Γράφει η ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΟΥΛΑ, Γραφίστρια (Πτυχιούχος B.Α. Graphic Design), Συγγραφέας, Απόφοιτη σχολής ΜΕΧΑ
Ο Νοέμβριος ή Νοέμβρης, έφτασε να μας θυμίσει πολλά, και το σημαντικότερο την ορμητική έλευση του χειμώνα, γι΄ αυτό οπλιστείτε με υπομονή, καθότι το κόστος του πετρελαίου, λόγω της ενεργειακής κρίσης, εξαιτίας των εξελίξεων στο επίπεδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, είναι ιδιαίτερα αυξημένο.
Στα καθ’ ημάς και στα ευέλπιστα λοιπόν, στο εκκλησιαστικό έτος το χρονικό διάστημα από του Αγίου Φιλίππου δηλαδή 14 Νοεμβρίου, έως τα Χριστούγεννα 25 Δεκεμβρίου, ονομάζεται «Σαρανταήμερο» και η εκκλησία μας ορίζει την τήρηση της νηστείας των σαράντα ημερών.
Οι λαϊκές ονομασίες για τον μήνα Νοέμβριο από το λαό, αμέτρητες, μια από αυτές είναι και «Σποριάς», καθώς είναι ο ουσιαστικός μήνας της σποράς των δημητριακών και των οσπρίων. Επίσης, και «Μεσοσπορίτης» με σπαρμένα τα μισά χωράφια, έχοντας αρχίσει από τον μήνα Οκτώβριο.
Τον αποκαλούν και «Βροχάρη» για τις βροχές του ή το ανακατωμένο καιρό, από τις ανερμάτιστες καιρικές του συνθήκες. Επιπρόσθετα, καλείται και «Χαμένος» από το χάσιμο της ημέρας, επειδή οι μέρες του, σε διάρκεια είναι από τις μικρότερες του χρόνου, συνεπώς οι νύχτες του από τις μεγαλύτερες.
Πολλές, λοιπόν, οι λαϊκές ονομασίες του Νοεμβρίου, όπως «Σκιγιάτης», σκιά και νύχτα δηλαδή, λόγω της μικρής διάρκειας των ημερών του όπως προαναφέρθηκε. «Κρασομηνάς», επειδή ανοίγουν τα καινούργια βαρέλια με το νέο κρασί, καθώς και «Φιλιππιάτης» από τη γιορτή του Αγίου Φιλίππου.
«Τ’ Αντριός αντριεύει ο καιρός», λέει πολύ σοφά λαός και δικαίως, εφόσον αρχίζει να δυναμώνει, να αντριεύει σε διάρκεια το κρύο. Πολλές οι γιορτές που συνθέτουν το εορταστικό παζλ αυτού του μήνα!
Την 1η Νοεμβρίου τιμούμε τη μνήμη των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού, τους δύο Μικρασιάτες αδελφούς και θεραπευτές, τους Πρώτους γιατρούς του κόσμου, θεράπευαν τον κόσμο αφιλοκερδώς, δωρεάν, γι’ αυτό και Ανάργυροι, δηλαδή άνευ χρημάτων, αυτό για να το ακούνε και να το μαθαίνουν πολλοί.
Άλλοι πάλι υποστηρίζουν πως ο Κοσμάς και ο Δαμιανός, ήταν σιδεράδες και επειδή δεν δέχονταν χρήματα, δηλαδή αργύρια για την εργασία τους, πήραν το όνομα Ανάργυροι. Την ημέρα αυτή, παλαιότερα, γινόντουσαν θυσίες ζώων, ταμένων στους συγκεκριμένους Αγίους, καθώς και εγκοιμήσεις στην εκκλησία, για θεραπευτικούς σκοπούς.
Οι «εγκοιμήσεις», είναι ένα θρησκευτικό τελετουργικό που συνηθίζονταν και κατά τους Αρχαίους χρόνους, καθώς και στο Βυζάντιο.
Ακόμη, στις 8 Νοεμβρίου εορτάζονται οι Ταξιάρχες Αρχάγγελοι και Στρατηλάτες των Ουρανίων δυνάμεων, Μιχαήλ και Γαβριήλ. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας, ο Άγιος αποκαλείται και Αϊ Ταξιάρχης, Αρχαγγελίτης, Αρχαγγελιάτης και Αϊ Στρατηγός.
Ο λαός για άλλη μια φορά «ζωγραφίζει» με τα λόγια του: «Η πούλια βασιλεύοντας και πίσω παραγγέλλοντας, μήτε τσοπάνος στα βουνά μήτε γεωργός στους κάμπους», μια καθαρά προτρεπτική παροιμία, δηλαδή, το ουράνιο σημάδι, αυτό της Πούλιας, προειδοποιούσε τους γεωργούς να ολοκληρώσουν τη σπορά και τους κτηνοτρόφους να κατηφορίσουν για τα χειμαδιά τους.
Εκείνα τα χρόνια, οι γεωργοί μας συμβουλεύονταν τα σημάδια του ουρανού, έχοντάς τους απόλυτη εμπιστοσύνη. Με την Πούλια οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι προσδιόριζαν την ώρα κατά την διάρκεια της νύχτας και με αυτό το ουράνιο νυχτερινό «ρολόι», προγραμμάτιζαν τις δουλειές τους με το χάραμα της ημέρα αυτής.
Η Λαογραφία μας για μια ακόμη φορά έρχεται να μας υπενθυμίσει πόσα όμορφα έχουν καταγραφεί όλα, οι συνήθειες, οι καιρικές συνθήκες, οι γιορτές των Αγίων, στο υποσυνείδητο του λαού μας.
Ο Νοέμβριος πλέον είναι εδώ και αρχίζει να μας ψιθυρίζει, ότι έρχεται χειμώνας, με υπομονή και επιμονή όλα θα πάνε καλά.
Καλώς όρισες Νοέμβρη, καλοτάξιδος νά’σαι!
