Γράφει η ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΟΥΛΑ, Γραφίστρια (Πτυχιούχος B.Α. Graphic Design), Συγγραφέας, Απόφοιτη σχολής ΜΕΧΑ
Μετά τη βροχή, βγαίνουν από το χώμα και κάνουν την εμφάνιση τους τα μανιτάρια! Μανιτάρια σαν να λέμε από «μακριά και αγαπημένοι» αλλά και πεντανόστιμοι μεζέδες, καθώς αποτελούν διατροφικό θησαυρό και πάντα ελεγχόμενο.
Μανιτάρι μαγικό λοιπόν, δεν αποτελεί μόδα των τελευταίων δεκαετιών, αλλά χάνεται πίσω στα χρόνια της αρχαίας Ελλάδας, τότε που θεωρούνταν «χρυσή τροφή» αλλά ταυτόχρονα και επικίνδυνη. Οι αρχαίοι Έλληνες τα προστάτευαν, γι’ αυτό τα αντιμετώπιζαν με προσοχή αλλά και σεβασμό.
Ο Θεόφραστος, πατέρας της Βοτανικής, θεωρούσε ότι τα μανιτάρια είναι όντως μύκητες, γι’ αυτό διαχωρίζονταν σε βρώσιμα και μη βρώσιμα, άρα δηλητηριώδη δηλαδή θανάσιμα. Ο Αθηναίος στους Δειπνοσοφιστές, αναφέρει τα μανιτάρια, ως ένα πολυτελές τρόφιμο που χρησιμοποιούνταν σε δείπνα μεγάλης ιστορικής και κοινωνικής σημασίας.
Ο Πλούταρχος αναφέρει τη διττή διατροφική σημασία τους, από τη μια, πόσο απαραίτητα θεωρούνταν στη φαρμακευτική και στην ιατρική, και από την άλλη τη δηλητηριώδη φύση τους.
Παρατηρείται, ότι μετά από έντονες βροχοπτώσεις η ανάπτυξή τους είναι ραγδαία και ο πολλαπλασιασμός τους αναρίθμητος. Στην αρχαία Ελλάδα αυτό το ενδεικτικό σημείο πολλαπλασιασμού τους, θεωρούνταν θεϊκό σημάδι. Σημάδι ένωσης θεών και θνητών, γι’ αυτό ακριβώς το λόγο τα μανιτάρια τα είχαν αξιολογήσει και κατατάξει ως μυστηριώδη αλλά ταυτόχρονα και μαγικό καρπό της γης.
Γι’αυτό ακριβώς το λόγο παρατηρούμε ότι τα μανιτάρια χρησιμοποιούνταν από τον άνθρωπο εδώ και χιλιάδες χρόνια, σε θρησκευτικές και θεραπευτικές τελετουργίες.
Ήδη από την εποχή του χαλκού, είχαν ανακαλυφθεί τα μανιτάρια, το μαρτυρούν ανασκαφές όπου βρέθηκαν κυτία, όπου χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευσή τους. Έπειτα, στην Κλασική εποχή θεωρούνταν τροφή ευγενών.
Στην αρχαία Ελλάδα, ο Ιπποκράτης μελέτησε τα μανιτάρια σε βρώσιμα και μη, παρουσιάζοντας θεωρίες για το πώς θα μπορούσαν να θεραπεύσουν ασθενείς που πάθαιναν δηλητηρίαση από μανιτάρια. Επίσης, ο Ευριπίδης ανέφερε τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από τα μανιτάρια, μιας και η σύζυγος και τα παιδιά του υπέστησαν δηλητηρίαση από την κατανάλωση άγριων μανιταριών.
Παρά το γεγονός, ότι τα μανιτάρια είναι επικίνδυνο γεύμα, οι αρχαίοι Έλληνες τα εκτιμούσαν τόσο για τη διατροφική τους αξία, όσο και για την ιατρική τους σημασία.
Η ιστορία των μανιταριών μακραίωνη στην ιστορία αυτού του τόπου, έως στις μέρες μας. Μανιτάρι λοιπόν, και η λέξη είναι υποκοριστικό της αρχαιοελληνικής «αμανίτης».
Επίσης, οι τρούφες ήταν γνωστές ως «ύδνον» στην αρχαιότητα, σύμφωνα με τους Θεόφραστο και τον Διοσκουρίδη. Οι τρούφες είναι τα «υπόγεια μανιτάρια», δηλαδή αυτά που αναπτύσσονται μέσα στο έδαφος, τα «επίγεια μανιτάρια» αυτά που αναπτύσσονται πάνω στο έδαφος, αλλά και τα μανιτάρια που αναπτύσσονται πάνω σε σάπιο ξύλο.
Στην Ελλάδα είναι γνωστά περίπου 2.200 είδη άγριων μανιταριών (περίπου 150 εδώδιμα), από τα οποία τα περισσότερα δεν είναι ούτε δηλητηριώδη ούτε φαγώσιμα – διαβάζουμε στη Βικιπαίδεια.
Τα μανιτάρια αποτελούνται 90% από νερό, τα βρώσιμα θεωρούνται τροφή υψηλής θρεπτικής αξίας καθώς οι πρωτεΐνες των μανιταριών, λόγω της παρουσίας όλων των βασικών αμινοξέων, είναι υψηλής ποιότητας, ανώτερες από τις φυτικές πρωτεΐνες, πλησιάζοντας την ποιότητα των ζωικών πρωτεϊνών, δηλαδή είναι σαν να τρώμε κρέας.
Επίσης, οι συνταγές είναι αμέτρητες, όπως μανιταρόπιτα, σουβλάκι με μανιτάρια, σαλάτα μανιτάρια, μανιταρόσουπες, πίτσα με μανιτάρια, κοτόπουλο με μανιτάρια, γλυκό του κουταλιού μανιτάρι, λικέρ και κοκτέιλ μανιτάρι, αμέτρητες συνταγές με πρωταγωνιστή το μανιτάρι!
Ένα εξαιρετικής διατροφικής αξίας είναι και το εκλεκτό λάδι από τρούφα, ένας ακόμη χρυσός θησαυρός της Ελληνικής γης.
Αξίζει να αναφερθεί και το Μουσεία Φυσικής Ιστορίας που βρίσκεται στα Μετέωρα, όπου αναφέρεται η ιστορική σημασία και η διατροφική αξία του μανιταριού.
Μανιτάρι, όντως μαγικό λοιπόν, πολυκύτταρος μύκητας με ομπρελοειδή μορφή, όμορφο και παράξενο ταυτόχρονα. Συνεπώς μη σας ξεγελά η όψη του, επιλέξτε τα και καταναλώστε τα με προσοχή!
