“Κύριε Διευθυντά,
Διάφορα τραγικά δυστυχήματα και συμβάντα στους δρόμους, ανά την επικράτεια, τον τελευταίο καιρό κινητοποιούν τους ειδικούς που εισηγούνται την εισαγωγή μαθήματος κυκλοφοριακής αγωγής στα σχολεία. Τελευταία μάλιστα υπήρξαν και δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων από την ελληνική βουλή σχετικά με το θέμα αυτό. Σίγουρα, εάν αυτή η δέσμευση των πολιτικών υλοποιηθεί, η εισαγωγή ενός μαθήματος στα σχολεία θα αποτελέσει θετικό βήμα προς την επίλυση του προβλήματος μακροπρόθεσμα. Για να αποδώσει όμως καρπούς μια τέτοια αγωγή θα πρέπει ταυτόχρονα με το σχολείο να υπάρχει και η κατάλληλη αγωγή από την οικογένεια, όπως συμβαίνει γενικότερα με την ηθική συγκρότηση ενός παιδιού.
Δεν είναι δυνατόν, δηλαδή, ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής να φέρει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, εάν οι γονείς του παιδιού που το συνοδεύουν στις εξόδους του περνούν με κόκκινο φανάρι ή δεν περνούν από τις διαβάσεις πεζών και δεν βαδίζουν από το πεζοδρόμιο. Ούτε πάλι οι γονείς μπορούν να δώσουν το καλό παράδειγμα, όταν οδηγούν παραβιάζοντας τους σηματοδότες, όταν δεν παραχωρούν την προτεραιότητα ή όταν οδηγούν χωρίς ζώνες ασφαλείας αναπτύσσοντας υπερβολική ταχύτητα ή όταν οδηγούν έχοντας πιει μεγάλη ποσότητα αλκοόλ. Όσο δε για τους γονείς που οδηγούν μηχανάκια έχοντας στην αγκαλιά τους μικρά παιδιά, παντελώς απροστάτευτα, χωρίς και οι ίδιοι να φορούν κράτος κάθε λόγος περισσεύει.
Τέτοιες σκέψεις ακούμε συχνά να γράφονται και να λέγονται. Προκύπτουν όμως οι εξής αντιφάσεις:
α) Ισχυριζόμαστε ότι πρέπει με κάθε τρόπο να διαπαιδαγωγήσουμε τη νέα γενιά στην κυκλοφορία, αλλά επιτρέπουμε στους σημερινούς οδηγούς να παραβιάζουν τη σήμανση των οδών και τα κόκκινα φανάρια, να μην παραχωρούν προτεραιότητα στους πεζούς, να τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα στις εθνικές οδούς, να προσπερνούν από τα δεξιά, να μπαίνουν εμβόλιμα χωρίς προσοχή στις εισόδους των κύριων οδών και γενικά να οδηγούν επικίνδυνα.
β) Λέμε ότι οι γονείς πρέπει να μαθαίνουν τα παιδιά τους να βαδίζουν από το πεζοδρόμιο, (το ίδιο θα διδάσκονται και στο σχολείο στο νέο μάθημα που θα εισαχθεί), αλλά υπάρχουν ελεύθερα πεζοδρόμια; Λέμε ότι τα παιδιά πρέπει να περνούν από τις διαβάσεις πεζών περιμένοντας να ανάψει το πράσινο φανάρι για τους πεζούς , αλλά είναι ασφαλή όταν τα φανάρια παραβιάζονται; Όσο δε για τις διαβάσεις χωρίς φανάρι δεν πρέπει να τις εμπιστεύεται κανείς, μικρός και μεγάλος γιατί ποτέ οι οδηγοί δεν παραχωρούν προτεραιότητα, εκτός αν πρόκειται για διαβάσεις πεζών στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Εκεί ο Έλληνας οδηγός, κατά ένα ανεξήγητο τρόπο, γίνεται ευρωπαίος και εφαρμόζει τον κώδικα κυκλοφορίας.
Πού βρισκόμαστε λοιπόν; Υπάρχει κάποια λύση στο πρόβλημα; Προσωπικά πιστεύω ότι το όλο πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά από την πολιτεία, την τοπική αυτοδιοίκηση, την οικογένεια και το σχολείο.
Η πολιτεία πρέπει να επιβάλει την τήρηση του κώδικα οδικής συμπεριφοράς, επεμβαίνοντας αποτρεπτικά αλλά και τιμωρητικά σε περίπτωση παραβίασης του Κ.Ο.Κ και να μην εξαντλείται μόνο στην εύκολη βεβαίωση παράνομου παρκαρίσματος, όπως κάνει συνήθως. Και εδώ βέβαια πρέπει να επιδεικνύεται αυστηρότητα όταν πρόκειται για διπλά παρκαρίσματα ή για παρκάρισμα σε σημεία που εμποδίζεται η κυκλοφορία ή που δημιουργεί συνθήκες κινδύνου για τροχαία ατυχήματα.
Οι δήμοι πρέπει να ανοίξουν τα πεζοδρόμια. Σε ογδόντα εκατοστά πεζοδρόμιο δεν χωρούν πινακίδες, κολόνες της ΔΕΗ και δέντρα, όσο κι αν είναι απαραίτητα στο αστικό ιστό κι όσο κι αν τα αγαπάμε. Ακόμα και σε μεγάλους δρόμους που υπάρχουν φαρδιά πεζοδρόμια, έχεις να αντιμετωπίσεις τα αμέτρητα καφέ, τα μηχανάκια που παρκάρουν (ή ακόμα και κινούνται) στα πεζοδρόμια. Ο Έλληνας μαθαίνει από μικρός στη γειτονιά που ζει να περπατά στο δρόμο και όχι στο πεζοδρόμιο. Τώρα για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, ούτε λόγος να γίνεται. Είναι και η ιδιομορφία του Δήμου μας με τις ανωφέρειες και τις κατωφέρειες και το πρόβλημα οξύνεται ακόμα περισσότερο.
Και ερχόμαστε στα καθ΄ημάς. Στο Δήμο Γαλατσίου έγιναν αξιοπρεπείς προσπάθειες από τους Δημάρχους που τον υπηρέτησαν, αλλά και από τον τωρινό Δήμαρχο κύριο Μαρκόπουλο που ήδη έχει επιδείξει αξιόλογο έργο σε όλους τους τομείς, για την ευκολότερη κίνηση πεζών και αυτοκινήτων. Όμως χρειάζονται στον τομέα της κυκλοφοριακής αγωγής των πολιτών να γίνουν πολύ περισσότερα. Μαθαίνω ότι σε κάποια σχολεία ήδη έγιναν μαθήματα κυκλοφοριακής αγωγής. Αξιέπαινη η προσπάθεια.
Ας μου επιτραπεί όμως ως πολίτης αυτής της πόλης και δημότης αλλά και ως καθηγητής που υπηρέτησα 31 χρόνια σε σχολεία του Γαλατσίου και ως εκπονήσας προγράμματα με μαθητές μου για τα προβλήματα του Γαλατσίου να κάνω μερικές προτάσεις που άλλες είναι δυσκολότερο να υλοποιηθούν, άλλες ευκολότερο, όλες πάντως υλοποιήσιμες και χρήσιμες για τη δημιουργία υπεύθυνων δημοτών και για την ασφαλή μετακίνησή τους μέσα στα όρια του Δήμου μας.
Γνωρίζουμε ότι το Γαλάτσι χωρίζεται σε πέντε μεγάλα τμήματα, τεμνόμενο από τις οδούς, Γαλατσίου και Πρωτοπαπαδάκη, Αγίας Γλυκερίας και Βεΐκου και Καραϊσκάκη – Παπαφλέσσα. Στους ενδιάμεσους δρόμους αυτών των πέντε τμημάτων πρέπει να απελευθερωθούν κατά το δυνατό τα πεζοδρόμια και να πεζοδρομηθούν κάποιοι δρόμοι. Θα πρέπει ο πεζός να μπορεί να κυκλοφορεί από το πεζοδρόμιο και αυτό είναι το πρώτο μάθημα- οδηγία της κυκλοφοριακής αγωγής ανά τον κόσμο. Ο πολίτης εκπαιδεύεται θεωρητικά από το σχολείο και την οικογένεια και εφαρμόζει όσα μαθαίνει στην καθημερινή του ζωή. Εδώ, στην καθημερινότητά του δηλαδή εμπλέκεται η τοπική αυτοδιοίκηση. Πώς βοηθά η τοπική αυτοδιοίκηση τον πολίτη να αποκτήσει κυκλοφοριακή αγωγή όταν του στερεί βασικά δικαιώματα ασφάλειας;
Να μερικά απλά που πρέπει να γίνουν. Σε συνεννόηση με την τροχαία θα πρέπει να σημανθούν σωστά και ευκρινώς οι δρόμοι ήπιας, μεσαίας, ταχείας κυκλοφορίας. Πού επιτρέπεται και πού απαγορεύεται η στάθμευση. Ποιά είναι τα όρια ταχύτητος. Τα όρια ταχύτητας στην οδό Βεΐκου από Τράλλεων και μέχρι τη γέφυρα της Κύμης πρέπει να μικρύνουν γιατί το τμήμα αυτό αποτελεί προέκταση του αστικού χώρου και κυρίως στο τμήμα της εισόδου προς το Γαλάτσι. Δεν επιτρέπεται σε αυτό το τμήμα του δρόμου να αναπτύσσονται ταχύτητες 120 χιλιομέτρων!
Πρέπει να γίνει αστυνόμευση για την παραβίαση των κόκκινων φαναριών. Όταν ανάβει πράσινο για τους πεζούς να μπορεί ο πεζός να περάσει και τα δύο ρεύματα χωρίς να παραμένει στο μέσον της νησίδας ή χωρίς να επιτρέπεται κυκλοφορία πεζού και αυτοκινήτου ταυτόχρονα γιατί τα αυτοκίνητα δεν παραχωρούν προτεραιότητα στον πεζό.
Να γίνει διαγράμμιση των διαβάσεων χωρίς φανάρι και τοποθέτηση κίτρινων φαναριών που αναβοσβήνουν και πινακίδας παραχώρησης προτεραιότητας κατά το σκίτσο που ακολουθεί.
Να δημιουργηθούν διαβάσεις στην οδό Καραϊσκάκη, πάλι με τον τρόπο που προτείναμε παραπάνω. Σε αυτό το δρόμο δεν υπάρχει καμία διάβαση παρόλο που δημιουργήθηκε ασφαλής λωρίδα στο μέσον της.
Δρόμοι που συνδέουν κεντρικότερες αρτηρίες, όπως η Υψηλάντου που ενώνει τη Βεΐκου και την Καραϊσκάκη πρέπει να έχουν φαρδύτερο πεζοδρόμιο από τη μια πλευρά καταργώντας τη στάθμευση σε αυτή την πλευρά, που ούτως ή άλλως δυσκολεύει σήμερα την κυκλοφορία.
Να αρθούν τα εμπόδια από τα πεζοδρόμια ακόμα και δέντρα μπορούν να κοπούν και να φυτευτούν νέα σε άλλα σημεία προσφορότερα. Σε πόσα πεζοδρόμια του Δήμου μας (πλην της Βεΐκου) μπορεί να κυκλοφορήσει μια μητέρα με το καροτσάκι του παιδιού της ή ένα άτομο με αναπηρικό καροτσάκι;
Ανάλογες σκέψεις και προτάσεις μπορούν να γίνουν για διάφορα σημεία της πόλης μας από ειδικούς σχετικά με την κυκλοφορία.
Επέστρεψα πριν από λίγο από το εξωτερικό (Αγγλία) όπου μένει πλέον μόνιμα και εργάζεται ο γιος μου. Με ρώτησαν φίλοι πώς μου φαίνεται η ζωή εκεί. Τους απάντησα ότι σε αυτή τη χώρα ισχύουν τα αυτονόητα. Ο πεζός ή ο έχων καροτσάκι λόγω κινητικών προβλημάτων περπατά στο ελεύθερο πεζοδρόμιο και όταν θέλει να διασχίσει το δρόμο περνά από τη διάβαση όπου αμέσως όλα τα αυτοκίνητα σταματούν, ο επιβάτης μπαίνει στο λεωφορείο και ελέγχεται το εισιτήριό του από τον οδηγό, οι οδηγοί παρκάρουν σύμφωνα με τις διαγραμμίσεις του ΚΟΚ που υπάρχουν δίπλα στο πεζοδρόμιο, όλοι πληρώνουν τους φόρους τους, οι γονείς εργάζονται και τα σχολεία λειτουργούν όσο χρόνο λείπουν στη δουλειά (από τις 9 μέχρι τις 5). Οι μαθητές γυρίζουν στο σπίτι έχοντας λίγη μελέτη, δεν λειτουργούν φροντιστήρια.
Μερικά από αυτά τα αυτονόητα πρέπει να εφαρμοστούν και στη χώρα μας. Όσο αφορά δε την κυκλοφοριακή αγωγή ο Δήμος πρέπει να συμβάλει στη κυκλοφοριακή διαπαιδαγώγηση των πολιτών δημιουργώντας τις υποδομές για μια ασφαλή μετακίνηση μέσα στο Γαλάτσι. Τότε ο μαθητής θα μπορέσει να εφαρμόσει αυτά που θα διδαχτεί στο σχολείο και ο γονιός θα μπορεί να εκπαιδεύσει τα παιδιά του για το πώς θα κυκλοφορούν και όταν μεγαλώσουν για το πώς θα οδηγούν. Και μόνο τότε θα πάψουμε να θρηνούμε αδικοχαμένους συμπατριώτες μας στην άσφαλτο.
Με εκτίμηση
Κώστας Κοκκίνης
Καθηγητής φιλόλογος”
