Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΙΑΜΗΣ, Επικεφαλής του Σκακιστικού Ομίλου Γαλατσίου και FIDE Master
Ο Σκακιστικός Όμιλος Γαλατσίου ανοίγει τις πόρτες του στην Πανδώρας 30 και δημιουργεί ένα νέο χώρο συνάντησης για παιδιά, εφήβους και ενήλικες που θέλουν να γνωρίσουν το σκάκι, να βελτιώσουν το παιχνίδι τους ή να ασχοληθούν πιο συστηματικά και αγωνιστικά μαζί του.
Σε μια περιοχή με πολλές οικογένειες και έντονη εκπαιδευτική και αθλητική δραστηριότητα, η δημιουργία ενός χώρου αποκλειστικά αφιερωμένου στο σκάκι έρχεται να προσθέσει μια διαφορετική επιλογή στην καθημερινότητα της γειτονιάς. Και ίσως αυτή είναι μια καλή ευκαιρία να ξαναδούμε το σκάκι λίγο διαφορετικά. Όχι μόνο ως ένα δύσκολο παιχνίδι για λίγους. Όχι μόνο ως αγωνιστικό άθλημα. Αλλά ως μια δραστηριότητα που μπορεί να ξεκινήσει από πολύ μικρή ηλικία, να εξελιχθεί μαζί με το παιδί και να το συνοδεύσει ακόμη και σε ολόκληρη τη ζωή του.
Στον νέο Όμιλο λειτουργούν μαθήματα σκάκι στο Γαλάτσι για παιδιά από 4 ετών, μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου, αλλά και για ενήλικες. Υπάρχουν τμήματα διαφορετικών επιπέδων, από παιδιά και μεγάλους που δεν έχουν ξαναπαίξει ποτέ μέχρι προχωρημένους και αγωνιστικούς σκακιστές. Παράλληλα προσφέρονται ιδιαίτερα και online μαθήματα.
Η φιλοσοφία πίσω από τη νέα αυτή προσπάθεια συνοψίζεται σε τρεις λέξεις: Μαθαίνουμε. Παίζουμε. Εξελισσόμαστε.
ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΜΑΘΕΙ ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΣΚΑΚΙ;
Αν παρακολουθήσει κανείς δύο παιδιά μπροστά σε μια σκακιέρα, θα παρατηρήσει κάτι ενδιαφέρον. Για μερικά λεπτά όλος ο υπόλοιπος κόσμος μοιάζει να έχει εξαφανιστεί.
Το παιδί κοιτάζει τη θέση. Σκέφτεται τι θέλει να κάνει. Προσπαθεί να καταλάβει τι σχεδιάζει ο αντίπαλός του. Βρίσκει μια κίνηση, αλλά πριν την παίξει πρέπει να αναρωτηθεί εάν υπάρχει καλύτερη.
Και μετά αποφασίζει.
Σε μια εποχή όπου η προσοχή των παιδιών διεκδικείται συνεχώς από οθόνες, ειδοποιήσεις και γρήγορες εναλλαγές εικόνων, αυτή η διαδικασία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Το σκάκι ζητά από το παιδί να συγκεντρωθεί σε ένα συγκεκριμένο πρόβλημα. Να παρατηρήσει. Να εξετάσει εναλλακτικές. Να προβλέψει, όσο μπορεί, τι θα συμβεί μετά.
Κάθε παρτίδα αποτελείται από μια σειρά μικρών αποφάσεων. Και κάθε απόφαση έχει συνέπειες.
Στην εκπαιδευτική προσέγγιση του Σκακιστικού Ομίλου Γαλατσίου δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη συγκέντρωση και την υπομονή, στην κριτική σκέψη, στην επίλυση προβλημάτων, στην ανάληψη ευθύνης για τις επιλογές και στην αυτοπεποίθηση που αποκτά σταδιακά το παιδί καθώς κατανοεί καλύτερα το παιχνίδι.
Το ενδιαφέρον όμως δεν βρίσκεται μόνο στη σωστή κίνηση. Βρίσκεται και στo λάθος. Στο σκάκι το παιδί θα κάνει λάθη. Θα χάσει κομμάτια. Θα χάσει παρτίδες που πίστευε ότι θα κερδίσει. Θα βιαστεί και αμέσως μετά θα καταλάβει ότι υπήρχε καλύτερη επιλογή.
Το σημαντικό είναι τι συμβαίνει μετά. Αντί το λάθος να αντιμετωπίζεται ως αποτυχία, μπορεί να γίνει ερώτηση: «Τι θα μπορούσα να είχα κάνει διαφορετικά;» Αυτή είναι ίσως μία από τις πιο όμορφες πλευρές της σκακιστικής εκπαίδευσης.
ΜΠΟΡΕΙ ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ 4 ΕΤΩΝ ΝΑ ΜΑΘΕΙ ΣΚΑΚΙ;
Ναι, αρκεί φυσικά το μάθημα να είναι φτιαγμένο για ένα παιδί 4 ετών. Στον Σκακιστικό Όμιλο Γαλατσίου λειτουργούν τμήματα για προνήπια και νήπια, στα οποία η γνωριμία με το παιχνίδι γίνεται με τρόπο προσαρμοσμένο στην ηλικία τους.
Κανείς δεν περιμένει από ένα παιδί προσχολικής ηλικίας να παρακολουθήσει μια διάλεξη στρατηγικής. Η πρώτη επαφή με το σκάκι πρέπει να έχει παιχνίδι, ανακάλυψη και φαντασία.
Ποιος είναι ο βασιλιάς; Πώς κινείται ο πύργος; Γιατί το άλογο πηδάει διαφορετικά από τα υπόλοιπα κομμάτια; Πώς μπορεί ένα πιόνι να φτάσει στην άλλη πλευρά της σκακιέρας; Μέσα από τέτοιες μικρές ανακαλύψεις το παιδί εξοικειώνεται σταδιακά με τον κόσμο των 64 τετραγώνων.
Και όσο μεγαλώνει, μεγαλώνει μαζί του και το ίδιο το παιχνίδι.
ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ, ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ
Το σκάκι έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: οι κανόνες είναι ίδιοι για όλους, αλλά ο τρόπος με τον οποίο τους διδάσκεις δεν μπορεί να είναι ίδιος.
Ένα παιδί της Α΄ Δημοτικού έχει διαφορετικές ανάγκες από έναν μαθητή της ΣΤ΄ Δημοτικού. Ένας έφηβος που παίζει ήδη σε τουρνουά χρειάζεται διαφορετικό πρόγραμμα από έναν συνομήλικό του που μόλις έμαθε πώς κινείται ο αξιωματικός. Γι’ αυτό τα τμήματα οργανώνονται με βάση την ηλικία αλλά και το σκακιστικό επίπεδο.
Στα πρώτα στάδια, ο μαθητής γνωρίζει τους κανόνες, τις βασικές αρχές και απλά τακτικά μοτίβα.
Στη συνέχεια αρχίζει να βλέπει τη σκακιέρα με μεγαλύτερο βάθος. Να αναγνωρίζει σχέδια, να υπολογίζει κινήσεις, να καταλαβαίνει γιατί μια θέση είναι καλή ή κακή και να δημιουργεί σταδιακά τη δική του σκακιστική σκέψη.
Για τα παιδιά που έχουν ήδη εμπειρία, η σωστή τοποθέτηση στο κατάλληλο επίπεδο είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ένα μάθημα υπερβολικά εύκολο γίνεται σύντομα βαρετό. Ένα μάθημα πολύ δυσκολότερο από το επίπεδο του παιδιού μπορεί να λειτουργήσει αποθαρρυντικά. Το ζητούμενο είναι να υπάρχει συνεχώς η αίσθηση της πρόκλησης, αλλά και η χαρά της προόδου.
Βασική αρχή της φιλοσοφίας του νέου Ομίλου είναι ότι πρώτα
ΤΟ ΣΚΑΚΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ
Η εικόνα ενός σκακιστικού ομίλου γεμάτου αποκλειστικά παιδιά δεν ανταποκρίνεται σε αυτό που μπορεί να προσφέρει σήμερα το παιχνίδι. Πολλοί ενήλικες επιστρέφουν στο σκάκι μετά από χρόνια. Κάποιοι έμαθαν τις κινήσεις από τον πατέρα ή τον παππού τους αλλά δεν έκαναν ποτέ οργανωμένο μάθημα. Άλλοι ανακάλυψαν το παιχνίδι μέσα από το διαδίκτυο. Και υπάρχουν φυσικά άνθρωποι που απλώς αναζητούν μια καινούργια πνευματική και κοινωνική δραστηριότητα.
Στον Σκακιστικό Όμιλο Γαλατσίου λειτουργούν ομαδικά τμήματα ενηλίκων, τόσο για όσους ξεκινούν τώρα όσο και για παίκτες που θέλουν να βελτιώσουν την τεχνική και την κατανόηση του παιχνιδιού τους.
Γιατί το σκάκι έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα. Δεν έχει ηλικία. Μπορεί κάποιος να το γνωρίσει στα 5, στα 25, στα 45 ή στα 65.
Συνοψίζοντας, λοιπόν, τα όσα προαναφέραμε διαπιστώνουμε ότι το σκάκι ανήκει σε εκείνες τις δημιουργικές δραστηριότητες που «δεν έχει ηλικία». Ένα παιδί μπορεί να κάνει την πρώτη του κίνηση στα τέσσερα ή στα έξι χρόνια. Να παίξει τα πρώτα του τουρνουά στο Δημοτικό. Να συνεχίσει στο Γυμνάσιο. Να αφήσει για ένα διάστημα τη σκακιέρα λόγω εξετάσεων ή σπουδών και να επιστρέψει χρόνια αργότερα. Και όταν επιστρέψει, θα βρει πάλι απέναντί του τα ίδια 64 τετράγωνα. Μόνο που θα τα βλέπει με διαφορετικά μάτια.
Αυτό ίσως εξηγεί γιατί ένα παιχνίδι με ιστορία αιώνων εξακολουθεί να βρίσκει τη θέση του σε μια εποχή γεμάτη τεχνολογία. Δεν χρειάζεται μπαταρία. Δεν χρειάζεται αναβάθμιση. Χρειάζεται δύο ανθρώπους, μια σκακιέρα και την επιθυμία να ανακαλύψουν τι μπορεί να συμβεί στην επόμενη κίνηση. Και από φέτος, αυτή η επόμενη κίνηση μπορεί να γίνει και στο Γαλάτσι.
Περάστε από τον χώρο μας επί της οδού Πανδώρας 30, στο Γαλάτσι ή επισκεφθείτε το galatsichess.gr για να μας γνωρίσετε και να επιλέξετε αυτό που ενδιαφέρει εσάς και τα παιδιά σας!
Και μην ξεχνάτε: Μαθαίνουμε – Παίζουμε – Εξελισσόμαστε!
