Με πυρήνα της αρχικής δράσης τους το σλόγκαν «Ο αγώνας για την επιβίωση μας αφορά όλους» τα μέλη της Κίνησης Αντίστασης και Αλληλεγγύης Γαλατσίου «Χωρίς Μεσάζοντες» εμφανίστηκαν στην πόλη μας στα μέσα του 2012, καλώντας μας να αντιληφθούμε τη σπουδαιότητα της συνεργασίας και της αυτο-οργάνωσης ως απάντηση στη στην – μακρόχρονη πια! – πρωτοφανή οικονομική και κοινωνική κρίση που όλοι βιώνουμε. Όλα αυτά τα χρόνια απέδειξαν έμπρακτα ότι ο δρόμος της λαϊκής συμμετοχής και της προσπάθειας για αντίσταση και δημοκρατία είναι όχι μόνο αναγκαίος αλλά και εφικτός για την κοινωνία μας. Δύο χρόνια πριν, τον Οκτώβριο του 2015, οι «Χωρίς Μεσάζοντες» προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα, δημιουργώντας στην πόλη μας έναν αστικό μη κερδοσκοπικό καταναλωτικό συνεταιρισμό, με την ίδια επωνυμία «Χωρίς Μεσάζοντες Γαλατσίου», και γύρω απ’αυτόν ένα πολύπλευρο δίκτυο, συμμετοχής και αλληλεγγύης. Για τους σκοπούς του, τις δράσεις του και κυρίως τον τρόπο λειτουργίας του, μιλήσαμε με τον πρόεδρο του Συνεταιρισμού κ. Τάκη Παπαζαφειρόπουλο.
«ΠΑΛΜΟΣ»: Πολλά χρόνια τώρα στην πόλη μας υπάρχουν, κινούνται και δραστηριοποιούνται οι «Χωρίς Μεσάζοντες». Έχουμε φιλοξενήσει πάρα πολλές φορές δράσεις σας και κείμενά σας. Τελικά ποιοι είσαστε και τι κάνετε;
ΤΑΚΗΣ ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ: Αρχικά θέλω να ευχαριστήσω τον Παλμό για τη φιλοξενία στις στήλες του. Πράγματι και στο παρελθόν έχει αρκετές φορές συνδράμει τις προσπάθειές μας.
Όλα λοιπόν ξεκίνησαν μέσα από το στέκι «παίρνω Αμπάριζα» τον Σεπτέμβρη του 2012. Μια παρέα Γαλατσιώτες ευαισθητοποιημένοι από την κατάσταση που επικρατούσε στην χώρα μετά από τη λεηλασία σε μισθούς και συντάξεις και την αυξανόμενη ανεργία,συγκλονισμένοι από τη ραγδαία φτωχοποίηση, τις αυτοκτονίες, τις ουρές στα συσσίτια τις εικόνες ανθρώπων που ψάχνουν στα σκουπίδια και τις λιποθυμίες παιδιών υποσιτισμένων στα σχολεία αποφασίσαμε τη δημιουργία μιας κίνησης που θα βοηθούσε στην μάχη για την επιβίωση. Την ονομάσαμε Κίνηση Αντίστασης και Αλληλεγγύης Γαλατσίου Χωρίς Μεσάζοντες. Οργανώσαμε διανομές τροφίμων κατευθείαν από παραγωγούς, για 3 χρόνια, στο άλσος Βεϊκου και μοχθήσαμε ώστε οι πολίτες να προμηθευτούν φτηνά και ποιοτικά βασικά είδη διατροφής. Επιδιώξαμε μ’ αυτόν τον τρόπο έμπρακτανα φέρουμε στο προσκήνιο τον άνθρωπο, τη συμμετοχή, τη συλλογικότητα, την αλληλεγγύη και να δώσουμε όλοι μαζί με αυτά τα όπλα τη μάχη της επιβίωσης.
Σ’ αυτή την προσπάθεια συμμετείχαν πάνω από 150 εθελοντές, ωφελήθηκαν πάνω από 5000 οικογένειες επωλήθησαν σε χαμηλές τιμές πάνω από 200 τόνοι προϊόντα και δόθηκαν δωρεάν σε συμπολίτες μας που είχαν ανάγκη πάνω από 4 τόνοι τρόφιμα.
«Π»: Όμως σταματήσατε τις διανομές στο Άλσος Βεϊκου και φτιάξατε το Οκτώβρη του 2015 έναν Συνεταιρισμό Καταναλωτών. Τι είναι αυτός ο Συνεταιρισμός και γιατί τον ονομάσατε «Χωρίς Μεσάζοντες»;
Τ.Π.: Ο καταναλωτικός Συνεταιρισμός είναι μια οργάνωση των καταναλωτών, μια λαϊκή οργάνωση, διαμεσολαβητής και εγγυητής μιας αμοιβαίας επωφελούς σχέσης ανάμεσα σε παραγωγούς – προμηθευτές και καταναλωτές. Έχει σκοπό την εξασφάλιση φθηνών, επιλεγμένων και ελεγμένων από τους ίδιους ειδών διατροφής, καθώς και την αντιμετώπιση των κοινών κοινωνικών και πολιτιστικών αναγκών και επιδιώξεών τους.
Το όνομα σημαίνει για εμάς εφ’ ενός μεν την προσπάθεια να αποφύγουμε τους κάθε λογής μεσάζοντες που κερδοσκοπούν και ανεβάζουν τις τιμές εκμεταλλευόμενοι παραγωγούς και καταναλωτές και αφετέρου δηλώνει ότι μπορούμε χωρίς μεσάζοντες στη ζωή μας.
«Π»: Τι είναι αυτό που σας ώθησε στη δημιουργία του;
Τ.Π.: Η κατάσταση στη χώρα χειροτέρεψε η κρίση έγινε καθολική. Και οικονομική αλλά και πολιτισμική και μορφωτική και κοινωνική και κρίση αξιών. Συνειδητοποιήσαμε λοιπόν ότι δεν φτάνει ένα κίνημα σωτηρίας. Ότι απαιτείται μια προσπάθεια αντιστροφής αυτής της πορείας προς τη βαρβαρότητα. Ότι χρειάζονται προτάσεις που συμβάλουν στην οικοδόμηση μιας άλλης προοπτικής για τη χώρα. Γι’ αυτό προχωρήσαμε στην ίδρυση ενός ιδιότυπου καταναλωτικού Συνεταιρισμού, που φιλοδοξούμε να αποτελέσει τον πυρήνα μιας πολύπλευρης δραστηριότητας για τον έλεγχο και τη διαχείριση βασικών μας αναγκών, όχι μόνο για να υπερασπιστούμε το βιοτικό μας επίπεδο, η τον τρόπο ζωής μας αλλά γιατί θέλουμε να τον αλλάξουμε.
«Π»: Γιατί ιδιότυπου;
Τ.Π.: Οι συνεταιρισμοί σ’ όλον τον κόσμο αλλά και στη χώρα μας έχουν μεγάλη ιστορία. Υπήρξαν συνεταιρισμοί οικοδομικοί, στην αγροτική παραγωγή, στη μεταποίηση. Στις μεγάλες πόλεις, με την εξαίρεση ορισμένων προμηθευτικών συνεταιρισμών που λειτουργούσαν στα πλαίσια συλλόγων εργαζομένων, ένα υπολογίσιμο κίνημα καταναλωτικών συνεταιρισμών υπήρξε μόνο στην κατοχή, σαν απάντηση στην επισιτιστική κρίση του χειμώνα του 1942 και στους μαυραγορίτες, συμβάλλοντας στη σωτηρία του λαού μας.
Δυστυχώς τα χρόνια που πέρασαν το συνεταιρίζεσαι απαξιώθηκε, και οι περισσότεροι συνεταιρισμοί εκφυλίστηκαν σε απλούς πελατειακούς μηχανισμούς μοιράσματος επιδοτήσεων. Οι συνεταιρισμοί αυτοί σαν στόχο έχουν το όφελος (κέρδος) των συνεταιρισμένων.
Ο δικός μας Συνεταιρισμός είναι ιδιότυπος γιατί τον ενδιαφέρουν και οι κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες των πολιτών αλλά και γιατί δεν μοιράζει κέρδη στα μέλη του. Τα όποια οφέλη προκύπτουν από την εμπορική του δραστηριότητα αποδίδονται στους πολίτες, γιατί από το Συνεταιρισμό δεν ψωνίζουν μόνο τα μέλη του αλλά κάθε πολίτης μπορεί να επωφεληθεί από τα φθηνά επιλεγμένα και ελεγμένα είδη διατροφής που διαθέτει.
«Π»: Πώς τα καταφέρνει ο Συνεταιρισμός και έχει χαμηλότερες τιμές από τα supermarket;
Τ.Π.: Πράγματι διαθέτουμε τρόφιμα πιο φθηνά. Οι λόγοι είναι πολλοί. Κατ’ αρχάς τα supermarket δουλεύουν με ψηλά ποσοστά κέρδους ενώ εμείς δεν επιδιώκουμε το κέρδος απλά προσπαθούμε να είμαστε βιώσιμοι.Έπειτα εμείς στηριζόμαστε στην μικρή κλίμακα και στα λίγα λειτουργικά έξοδα. Το πιο καθοριστικό όμως είναι η εθελοντική εργασία των μελών μας.Από τότε που ξεκινήσαμε στο άλσος Βεϊκου, και από τη δημιουργία του Συνεταιρισμού μέχρι τώρα, η λειτουργία του στηρίχτηκε στην εθελοντική εργασία. Αυτό του έδωσε τη δυνατότητα να κρατάει τις τιμές των προϊόντων που διαθέτει χαμηλά, και ταυτόχρονα, παρά τις ελάχιστες για τέτοιο εγχείρημα κεφαλαιακές δυνατότητες, να καλύπτει τις ανάγκες του (υποδομής, πάγιες και κίνησης) αυτοδύναμα. Ο Συνεταιρισμός εδραιώθηκε στην πόλη, σταθεροποίησε και αύξησε τα έσοδά του και έγινε βιώσιμος παρά τις ανησυχίες μας όταν αποφασίζαμε την ίδρυση του.
«Π»: Μπορεί όμως ο εθελοντισμός να είναι το μοντέλο εργασίας σε έναν άλλο τρόπο διανομής της τροφής;
Τ.Π.: Ασφαλώς και όχι. Ο εθελοντισμός είναι, για εμάς, κοινωνική εργασία και προσφορά που συμπληρώνει και δεν αναιρεί, ούτε υποκαθιστά, ούτε ανταγωνίζεται την αμειβόμενη εργασία που είναι και ένας από τους επιδιωκόμενους στόχους του Συνεταιρισμού. Πόσο μάλλον όταν σκοπός είναι η συμβολή στην προσπάθεια δημιουργίας μιας άλλης πρότασης στο χώρο της διανομής της τροφής που δεν μπορεί βέβαια να είναι βιώσιμη αν δεν έχει στην βάση της την αμειβόμενη εργασία. Σήμερα μετά από σχεδόν δύο χρόνια λειτουργίας του Συνεταιρισμού υπάρχει η δυνατότητα να κάνουμε ένα βήμα στην πιο πάνω κατεύθυνση και να δημιουργήσουμε 2 θέσεις εργασίας. Και καμαρώνουμε γι’ αυτό. Γιατί χωρίς κεφάλαια και «επενδυτές» χωρίς δάνεια και επιδοτήσεις το καταφέραμε στηριγμένοι στην αυτοοργάνωση και τη συλλογική δουλειά.
Θέλω εδώ να σημειώσω ότι ο Συνεταιρισμός σε όσα μέλη του προσφέρουν εθελοντική εργασία πάνω από 4 βάρδιες το μήνα δίνει αποζημίωση, σύμφωνα με τις δυνατότητες του, με την μορφή «τσάντας προϊόντων». Η αποζημίωση αυτή δεν έχει το χαρακτήρα αμοιβής ούτε αναιρεί την εθελοντική προσφορά και δράση αλλά είναι συντροφικότητα, αλληλεγγύη, κοινωνική σχέση, στοιχείο συνοχής μιας κοινότητας που δοκιμάζεται πολύπλευρα.
«Π»: Μπορεί ο καθένας να γίνει μέλος του Συνεταιρισμού και με ποιο τρόπο;
Τ.Π.: Μέλη στον Συνεταιρισμό μπορούν να γίνουν ενήλικα φυσικά πρόσωπα ανεξάρτητα από επαγγελματική, εθνική, φυλετική, πολιτική ή θρησκευτική ταυτότητα, εφ’ όσον δεν τελούν υπό καθεστώς δικαστικής αντίληψης ή απαγόρευσης. Επίσης μέλη του συνεταιρισμού μπορούν να γίνουν σύλλογοι, σωματεία και συνεταιρισμοί που διαπνέονται από παρόμοιες αρχές και επιθυμούν να συνδυάσουν την κοινωνική τους δράση με τους σκοπούς του. Τα μέλη του συνεταιρισμού εισέρχονται σ’ αυτόν εθελοντικά και ελεύθερα, ενώ είναι ταυτόχρονα ιδιοκτήτες, ελεγκτές και πελάτες και έχουν όλα τα ίδια δικαιώματα. Γίνεται κανείς μέλος μετά από αίτηση στο ΔΣ του συν/σμουκαι καταβάλλοντας την αξία μιας συνεταιριστικής μερίδας που για τα φυσικά πρόσωπα είναι 20 ευρώ, ενώ για τα νομικά πρόσωπα (σύλλογοι, σωματεία) είναι 100 ευρώ.
«Π»: Πώς διοικείται ο Συνεταιρισμός;
Τ.Π.: Ο Συνεταιρισμός έχει όργανα όπως τη Γενική Συνέλευση, το Διοικητικό Συμβούλιο και το εποπτικό συμβούλιο. Αυτό όμως που έχει αξία να αναφέρουμε είναι η πίστη μας στη δημοκρατική του λειτουργία, την οικονομική του αυτονομία, και την ανεξαρτησία του, αλλά και να σημειώσουμε ότι κανένα καταστατικό και κανονισμός κανένα διοικητικό ή οργανωτικό μέτρο δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι θα πετύχουμε τους στόχους μας παρά μόνο το επίπεδο της κοινωνικής μας συνείδησης.
Γι’ αυτό και δεν επιχειρούμε να δημιουργήσουμε στενά πλαίσια, κανονισμούς και κανόνες τέτοια που να εγκλωβίζουν και να περιορίζουν την ελεύθερη σκέψη και δράση μας.
Δεν θέλουμε προϊστάμενους και υφιστάμενους ούτε ειδικούς.
Θέλουμε βήμα – βήμα να χτίζουμε τις σχέσεις μας όσο πιο ισότιμα και ελεύθερα μπορούμε, ανάλογα με τις διαθεσιμότητες και τα ενδιαφέροντα του καθενός και της καθεμιάς. Γι’ αυτό παίρνουμε όλες τις σημαντικές αποφάσεις με συναίνεση στις Γενικές μας Συνελεύσεις (όλα απορρέουν και καταλήγουν σ’ αυτές), ενώ για τα επιμέρους και τα πρακτικά ζητήματα δουλεύουμε σε ομάδες εργασίας.
Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον μαθαίνουμε να σεβόμαστε τον πλούτο των διαφορετικών απόψεων, να ξεπερνάμε τα προβλήματα με αλληλοσεβασμό και κατανόηση, να συνδυάζουμε και να ισορροπούμε το ατομικό με το συλλογικό όφελος.
– «ΧΩΡΙΣ ΜΕΣΑΖΟΝΤΕΣ» Συνεταιρισμός Γαλατσίου: Λυσίου 6, Γαλάτσι, τηλ. 210.2912528, 210.2929418
e-mail: xmesazontes@gmail.com
www.pernoampariza.wordpress.com
