρασιά ξεχωρίζουν για τη χρονιά της συγκομιδής των σταφυλιών! Ακόμη, υπάρχει και το αφρώδες κρασί, η σαμπάνια ή αλλιώς σαμπανιζέ κρασί, που περιέχει διοξείδιο του άνθρακα. Η γνωστή σε όλους μας γαλλική σαμπάνια!
Απολαύστε λοιπόν το σταφυλάκι τώρα που είναι η εποχή του, σκέτο ή μέσα σε σαλάτες ή μους ή γλυκό του κουταλιού ή μαρμελάδα, όπως επιθυμείτε ή πιείτε ένα ποτηράκι κρασί με το φαγητό σας και πείτε στην υγειά όλων μας!
